Πιο συγκεκριμένα, σύμφωνα με το Reuters, ο Rodrigo Valdés, νέος επικεφαλής δημοσιονομικών υποθέσεων του ΔΝΤ, δήλωσε ότι οι χώρες θα πρέπει να αποφύγουν τις επιδοτήσεις καυσίμων ως μέσο στήριξης των πολιτών απέναντι στις ελλείψεις πετρελαίου και την εκτόξευση των τιμών ενέργειας. Αντίθετα, πρότεινε τη χορήγηση στοχευμένων και προσωρινών χρηματικών ενισχύσεων, οι οποίες δεν αποκρύπτουν την άνοδο των τιμών και δεν διατηρούν τεχνητά υψηλή τη ζήτηση.

«Δεν έχουμε πετρέλαιο. Δεν έχουμε ενέργεια. Η ενέργεια πρέπει να γίνει ακριβότερη για όλους, ώστε να υπάρξει προσαρμογή και να μειωθεί η κατανάλωση», δήλωσε ο Valdés σε συνέντευξή του στο Reuters.

Υπενθυμίζεται ότι το ΔΝΤ είχε ήδη την Τρίτη υποβαθμίσει τις προβλέψεις του για την παγκόσμια ανάπτυξη, λόγω των αυξήσεων στις τιμές της ενέργειας και των διαταραχών στην προσφορά που προκαλεί ο πόλεμος, προειδοποιώντας ότι η παγκόσμια οικονομία θα μπορούσε να φτάσει στα όρια ύφεσης αν η σύγκρουση επεκταθεί και οι τιμές του πετρελαίου παραμείνουν πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι έως το 2027.

«Μπορείς να απορροφήσεις (τις αυξημένες τιμές ενέργειας) και στη συνέχεια να λάβεις άλλα μέτρα στήριξης», είπε ο Valdés. «Πρόκειται για ένα παγκόσμιο σοκ και αν οι χώρες καταστείλουν το σήμα των τιμών, τότε η παγκόσμια τιμή θα είναι υψηλότερη... Είναι πολύ σημαντικό να δίνονται σωστά σήματα τιμών ώστε να προσαρμόζεται η ζήτηση».

Από τη μεριά της, η Era Dabla-Norris, αναπληρώτρια διευθύντρια δημοσιονομικών υποθέσεων, δήλωσε σε συνέντευξη Τύπου ότι μέχρι στιγμής η αντίδραση των χωρών είναι πιο συγκρατημένη σε σχέση με την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022.

«Οι χώρες δεν προχωρούν απαραίτητα με μεγάλα πακέτα στήριξης», είπε. «Σε ένα περιβάλλον όπου τα δημοσιονομικά περιθώρια είναι πολύ πιο περιορισμένα και οι κυβερνήσεις αντιμετωπίζουν πολλαπλά διλήμματα, όχι μόνο βραχυπρόθεσμα αλλά και μεσοπρόθεσμα, προτείνουμε μια πιο πειθαρχημένη προσέγγιση για το μετριασμό των επιπτώσεων».

Ο Valdés σημείωσε ότι η επίδραση του πολέμου θα εξαρτηθεί από παράγοντες όπως η επιβολή περιορισμών στις εξαγωγές, η έκταση των ζημιών στις ενεργειακές υποδομές και η δυνατότητα άλλων χωρών να αυξήσουν την παραγωγή πετρελαίου.

Αφού υποχωρήσουν οι τρέχουσες πιέσεις, υπογράμμισε ότι είναι κρίσιμο οι χώρες να επικεντρωθούν στις μεσοπρόθεσμες προκλήσεις, σε ένα περιβάλλον όπου το δημόσιο χρέος συνεχίζει να αυξάνεται, λόγω της διεύρυνσης των μόνιμων δαπανών ή της μείωσης των εσόδων, ιδιαίτερα σε ορισμένες από τις μεγαλύτερες οικονομίες.

Η σύσταση του ΔΝΤ είναι σαφής: «Να αποκατασταθούν τα δημοσιονομικά αποθέματα μόλις σταθεροποιηθούν οι συνθήκες και χωρίς καθυστέρηση».

Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος

Το παγκόσμιο δημόσιο χρέος ανήλθε στο 93,9% του παγκόσμιου ΑΕΠ το 2025, αυξημένο σχεδόν κατά δύο ποσοστιαίες μονάδες από το 92% ένα χρόνο νωρίτερα, και αναμένεται να φτάσει το 100% έως το 2029, ένα έτος νωρίτερα από τις προηγούμενες εκτιμήσεις, σύμφωνα με την έκθεση. Πρόκειται για το υψηλότερο επίπεδο από την περίοδο μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το χρέος εκτιμάται ότι θα συνεχίσει να αυξάνεται, φτάνοντας το 102,3% του ΑΕΠ έως το 2031, ενώ θα μπορούσε να εκτιναχθεί στο 121% μέσα σε τρία χρόνια εάν επαληθευτεί το δυσμενές σενάριο του ΔΝΤ, σύμφωνα με τον Valdés.

Οι δαπάνες για τόκους έχουν επίσης αυξηθεί σημαντικά, αγγίζοντας σχεδόν το 3% του ΑΕΠ το 2025, από 2% πριν από τέσσερα χρόνια.

Ο Valdés προειδοποίησε για νέους κινδύνους, όπως η μεταβολή των αγορών χρέους με αυξημένο ρόλο επενδυτών όπως τα hedge funds, τα οποία –όπως είπε– δεν αποτελούν «σταθερούς κατόχους χρέους μακροπρόθεσμα». Παράλληλα, η διάρκεια του χρέους έχει μειωθεί, γεγονός που σημαίνει ότι τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια επηρεάζουν πιο γρήγορα τη δυναμική του.

Άλλες προκλήσεις περιλαμβάνουν την αύξηση των δαπανών για ασφάλεια, την ενεργειακή και κλιματική μετάβαση, καθώς και την άνοδο των τόκων, σε μια περίοδο όπου τα δημόσια έσοδα δεν αυξάνονται με τον ίδιο ρυθμό.

Η κατακερματισμένη εμπορική και χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική ενδέχεται να περιορίσει περαιτέρω την ανάπτυξη και να αυξήσει το κόστος δανεισμού, ενώ η πολιτική αστάθεια μπορεί να υπονομεύσει τις μεταρρυθμίσεις και τη συλλογή εσόδων. Απότομες μεταβολές στις αγορές, όπως για παράδειγμα στις μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, θα μπορούσαν επίσης να επιδεινώσουν γρήγορα τις χρηματοπιστωτικές συνθήκες.

Ο Valdés κατέληξε ότι οι χώρες πρέπει να ξεκινήσουν τη δημοσιονομική προσαρμογή μόλις ξεπεραστεί η άμεση κρίση.

«Υπάρχουν χώρες που λαμβάνουν σοβαρά υπόψη το ζήτημα, αλλά σε πολλές άλλες δεν βλέπουμε ακόμη ένα σαφές σχέδιο», ανέφερε, προσθέτοντας ότι ακόμη και όσες έχουν σχέδια, χρειάζεται να κάνουν περισσότερα.

«Δεν βρισκόμαστε ακόμη σε σημείο κρίσης… όμως όσο καθυστερούν τα μέτρα, τόσο πιο απότομη θα είναι η προσαρμογή που θα απαιτηθεί και τόσο μεγαλύτερος ο κίνδυνος μιας άτακτης δημοσιονομικής εξυγίανσης στο μέλλον».