Έπειτα από τέσσερα χρόνια πολέμου, το Κίεβο έχει ενισχύσει θεαματικά την παραγωγή και τις επιχειρησιακές δυνατότητες των drones του, εντείνοντας τα πλήγματα εναντίον ρωσικών ενεργειακών εγκαταστάσεων και στρατιωτικών στόχων. Στόχος είναι να περιοριστούν τα έσοδα της Μόσχας από τις εξαγωγές ενέργειας, μέσω επιθέσεων σε μεγάλα διυλιστήρια και κρίσιμες υποδομές.
Σύμφωνα με στρατιωτικούς αναλυτές, η εκστρατεία αυτή έχει συμβάλει καθοριστικά στην επιβράδυνση της ρωσικής πολεμικής μηχανής, ενώ παράλληλα αυξάνει τον κίνδυνο περαιτέρω κλιμάκωσης της σύγκρουσης.
Η επίθεση που έφτασε μέχρι τη Σιβηρία
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, η Ουκρανία πραγματοποίησε μία από τις βαθύτερες επιθέσεις της σε ρωσικό έδαφος από την έναρξη του πολέμου.
Πυκνοί μαύροι καπνοί υψώθηκαν από μεγάλο διυλιστήριο πετρελαίου στην πόλη Ομσκ, γεγονός που οδήγησε τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι να δηλώσει ότι οι αναβαθμισμένες δυνατότητες των ουκρανικών drones φέρνουν πλέον «τη Σιβηρία εντός εμβέλειας».
Το διυλιστήριο βρίσκεται σχεδόν 2.500 χιλιόμετρα από τα ουκρανικά σύνορα, κοντά στα σύνορα της Ρωσίας με το Καζακστάν.
Γιατί η Ουκρανία μπορεί πλέον να χτυπά τόσο μακριά
Ο Μπομπ Τόλαστ, ερευνητής του Royal United Services Institute (RUSI), εξηγεί ότι δύο βασικοί παράγοντες επέτρεψαν στην Ουκρανία να επεκτείνει τις επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς.
Από τη μία πλευρά, όπως επισημαίνει το CNBC, οι ουκρανικές δυνάμεις επένδυσαν σημαντικά στην εγχώρια παραγωγή drones, αλλά και στη βελτίωση των συστημάτων αδρανειακής πλοήγησης, του λογισμικού και της τεχνολογίας μηχανικής όρασης, ώστε να παραμένουν αποτελεσματικά ακόμη και όταν παρεμβάλλονται τα δορυφορικά σήματα GPS.
Παράλληλα, η υποστήριξη των δυτικών συμμάχων φαίνεται ότι συνέβαλε επίσης στην επιτυχία των επιχειρήσεων, καθώς οι πετρελαϊκές εγκαταστάσεις αποτελούν μεγάλους και δύσκολους στόχους.
Όπως σημειώνει ο Τόλαστ, η Ρωσία έχει δοκιμάσει διάφορα μέσα προστασίας, όπως ειδικά δίχτυα και συστήματα αναχαίτισης drones, ενώ έχει τοποθετήσει ακόμη και αντιαεροπορικά συστήματα σε πύργους και ψηλά κτίρια.
Ωστόσο, η εμφάνιση νέων ουκρανικών πυραύλων cruise, όπως ο «Flamingo», που πλήττουν βιομηχανικές εγκαταστάσεις και εργοστάσια παραγωγής αντιαεροπορικών συστημάτων, δυσκολεύει ακόμη περισσότερο τη ρωσική άμυνα.
Ο ίδιος εκτιμά ότι η εκστρατεία κατά των ρωσικών διυλιστηρίων αποτελεί πλέον μια συνεχόμενη «βροχή πληγμάτων», αν και είναι ακόμη νωρίς για να διαπιστωθεί αν οι ζημιές θα έχουν μακροπρόθεσμο αντίκτυπο, καθώς η ρωσική πετρελαϊκή βιομηχανία εξακολουθεί να διαθέτει εφεδρική παραγωγική ικανότητα.
Τα drones αλλάζουν τον τρόπο που διεξάγονται οι πόλεμοι
Η εμπειρία της Ουκρανίας αναδεικνύει τη ριζική μεταμόρφωση του σύγχρονου πολέμου, όπου τα drones αποκτούν ολοένα πιο καθοριστικό ρόλο, καθιστώντας τις επιχειρήσεις περισσότερο αυτόνομες, διασυνδεδεμένες και βασισμένες στην αξιοποίηση δεδομένων.
Παράλληλα, η Ρωσία αυξάνει επίσης την παραγωγή μη επανδρωμένων αεροσκαφών και τα ενσωματώνει όλο και περισσότερο στη στρατηγική της.
Το ΝΑΤΟ επενδύει στη νέα εποχή των drones
Οι εξελίξεις στην Ουκρανία επηρεάζουν ήδη και τον σχεδιασμό του ΝΑΤΟ.
Ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε ότι τα drones έχουν αλλάξει θεμελιωδώς τον χαρακτήρα του σύγχρονου πολέμου και αποτελούν πλέον καθοριστικό παράγοντα στο πεδίο των επιχειρήσεων.
Με αφορμή αυτά τα δεδομένα, ανακοίνωσε την πρωτοβουλία NATO Drone Edge, μέσω της οποίας τα κράτη-μέλη σχεδιάζουν να επενδύσουν περισσότερα από 40 δισ. δολάρια μέσα στην επόμενη πενταετία για την ανάπτυξη τεχνολογιών αντιμετώπισης drones.
«Χτίζουμε μια Συμμαχία έτοιμη για την εποχή των drones, αξιοποιώντας τις πιο σύγχρονες τεχνολογίες και τα πραγματικά διδάγματα από το ουκρανικό μέτωπο», τόνισε ο Ρούτε.
Η Ουκρανία από αποδέκτης βοήθειας σε πάροχος τεχνογνωσίας
Η επιτυχία της Ουκρανίας έχει αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίο την αντιμετωπίζουν οι δυτικοί σύμμαχοι.
Όπως επισημαίνει η Ούλρικε Φράνκε του European Council on Foreign Relations, η Ουκρανία διαθέτει πλέον τεχνογνωσία στα drones και στα συστήματα αντιμετώπισής τους, στην οποία υστερούν αρκετά κράτη του ΝΑΤΟ.
«Η Ουκρανία έχει τα drones, τα αντι-drone συστήματα και, κυρίως, τα δεδομένα για το πώς πολεμά κανείς αποτελεσματικά τη Ρωσία», υπογραμμίζει.
Η καινοτομία γεννήθηκε από την ανάγκη
Η αναλύτρια της Morningstar, Λορεντάνα Μουχαρέμι, σημειώνει ότι η Ουκρανία εξελίχθηκε σε παγκόσμιο πρωτοπόρο στον πόλεμο με drones επειδή δεν μπορούσε να ανταγωνιστεί συμμετρικά μια μεγαλύτερη και καλύτερα εξοπλισμένη στρατιωτική δύναμη.
Το πραγματικό πλεονέκτημα, σύμφωνα με την ίδια, δεν ήταν μόνο η τεχνολογία αλλά και το νέο μοντέλο ανάπτυξης και προμηθειών.
Η στενή συνεργασία στρατού, ουκρανικών startups και ιδιωτικής βιομηχανίας επιτρέπει την ανάπτυξη και την επιχειρησιακή αξιοποίηση νέων συστημάτων μέσα σε λίγες εβδομάδες, όταν οι παραδοσιακές αμυντικές βιομηχανίες χρειάζονται συχνά χρόνια.
«Η Ουκρανία έχει πλέον τα χαρτιά»
Ο πρόεδρος της Φινλανδίας, Αλεξάντερ Στουμπ, υποστήριξε ότι ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι διαθέτει πλέον τα μέσα για να πραγματοποιεί επιθέσεις μεγάλου βεληνεκούς, πλήττοντας ρωσικά διυλιστήρια και μειώνοντας σημαντικά την παραγωγική τους ικανότητα.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι οι επιθέσεις αυτές αρχίζουν να επηρεάζουν και τη ρωσική κοινή γνώμη, γεγονός που ενδέχεται να ασκήσει πίεση στη στρατηγική του Κρεμλίνου.
Ωστόσο, προειδοποίησε ότι η Ουκρανία εξακολουθεί να χρειάζεται ισχυρότερη αεράμυνα για να διατηρήσει το στρατιωτικό της πλεονέκτημα.
Την ίδια ώρα, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, είχε ξεχωριστές τηλεφωνικές συνομιλίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δηλώνοντας ότι μια λύση στη σύγκρουση «βρίσκεται πιο κοντά απ' όσο πιστεύουν πολλοί».
