Μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Ουάσιγκτον, η επικεφαλής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου υπογράμμισε ότι οι χώρες θα πρέπει να παρουσιάσουν αξιόπιστα σχέδια για τη σταθεροποίηση του χρέους και των δημοσιονομικών τους ελλειμμάτων, καθώς οι πιέσεις στην παγκόσμια οικονομία εντείνονται.
Παράλληλα, κάλεσε τις κεντρικές τράπεζες να παραμείνουν προσηλωμένες στην αποστολή τους για τη διασφάλιση της σταθερότητας των τιμών.
Ανθεκτικότητα με υψηλή αβεβαιότητα
Η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί πιο ανθεκτική από ό,τι θα ανέμενε κανείς, παρά τις επίμονες πληθωριστικές πιέσεις και τις εμπορικές εντάσεις. Κατά τη Γκεοργκίεβα, σημαντική στήριξη στην οικονομική δραστηριότητα προσφέρει η ισχυρή επενδυτική δυναμική που έχει δημιουργηθεί γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη.
Ωστόσο, η ίδια προειδοποίησε ότι η εικόνα παραμένει εύθραυστη. Μεταξύ των βασικών πηγών ανησυχίας βρίσκονται η άνοδος των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων και η περιορισμένη πρόοδος στην αποκλιμάκωση του πληθωρισμού.
Την ίδια ώρα, το ενεργειακό σοκ που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν εξακολουθεί να αποτελεί παράγοντα αβεβαιότητας.
Η Γκεοργκίεβα περιέγραψε την κατάσταση ως μια «διελκυστίνδα» ανάμεσα σε δύο αντίθετες δυνάμεις: από τη μία, το αρνητικό σοκ προσφοράς που προκαλούν οι γεωπολιτικές εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και, από την άλλη, το θετικό σοκ ζήτησης που δημιουργούν οι αυξημένες επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.
Στο 3% η παγκόσμια ανάπτυξη το 2026
Το ΔΝΤ αναμένεται να παρουσιάσει τον Οκτώβριο, στις ετήσιες συνόδους του στην Μπανγκόκ, την επικαιροποιημένη εκτίμησή του για την παγκόσμια οικονομία.
Στην τελευταία του πρόβλεψη, τον Ιούλιο, το Ταμείο διατήρησε στο 3% την εκτίμησή του για την παγκόσμια ανάπτυξη το 2026. Παράλληλα, προχώρησε σε ανοδική αναθεώρηση της πρόβλεψης για τον παγκόσμιο πληθωρισμό, κυρίως λόγω των υψηλότερων τιμών στην ενέργεια και τα τρόφιμα.
Το περιβάλλον αυτό περιπλέκει το έργο των κεντρικών τραπεζών, οι οποίες καλούνται να περιορίσουν τις πληθωριστικές πιέσεις χωρίς να οδηγήσουν την οικονομία σε απότομη επιβράδυνση.
Ενέργεια, τρόφιμα και Ελ Νίνιο οι νέες εστίες κινδύνου
Η επικεφαλής του ΔΝΤ αναφέρθηκε σε μια σειρά παραγόντων που θα μπορούσαν να επιβαρύνουν περαιτέρω τις οικονομικές προοπτικές.
Η μείωση των αποθεμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς το βόρειο ημισφαίριο πλησιάζει στον χειμώνα, αποτελεί έναν από τους βασικούς κινδύνους. Ενδεχόμενη νέα επιδείνωση της ενεργειακής κρίσης θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα ανατιμήσεων και να δυσκολέψει την προσπάθεια αποκλιμάκωσης του πληθωρισμού.
Παράλληλα, ένα ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο θα μπορούσε να επηρεάσει την αγροτική παραγωγή, εντείνοντας την επισιτιστική ανασφάλεια και προκαλώντας νέες πιέσεις στις τιμές των τροφίμων.
Στο κάδρο των κινδύνων βρίσκεται και η τεχνητή νοημοσύνη. Παρότι οι επενδύσεις στον συγκεκριμένο τομέα λειτουργούν ως σημαντικός μοχλός ανάπτυξης, η ταχύτατη επέκτασή του δημιουργεί παράλληλα ερωτήματα για τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
«Δεν υπάρχει περιθώριο εφησυχασμού», ήταν το βασικό μήνυμα της Γκεοργκίεβα, η οποία αναγνώρισε ότι η παγκόσμια οικονομία έχει μέχρι στιγμής κινηθεί ικανοποιητικά, υπογραμμίζοντας ωστόσο ότι αυτό δεν σημαίνει πως οι προκλήσεις έχουν εκλείψει.
Στο επίκεντρο και η Fed
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται να συγκεντρώσει η παρουσία της Γκεοργκίεβα αυτή την εβδομάδα στο ετήσιο οικονομικό συμπόσιο της Federal Reserve στο Τζάκσον Χολ του Γουαϊόμινγκ, όπου θα συμμετάσχει για πρώτη φορά.
Το ενδιαφέρον των αγορών είναι στραμμένο κυρίως στην ομιλία του προέδρου της Fed, Κέβιν Γουόρς, ο οποίος αναμένεται να δώσει ενδείξεις για την κατεύθυνση της αμερικανικής νομισματικής πολιτικής.
Οι επενδυτές θα αναζητήσουν στοιχεία για την πορεία των επιτοκίων σε ένα περιβάλλον όπου ο πληθωρισμός παραμένει επίμονος, οι αποδόσεις των αμερικανικών ομολόγων βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα και οι γεωπολιτικές εξελίξεις αυξάνουν την αβεβαιότητα.
Νέο πλαίσιο εποπτείας στο ΔΝΤ
Η Γκεοργκίεβα αναφέρθηκε, τέλος, και στην αναθεώρηση του πλαισίου εποπτείας του ΔΝΤ, η οποία βρίσκεται σε εξέλιξη.
Στόχος είναι η μεγαλύτερη αξιοποίηση εναλλακτικών σεναρίων και σχεδίων έκτακτης ανάγκης, ώστε οι κυβερνήσεις να έχουν τη δυνατότητα να αντιδρούν ταχύτερα και με μεγαλύτερη ευελιξία σε ένα διεθνές οικονομικό περιβάλλον όπου οι ανατροπές και οι αβεβαιότητες έχουν γίνει πιο συχνές.
Το μήνυμα της επικεφαλής του ΔΝΤ είναι, επομένως, διπλό: δημοσιονομική προσαρμογή από τις κυβερνήσεις και σταθερή προσήλωση στη μάχη κατά του πληθωρισμού από τις κεντρικές τράπεζες, χωρίς όμως να παραγνωρίζονται οι νέοι κίνδυνοι που δημιουργούν η ενέργεια, η γεωπολιτική αστάθεια και η ταχύτατη ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης.
