Όπως ανέφερε, το Core Group των χωρών που προωθούν την πρωτοβουλία —Δανία, Αυστρία, Ελλάδα, Γερμανία και Ολλανδία— επιδιώκει να θέσει σε εφαρμογή ένα πιλοτικό σχήμα για την αποστολή σε καθορισμένες τρίτες χώρες αιτούντων άσυλο των οποίων οι αιτήσεις έχουν απορριφθεί.

Ο κ. Πλεύρης ανέφερε παράλληλα ότι στόχος είναι το εγχείρημα να έχει καταστεί πλήρως λειτουργικό κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2027. Εφόσον το χρονοδιάγραμμα τηρηθεί, η εξέλιξη αυτή θα συμπέσει με την ανάληψη από την Ελλάδα της εκ περιτροπής προεδρίας του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης, τον Ιούλιο του ίδιου έτους.

Δεν προβλέπονται κλειστά «κέντρα» επιστροφών

Ο υπουργός διευκρίνισε ότι το σχέδιο δεν αφορά τη δημιουργία κλειστών εγκαταστάσεων σε τρίτες χώρες, αλλά τη διαμόρφωση συμφωνιών με χώρες που θα μπορούν να υποδέχονται άτομα τα οποία πρέπει να επιστραφούν.

«Δεν μιλάμε για κέντρα με την έννοια ότι κάποιος του οποίου η αίτηση ασύλου απορρίπτεται στέλνεται σε κλειστή εγκατάσταση σε τρίτη χώρα», σημείωσε ο κ. Πλεύρης.

Όπως εξήγησε, «εάν η αίτηση ασύλου σας έχει απορριφθεί, θα επιστρέψετε είτε στη χώρα καταγωγής σας είτε σε μια τρίτη χώρα εκτός ΕΕ».

Σύμφωνα με το Politico, δύο διπλωμάτες της ΕΕ που γνωρίζουν το ζήτημα και μίλησαν υπό καθεστώς ανωνυμίας ανέφεραν ότι η πρώτη συμφωνία αναμένεται να συναφθεί με τη Ρουάντα. Στο πλαίσιο των συζητήσεων εξετάζονται επίσης η Ουγκάντα και το Ουζμπεκιστάν.

Ο Θάνος Πλεύρης δεν κατονόμασε συγκεκριμένες χώρες, υπογράμμισε όμως ότι οι χώρες που εξετάζονται διαθέτουν ήδη σημαντικούς μεταναστευτικούς πληθυσμούς και δομές φιλοξενίας. Παράλληλα, ανέφερε ότι οι πέντε χώρες του Core Group είναι ανοιχτές σε διαφορετικά μοντέλα συνεργασίας, τα οποία μπορεί να περιλαμβάνουν από καταυλισμούς έως ευρύτερα προγράμματα ένταξης.

Στο επίκεντρο η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε ο υπουργός και στις διαδικασίες που θα πρέπει να συνοδεύσουν το εγχείρημα, ώστε να διασφαλίζεται η προστασία των δικαιωμάτων των ανθρώπων που θα επιστρέφονται σε τρίτες χώρες.

Όπως ανέφερε, τα μέλη του Core Group έχουν ήδη ξεκινήσει συνομιλίες με διεθνείς οργανισμούς για τη διαμόρφωση μηχανισμών παρακολούθησης, με στόχο να διασφαλίζεται ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στις χώρες υποδοχής.

«Προφανώς, δεν πρόκειται να μεταθέσουμε αυτήν την ευθύνη αλλού», τόνισε ο κ. Πλεύρης, προσθέτοντας: «Θέλουμε να αξιοποιήσουμε την τεχνογνωσία και την παρουσία διεθνών οργανισμών, αλλά η ευθύνη βαρύνει από κοινού τις πέντε χώρες».

Με τον σχεδιασμό αυτό, το Core Group επιδιώκει να δημιουργήσει ένα κοινό πλαίσιο για τις επιστροφές σε τρίτες χώρες, με το πρώτο πιλοτικό βήμα να τοποθετείται χρονικά στο πρώτο εξάμηνο του 2027 και την πλήρη λειτουργία του εγχειρήματος στο δεύτερο μισό του ίδιου έτους.