Συγκεκριμένα, χαρακτήρισε «καρικατούρα» το πώς λειτουργεί η χονδρεμπορική αγορά της ενέργειας επισημαίνοντας στρεβλώσεις που επιβαρύνουν σημαντικά το ενεργειακό της κόστος, ειδικά για τη βιομηχανία.
Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ έβαλε στο επίκεντρο της κριτικής του τις στρεβλώσεις της Αγοράς Εξισορρόπησης και κάνοντας λόγο για τεχνητή αύξηση του κόστους, ζητώντας, για άλλη μια φορά, την παρέμβαση του ΥΠΕΝ και της ΡΑΑΕΥ, προκειμένου να θεσπιστούν κανόνες λειτουργίας αντίστοιχοι με εκείνους που εφαρμόζονται σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.
Όπως έχει επισημάνει ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ, Αντώνης Κοντολέων, το πώς λειτουργεί η Αγορά Εξισορρόπηση δημιουργεί πρόσθετα βάρη που αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο, εκτινάσσοντας τα κόστη που καλούνται να πληρώσουν οι βιομηχανίες.
Συγκεκριμένα, όπως ανέφερε ο κ. Κοντολέων, σύμφωνα με στοιχεία του ΑΔΜΗΕ που έχει επεξεργαστεί η ΕΒΙΚΕΝ και τα οποία έχουν παραδοθεί ήδη στον κ. Τσάφο, η συμμετοχή της Αγοράς Εξισορρόπησης στη συνολική χονδρική τιμή του ρεύματος από 18,4% του 2023 αυξήθηκε σε 23% το 2024 και εκτοξεύτηκε στο 28% το 2025. Και αυτό σε μια περίοδο που και οι τιμές στην Αγορά Επόμενης Ημέρας έχουν πάρει την ανηφόρα.
Σύμφωνα με τον κ. Κοντολέοντα, η άνοδος αυτή οφείλεται μεταξύ άλλων στο γεγονός ότι ο ΑΔΜΗΕ εντάσσει για μεγάλες χρονικές περιόδους τις υπό απόσυρση λιγνιτικές μονάδες του Αγ. Δημητρίου 3 και 4 για 24ωρη λειτουργία με constraint. Αυτό σημαίνει ότι οι μονάδες εντάσσονται εκτός αγοράς και αποζημιώνονται βάσει της προσφοράς τους (pay as bid) γεγονός που αυξάνει το κόστος για τους καταναλωτές τουλάχιστον κατά 7 ευρώ/MWh.
Μάλιστα, σύμφωνα με τον πρόεδρο της ΕΒΙΚΕΝ τις ίδιες περιόδους σημειώνονται υψηλές εξαγωγές, γεγονός που όπως υποστηρίζει, σημαίνει ότι αυξάνεται το κόστος της εγχώριας αγοράς και κερδίζει η ΔΕΗ εξάγοντας το ρεύμα.
Παράλληλα, σε περιόδους, όπως αυτές του Μαρτίου-Ιουνίου και Αυγούστου-Σεπτεμβρίου, σε ώρες που η παραγωγή των ΑΠΕ υπερβαίνει τη ζήτηση, παρατηρείται εκτόξευση του ΛΠ3 (Λογαριασμός Προσαυξήσεων 3 που αποτελεί μέρος της Αγοράς Εξισορρόπησης) στα 20-35ευρω/MWh, ενώ την ίδια στιγμή ο ΛΠ1 (Λογαριασμός Προσαυξήσεων 1 που αποζημιώνει τους συμμετέχοντες στην Αγορά Εξισορρόπησης) είναι σχεδόν μηδέν.
Ο πρόεδρος της ΕΒΙΚΕΝ ανέφερε επίσης, ότι η ενεργοβόρος βιομηχανία παρά τις υποσχέσεις από την πολιτεία για στήριξη, συνεχίζει να μην έχει λάβει εγκεκριμένες επιδοτήσεις στο πλαίσιο του μειωμένου ΕΤΜΕΑΡ και της Αντιστάθμισης.
Σε σειρά, συναντήσεων, δε, που έχει κάνει με τοντον κ. Τσάφο δύο λύσεις, έχει προτείνει για τη μείωση του κόστους της Αγοράς Εξισορρόπησης συγκεκριμένα μέτρα, όπως:
- Το κόστος της ανακατανομής να μεταφερθεί στην χρέωση χρήσης συστήματος. Κάτι το οποίο εφαρμόζεται στις χώρες τις Κεντρικής Ευρώπης.
- Επικουρικά, σύμφωνα με την υπ’ αριθμ. Ε17/2024 απόφαση της ΡΑΑΕΥ, το ετήσιο έσοδο από διασυνδετικά δικαιώματα για το 2024 ανέρχεται σε Ευρώ 109,4 εκ. έναντι Ευρώ 68,4 εκ. για το 2023. Προτείνουμε αυτά τα έσοδα μαζί με τα έσοδα του ΑΔΜΗΕ από τις χρεώσεις μη συμμόρφωσης να αποτελούν εισροή στον ΛΠ3. Κάτι το οποίο εφαρμόζεται στην Ιταλία.
Πρέπει να σημειωθεί ότι το υψηλό κόστος της Αγοράς Εξισορρόπησης υπό διαφορετικό πρίσμα και με άλλα αιτήματα προβάλλεται και από τον Σύνδεσμο των Ιδιωτών Παραγωγών Ηλεκτρικής Ενέργειας (ΕΣΑΗ). Ενδεικτική είναι η πρόσφατη τοποθέτηση της Κατερίνας Καραλή προέδρου του ΕΣΑΗ και στελέχους της Elpedison η οποία υποστήριξε ότι πλέον και λόγω των ΑΠΕ το κόστος μεταφέρεται από την Αγοράς Επόμενης Ημέρας στην Αγορά Εξισορρόπησης, αυξάνοντας του λογαριασμούς προσαυξήσεων.
Το ΥΠΕΝ
Από την πλευρά του από το βήμα του Renewable & Storage Forum ο υπουργός ΠΕΝ, Σταύρος Παπασταύρου τόνισε ότι η κυβέρνηση εργάζεται, υπέρ, μιας οργανωμένης ανάπτυξης της αγοράς ενέργειας, αντιμετωπίζοντας αρρύθμιστα θέματα με γνώμονα ένα δίκαιο τρόπο και με βάση τις πραγματικές διαστάσεις.
Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην παρέμβαση έκανε η κυβέρνηση και στο ενεργειακό κόστος για αγρότες, καθώς πέρασε ρύθμιση τελευταίες ημέρες για επανένταξη στο διακανονισμό ληξιπρόθεσμων οφειλών.
Μιλώντας για το διεθνές και ευρωπαϊκό περιβάλλον, υπενθύμισε ότι τη Δευτέρα η Ε.Ε. πήρε μια σημαντική απόφαση για πλήρη απεξάρτηση από το ρωσικό αέριο.
Επίσης, είναι σαφές ότι η ενεργειακή ανεξαρτησία και ασφάλεια δεν μπορεί να έχει κόστος στις τιμές και την ανταγωνιστικότητα. Γιαυτό και σήμερα ο πρωθυπουργός κατά την άφιξή του στάθηκε σε αυτό το θέμα. Η Κομισιόν έχει δεσμευτεί ότι θα παρουσιάσει συγκεκριμένες προτάσεις για το κόστος ως το Δεκέμβριο, σημείωσε.
Η γεωγραφική θέση της Ελλάδας, οι υποδομές και οι διασυνδέσεις διαμορφώνουν ένα τοπίο όπου πλέον διαθέτει κεντρικό ενεργειακό ρόλο στην Αν. Μεσόγειο. Σε δύο εβδομάδες από σήμερα, θα έρθει στη χώρα μας ο υπουργός ενέργειας των ΗΠΑ, μαζί με 20 υπουργούς από την Αν. Ευρώπη. Η Ελλάδα έιναι η είσοδος για να φτάσει το αμερικανικό LNG σε Ουκρανία, Ουγγαρία και τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής, παρατήρησε.
Επίσης, μέσα στις επόμενες ημέρες πρόκειται να υπογραφεί η υπουργική απόφαση για τους υδρογονάνθρακες, προανήγγειλε ο κ. Παπασταύρου. "Το οφείλουμε στην πατρίδα μας και θα αλλάξει το επίπεδο της ζωής μας εφόσον υπάρχουν κοιτάσματα".
Παράλληλα, ενισχύονται σταδιακά οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις προς Αίγυπτο, Ιταλία και τα βόρεια. Η Ελλάδα τοποθετείται και για να στηρίξει και την ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης.
Συνολική διευθέτηση για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης
Περνώντας στην εγχώρια αγορά, ο κ. Παπασταύρου δήλωσε ότι η προσπάθεια είναι να ανταποκριθούμε με τον καλύτερο τρόπο. Στην αποθήκευση είναι σαφές ότι τα πράγματα κινούνται μετά τις παρατάσεις. Είχε κολλήσει το τοπίο και είμαι αισιόδοξος ότι τα έργα μπαταριών θα ολοκληρωθούν σε μεγάλο βαθμό. Στις επενδύσεις που δεν θα προλάβουν, θα υπάρξει συνολική διευθέτηση για τα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Δεν θα αφορά υφιστάμενους σταθμούς το νέο χωροταξικό ΑΠΕ
Με τη σειρά του, το νέο χωροταξικό των ΑΠΕ θα φέρει μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Θα τεθούν κανόνες και κατευθύνσεις για την εγκατάσταση των νέων σταθμών, κυρίως αιολικών και φωτοβολταϊκών.
Το σχέδιο δεν θα αφορά υφιστάμενους σταθμούς, αλλά μόνο όσα έργα βρίσκονται σε αρχικό στάδιο αδειοδότησης πριν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις. «Αν ένα έργο έχει ΑΕΠΟ είναι ασφαλές. Θα υπάρξουν σαφείς περιορισμοί και προσπάθεια κατεύθυνσης προς τα αιολικά», δήλωσε ο υπουργός.
Πολιτική δέσμευση η βιωσιμότητα του ΕΛΑΠΕ
Με την πρόσφατη απόφαση για τα 110 εκατ. ευρώ από το πράσινο τέλος ντίζελ έγινε μια σημαντική παρέμβαση. «Μας ενδιαφέρει η βιωσιμότητα του ΕΛΑΠΕ. Είναι πολιτική δέσμευση ότι θα πληρώνονται οι παραγωγοί και το παρακολουθούμε στενά», ανέφερε σχετικά.
Σε σχέση με τις περικοπές ΑΠΕ, ανέφερε ότι ο μηχανισμός αντιστάθμισης που αφορά τις περικοπές είναι ένα δύσκολο θέμα, σχολίασε ο κ. Παπασταύρου, αλλά πρέπει να επιλυθεί. «Έχει γίνει αρκετή δουλειά, θεωρώ ότι σίγουρα φέτος ίσως και μέσα στον επόμενο μήνα θα δημοσιοποιηθεί», τόνισε.
Αδυναμίες και ζητήματα
Συνολικά στο επίκεντρο του συνεδρίου ετέθησαν τα ζητήματα της αγοράς. Συγκεκριμένα, σε σχέση με το θέμα του ηλεκτρικού χώρου. ο αντιπρόεδρος του ΑΔΜΗΕ Κ Μάργαρης είπε ότι το ηλεκτρικό δίκτυο αντέχει για 19 GW από ΑΠΕ όταν σήμερα το σύστημα δέχεται ποσότητες ενέργειας στα επίπεδα των 16 GW. Στα τέλη του 2030 θα προστεθούν επιπλέον μονάδες συνολικής δυναμικότητας 17 GW με τις ΑΠΕ να δίνουν στο σύνολο τους 33 GW.Η προσφορά θα καλύπτει με το παραπάνω την εγχώρια ζήτηση αλλά και τις εξαγωγές. Όπως σημείωσε οι αιτήσεις ενδιαφέροντος εγκατάστασης ΑΠΕ φτάνουν τα 50 GW οι οποίες είναι αδύνατον να ικανοποιηθούν.
Ο Αντιπρόεδρος τα ΡΑΑΕΥ κ. Δημήτρης Φούρλαρης ανέλυσε το θέμα των ρυθμιζόμενων χρεώσεων στους λογαριασμούς ρεύματος οι οποίες στην πράξη στρεβλώνουν την εικόνα της υπηρεσίας της ενέργειας έναντι των καταναλωτών καθώς κοστίζουν οι άλλες χρεώσεις φουσκώνουν τους λογαριασμούς.
Την ίδια ώρα, όπως αναφέρθηκε, τα διμερή συμβόλαια PPAs μεταξύ των παραγωγών και των καταναλωτών τα οποία είχαν προταθεί ως μοναδική λύση για να πέσουν οι τιμές του ρεύματος αποδείχθηκε στην πράξη φρούδες ελπίδες. Χαρακτηριστικά, ο γενικός διευθυντής του Ελληνικού Συνδέσμου Προμηθευτών Ενέργειας (ΕΣΠΕΝ) Μίλτος Ασλάνογλου είπε ότι τα συμβόλαια καλύπτουν μόλις το 5% της παραγωγής τα οποία σε αυτό το μέγεθος δεν είναι σε θέση να διαμορφώσουν ανταγωνιστικούς όρους για τους καταναλωτές .
