Τα στοιχεία της Ένωσης Ευρωπαίων Εφοπλιστών δείχνουν ότι η ευρωπαϊκή οικονομία εξαρτάται σε κρίσιμο βαθμό από τη ναυτιλία, τόσο για το εμπόριο όσο και για την ενεργειακή της ασφάλεια.
Σήμερα περίπου 76% του εξωτερικού εμπορίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης μεταφέρεται δια θαλάσσης, γεγονός που σημαίνει ότι οποιαδήποτε διαταραχή στις θαλάσσιες μεταφορές επηρεάζει άμεσα τη διακίνηση αγαθών προς και από την ευρωπαϊκή αγορά.
Από πρώτες ύλες και βιομηχανικά προϊόντα μέχρι τρόφιμα και καταναλωτικά αγαθά, μεγάλο μέρος της οικονομικής δραστηριότητας της Ευρώπης βασίζεται στη συνεχή ροή φορτίων μέσω των θαλάσσιων οδών.
Η εξάρτηση αυτή γίνεται ακόμη πιο εμφανής στον τομέα της ενέργειας. Σύμφωνα με τα στοιχεία του κλάδου, περίπου 87% των εισαγωγών φυσικού αερίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης φτάνει δια θαλάσσης, κυρίως με πλοία μεταφοράς LNG.
Σε περίπτωση μιας παρατεταμένης κρίσης σε κρίσιμες θαλάσσιες αρτηρίες – όπως το Στενό του Ορμούζ ή η Ερυθρά Θάλασσα – η Ευρώπη θα αντιμετωπίσει καθυστερήσεις στις ενεργειακές προμήθειες και αυξημένο κόστος ενέργειας, με άμεσες συνέπειες για τη βιομηχανία και τα νοικοκυριά.
Οι επιπτώσεις θα επεκτείνονταν επίσης στο κόστος μεταφοράς και στην ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση αποτελεί μία από τις πιο ανοιχτές οικονομίες στον κόσμο, με τον λόγο εμπορίου προς ΑΕΠ να φτάνει το 106%, ποσοστό σημαντικά υψηλότερο από αυτό των Ηνωμένων Πολιτειών (27%) ή της Κίνας (38%).
Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή ανάπτυξη είναι στενά συνδεδεμένη με τη λειτουργία των διεθνών εμπορικών ροών. Όταν οι θαλάσσιες μεταφορές επιβραδύνονται ή γίνονται ακριβότερες, το κόστος αυτό μεταφέρεται στην οικονομία, επηρεάζοντας τόσο τις εισαγωγές όσο και τις εξαγωγές.
Ταυτόχρονα, η ίδια η ναυτιλιακή βιομηχανία αποτελεί σημαντικό οικονομικό πυλώνα για την Ευρώπη. Η συνολική οικονομική επίδραση του ευρωπαϊκού ναυτιλιακού τομέα υπολογίζεται σε περίπου 127,8 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ ο συνολικός κύκλος εργασιών του φτάνει τα 183,4 δισεκατομμύρια ευρώ.
Περίπου 1,4 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στην Ευρώπη συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με τη ναυτιλία, γεγονός που σημαίνει ότι μια παρατεταμένη κρίση θα μπορούσε να επηρεάσει όχι μόνο το εμπόριο αλλά και την απασχόληση σε ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, από τις μεταφορές και τα λιμάνια μέχρι τις υπηρεσίες logistics και τη ναυτιλιακή χρηματοδότηση.
Η σημασία της ευρωπαϊκής ναυτιλίας γίνεται ακόμη πιο εμφανής αν ληφθεί υπόψη η θέση της στο παγκόσμιο σύστημα θαλάσσιων μεταφορών.
Ο ευρωπαϊκός στόλος αντιπροσωπεύει περίπου 35% της παγκόσμιας χωρητικότητας πλοίων, με περισσότερα από 22.000 πλοία συνολικής χωρητικότητας περίπου 556 εκατομμυρίων gross tonnage.
Την ίδια στιγμή δραστηριοποιούνται πάνω από 4.100 ευρωπαϊκές ναυτιλιακές εταιρείες, αν και το 90% από αυτές διαθέτει λιγότερα από 10 πλοία, γεγονός που δείχνει ότι η ευρωπαϊκή ναυτιλία βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Η ευρωπαϊκή παρουσία είναι ιδιαίτερα ισχυρή σε κρίσιμους τομείς της παγκόσμιας ναυτιλίας. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες ελέγχουν περίπου 44% του παγκόσμιου στόλου containerships, 35% των δεξαμενόπλοιων, 33% των πλοίων μεταφοράς LNG και περίπου 30% των bulk carriers.
Αυτό σημαίνει ότι η ευρωπαϊκή ναυτιλία δεν εξυπηρετεί μόνο τις ανάγκες της ευρωπαϊκής οικονομίας, αλλά αποτελεί βασικό παράγοντα λειτουργίας του παγκόσμιου εμπορίου.
