«Η αξία των χαρτών θα κριθεί από το αν οι προτεραιότητές τους θα μετατραπούν σε συγκεκριμένα έργα, επενδύσεις και εφαρμογή», τόνισε ο κ. Ευγενίδης, ο οποίος συνυπέγραψε την ευρωπαϊκή πρωτοβουλία στις Βρυξέλλες. Με τη φράση αυτή έθεσε ουσιαστικά το βασικό στοίχημα της προσπάθειας, οι τεχνολογικές κατευθύνσεις που χαράσσονται σήμερα να μη μείνουν στο επίπεδο της έρευνας και των πιλοτικών προγραμμάτων, αλλά να περάσουν στην πραγματική ναυτιλιακή και βιομηχανική δραστηριότητα.
Οι εννέα Τεχνολογικοί Χάρτες Πορείας παραδόθηκαν στον Ευρωπαίο Επίτροπο Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού, Απόστολο Τζιτζικώστα, κατά την εκδήλωση Waterborne Leadership, στο πλαίσιο των Connecting Europe Days 2026 στις Βρυξέλλες. Στους Έλληνες υπογράφοντες περιλαμβάνεται επίσης η Πολυχρονοπούλου.
Οι Χάρτες καλύπτουν ουσιαστικά ολόκληρο το φάσμα του ευρωπαϊκού θαλάσσιου τομέα και συγκεκριμένα τη ναυτιλιακή τεχνολογία, τα λιμενικά οικοσυστήματα, τις εσωτερικές πλωτές μεταφορές, τις θαλάσσιες μεταφορές μικρών αποστάσεων, τα επιβατηγά πλοία, την κρουαζιέρα, την ποντοπόρο ναυτιλία, τα πλοία υπεράκτιων δραστηριοτήτων και τη γαλάζια οικονομία.
Με χρονικούς ορίζοντες το 2035, το 2040 και το 2050, επιχειρούν να συνδέσουν την έρευνα και την ανάπτυξη με την ωρίμανση και τελικά την εφαρμογή νέων τεχνολογιών. Παράλληλα, ενσωματώνουν έναν παράγοντα που αποκτά ολοένα μεγαλύτερη σημασία για τη ναυτιλία: τις νέες δεξιότητες που θα απαιτηθούν σε ολόκληρη τη ναυτιλιακή και ναυπηγική αλυσίδα.
Σε αυτό ακριβώς το σημείο επικεντρώθηκε και ο πρόεδρος του Ιδρύματος Ευγενίδου.
«Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι οι δεξιότητες αντιμετωπίζονται ως μέρος της ίδιας της τεχνολογικής μετάβασης. Οι νέες λύσεις χρειάζονται ανθρώπους που μπορούν να τις σχεδιάσουν, να τις κατασκευάσουν, να τις πιστοποιήσουν, να τις λειτουργήσουν και να τις βελτιώνουν», ανέφερε.
Η επισήμανση αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον καθώς η μετάβαση της ναυτιλίας σε νέα καύσιμα, συστήματα πρόωσης, αυτοματισμούς και ψηφιακές εφαρμογές δημιουργεί διαφορετικές απαιτήσεις όχι μόνο για τους ναυτικούς, αλλά και για τους μηχανικούς, τους ναυπηγούς, τους τεχνικούς, τους κατασκευαστές εξοπλισμού και τους ανθρώπους που θα αναλάβουν την πιστοποίηση και υποστήριξη των νέων συστημάτων.
Η συγκεκριμένη διάσταση συνδέεται άμεσα και με τη μακρόχρονη δραστηριότητα του Ιδρύματος Ευγενίδου στη ναυτική εκπαίδευση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων, καθώς η τεχνολογική αναβάθμιση του στόλου δημιουργεί πλέον την ανάγκη παράλληλης αναβάθμισης του ανθρώπινου δυναμικού που θα κληθεί να τη διαχειριστεί.
Σύμφωνα με τον γενικό γραμματέα της Waterborne, Jaap Gebraad, οι εννέα Χάρτες καταρτίστηκαν μέσα σε πέντε μήνες, με συμμετοχή του ευρύτερου κλάδου και έπειτα από ανοιχτές διαβουλεύσεις που συγκέντρωσαν 520 συνεισφορές από μέλη και μη μέλη της πλατφόρμας.
Ο Gebraad επισήμανε ακόμη ότι, μέσω της Ευρωπαϊκής Σύμπραξης για τις Θαλάσσιες Μεταφορές Μηδενικών Εκπομπών, νέες τεχνολογίες έχουν ήδη επιδειχθεί εν πλω, ενώ έχουν ακολουθήσει και οι πρώτες εμπορικές παραγγελίες. Το κρίσιμο επόμενο βήμα είναι επομένως η μετάβαση από την επίδειξη στην ευρεία εμπορική εφαρμογή.
Ο Λεωνίδας Δημητριάδης-Ευγενίδης έθεσε παράλληλα και το ζήτημα του κανονιστικού πλαισίου. Όπως σημείωσε, «οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς και εφαρμόσιμοι, να στηρίζονται σε τεκμηριωμένες εκτιμήσεις επιπτώσεων και, σε έναν παγκόσμιο κλάδο όπως η ναυτιλία, να προωθούν τη διεθνή συνεργασία, ιδίως μέσω του ΙΜΟ».
Η συγκεκριμένη αναφορά έχει ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο κατά την οποία η ναυτιλία βρίσκεται αντιμέτωπη με διαφορετικά περιφερειακά και διεθνή κανονιστικά πλαίσια για την απανθρακοποίηση. Η θέση που διατυπώνεται είναι ότι η τεχνολογική μετάβαση χρειάζεται όχι μόνο επενδύσεις και νέες τεχνολογίες, αλλά και κανόνες που μπορούν να εφαρμοστούν σε έναν κλάδο ο οποίος λειτουργεί εξ ορισμού σε παγκόσμια κλίμακα.
Το ευρωπαϊκό εγχείρημα αποκτά έτσι τρεις αλληλένδετες διαστάσεις: τεχνολογία, βιομηχανική εφαρμογή και ανθρώπινο δυναμικό. Και το πραγματικό μέτρο επιτυχίας των νέων Χαρτών δεν θα είναι ο αριθμός των στόχων που περιλαμβάνουν, αλλά πόσοι από αυτούς θα έχουν μετατραπεί τα επόμενα χρόνια σε πλοία, εξοπλισμό, υποδομές, επενδύσεις και νέες δεξιότητες.
