Η ευρωπαϊκή οικονομική ομάδα του αμερικανικού επενδυτικού οίκου επισημαίνει ότι, παρά τις αυξημένες γεωπολιτικές αβεβαιότητες που επηρεάζουν την ευρωπαϊκή οικονομία, η Ελλάδα εμφανίζει συγκριτικά μικρότερη έκθεση σε ενεργειακές διαταραχές. Παράλληλα, η ισχυρή οικονομική δυναμική της χώρας συνεχίζει να στηρίζει τόσο την πιστωτική επέκταση όσο και την επενδυτική δραστηριότητα.
Σύμφωνα με την ανάλυση, η σχέση μεταξύ οικονομικής ανάπτυξης, τραπεζικής χρηματοδότησης και επενδύσεων φαίνεται να επανενεργοποιείται στην ελληνική οικονομία, δημιουργώντας ευνοϊκές προϋποθέσεις για συνέχιση της αναπτυξιακής πορείας τα επόμενα χρόνια.
Το ενεργειακό σοκ από τη Μέση Ανατολή και οι επιπτώσεις στην Ευρώπη
Η κλιμάκωση της έντασης στη Μέση Ανατολή, με επίκεντρο το Ιράν, ενισχύει τις αβεβαιότητες για την ευρωπαϊκή οικονομία, κυρίως λόγω του ενδεχομένου νέας αύξησης στις τιμές της ενέργειας.
Η Goldman Sachs επισημαίνει ότι ένα νέο ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να περιορίσει την οικονομική δραστηριότητα στην Ευρωζώνη, οδηγώντας σε χαμηλότερους ρυθμούς ανάπτυξης και ταυτόχρονα σε υψηλότερο πληθωρισμό. Για τον λόγο αυτό, ο επενδυτικός οίκος έχει ήδη προχωρήσει σε αναθεώρηση των προβλέψεών του, μειώνοντας τις εκτιμήσεις για την οικονομική ανάπτυξη της Ευρωζώνης και αυξάνοντας τις προβλέψεις για τον πληθωρισμό.
Παρά το αρνητικό αυτό περιβάλλον, η Ελλάδα εμφανίζεται λιγότερο ευάλωτη σε ενεργειακές αναταράξεις σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες. Η εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022 αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της διαφοροποίησης.
Την περίοδο εκείνη, οι τιμές ενέργειας στην Ελλάδα υποχώρησαν σχετικά γρήγορα μετά την κορύφωσή τους στα μέσα του 2022. Αντίθετα, σε επίπεδο Ευρωζώνης οι τιμές ενέργειας παραμένουν ακόμη αισθητά υψηλότερες από τα επίπεδα πριν από την πανδημία.
Σύμφωνα με τα στοιχεία της Goldman Sachs, οι τιμές ενέργειας στη ζώνη του ευρώ εξακολουθούν να βρίσκονται περίπου 50% υψηλότερα σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο, ενώ στην Ελλάδα η αντίστοιχη αύξηση διαμορφώνεται περίπου στο 35%. Το στοιχείο αυτό, όπως σημειώνεται, δείχνει ότι η ελληνική οικονομία έχει επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα απέναντι στις ενεργειακές πιέσεις.
Ο ρόλος της δημοσιονομικής πολιτικής
Ένας από τους βασικούς παράγοντες που εξηγούν αυτή την ανθεκτικότητα είναι η δημοσιονομική πολιτική που εφαρμόστηκε κατά την ενεργειακή κρίση του 2022.
Τότε, η ελληνική κυβέρνηση υλοποίησε ένα εκτεταμένο πακέτο μέτρων στήριξης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, το οποίο έφτασε περίπου στο 5% του ΑΕΠ. Η παρέμβαση αυτή περιόρισε σημαντικά τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην οικονομική δραστηριότητα.
Σήμερα, σύμφωνα με την Goldman Sachs, η δημοσιονομική πολιτική της χώρας παραμένει συγκρατημένη, γεγονός που σημαίνει ότι εξακολουθεί να υπάρχει δημοσιονομικός χώρος για νέες παρεμβάσεις εφόσον καταστεί αναγκαίο.
Σε περίπτωση που η ένταση γύρω από το Ιράν οδηγήσει σε νέα αύξηση των τιμών ενέργειας, η ελληνική κυβέρνηση θα μπορούσε να εφαρμόσει επιπλέον μέτρα στήριξης ώστε να περιοριστούν οι επιπτώσεις στην οικονομία.
Σταθερή δυναμική στην οικονομική δραστηριότητα
Παρά την αβεβαιότητα στο διεθνές περιβάλλον, οι βασικοί δείκτες οικονομικής δραστηριότητας δείχνουν ότι η ελληνική οικονομία συνεχίζει να διατηρεί ισχυρή αναπτυξιακή δυναμική.
Σύμφωνα με τον δείκτη Current Activity Indicator της Goldman Sachs, ο οποίος βασίζεται σε δεδομένα υψηλής συχνότητας για την οικονομική δραστηριότητα, ο ρυθμός αύξησης του ΑΕΠ στην Ελλάδα παραμένει πάνω από το 2%. Παράλληλα, οι δείκτες οικονομικού κλίματος εμφανίζουν ανοδική πορεία.
Η θετική αυτή εξέλιξη θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς ενισχύει την πιστωτική επέκταση και δημιουργεί ευνοϊκές συνθήκες για περαιτέρω επενδύσεις στην οικονομία.
Οι επενδύσεις επιστρέφουν στα προ κρίσης επίπεδα
Σύμφωνα με την ανάλυση της Goldman Sachs, η επενδυτική δραστηριότητα στην Ελλάδα έχει πλέον επιστρέψει σε επίπεδα αντίστοιχα με εκείνα πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, με εξαίρεση τον τομέα της οικιστικής κατασκευής.
Η ανάκαμψη των επενδύσεων προέρχεται κυρίως από τον επιχειρηματικό τομέα εκτός χρηματοπιστωτικού συστήματος. Τα τραπεζικά δάνεια προς επιχειρήσεις, ως ποσοστό του ΑΕΠ, έχουν αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια και βρίσκονται πλέον κοντά στον μέσο όρο της Ευρωζώνης.
Η ανάλυση, η οποία βασίζεται σε περισσότερα από 20 χρόνια οικονομικών δεδομένων για την Ελλάδα και την Ευρώπη, δείχνει ότι η αύξηση του ΑΕΠ οδηγεί –με χρονική υστέρηση– σε ενίσχυση της τραπεζικής χρηματοδότησης.
Μάλιστα, η επίδραση της οικονομικής ανάπτυξης στην πιστωτική επέκταση είναι πιο έντονη και διαρκεί περισσότερο στην Ελλάδα σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές οικονομίες.
Σημάδια ανάκαμψης στην αγορά κατοικίας
Παρά τη συνολική βελτίωση των επενδύσεων, ο κατασκευαστικός κλάδος και ιδιαίτερα η οικιστική ανάπτυξη εξακολουθούν να κινούνται χαμηλότερα σε σχέση με τον υπόλοιπο επενδυτικό κύκλο.
Ωστόσο, τα τελευταία χρόνια εμφανίζονται σαφή σημάδια ανάκαμψης. Οι επενδύσεις σε κατοικίες άρχισαν να αυξάνονται μετά το 2020 και επιταχύνθηκαν από το 2022, ενώ οι τιμές τόσο στα οικιστικά όσο και στα επαγγελματικά ακίνητα συνεχίζουν να καταγράφουν ανοδική πορεία.
Παράλληλα, η πιστωτική επέκταση προς τα νοικοκυριά έχει επιστρέψει σε θετικούς ρυθμούς για πρώτη φορά μετά από τρία χρόνια, εξέλιξη που θεωρείται σημαντική για την ενίσχυση της αγοράς κατοικίας.
Η ανάλυση δείχνει επίσης ότι τα στεγαστικά δάνεια στην Ελλάδα ανταποκρίνονται πιο έντονα στην οικονομική ανάπτυξη σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρωζώνη.
Οι προοπτικές της ελληνικής οικονομίας
Συνολικά, η Goldman Sachs εκτιμά ότι η ισχυρή οικονομική δυναμική της Ελλάδας θα συνεχίσει να ενισχύει την πιστωτική επέκταση και την επενδυτική δραστηριότητα τα επόμενα χρόνια.
Εφόσον η ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τη σύγκρουση γύρω από το Ιράν δεν οδηγήσει σε σημαντική επιβράδυνση της ευρωπαϊκής οικονομίας, η θετική πορεία της ελληνικής οικονομίας αναμένεται να επεκταθεί σταδιακά και στον κατασκευαστικό τομέα.
Με την ανάπτυξη, τις τραπεζικές χορηγήσεις και τις επενδύσεις να λειτουργούν ενισχυτικά μεταξύ τους, η ελληνική οικονομία φαίνεται να εισέρχεται σε έναν νέο κύκλο οικονομικής επέκτασης, με ισχυρότερη χρηματοδότηση της πραγματικής οικονομίας και αυξημένη επενδυτική δραστηριότητα.
