Του Πέτρου Μαλακάση, Ειδικού Ακτινοδιαγνώστη Μαστού, Διευθυντή του Απεικονιστικού Κέντρου Μαστού στην Ευρωκλινική Αθηνών και Γενικού Διευθυντή στην Ψηφιακή Τομοσύνθεσης και Διάγνωση.
Τα πλεονεκτήματα της ψηφιακής τομοσύνθεσης είναι ότι ελαχιστοποιούνται οι πιθανότητες ψευδούς διάγνωσης, η διαγνωστική ακρίβεια είναι μεγάλη ακόμα και σε βλάβες σε πρώιμο στάδιο, απαιτεί λίγες επαναλήψεις εξετάσεων, οι βιοψίες που μπορεί να χρειαστούν είναι λιγότερες και ο μαστός δεν συμπιέζεται πολύ.
Η ψηφιακή τομοσύνθεση συνίσταται για γυναίκες με πυκνούς μαστούς και κατ’ επέκταση και σε γυναίκες που μπορεί να έχουν κάποια μορφή κληρονομικότητας. Επιπλέον είναι πολύ καλή επιλογή ως συμπληρωματική εξέταση της απλής μαστογραφίας, αν βρεθεί κάποιο ύποπτο εύρημα. Σε ότι αφορά τα ποσοστά ακρίβειας, στην απλή ψηφιακή είναι της τάξεως του 93-94% και στην ψηφιακή με τομοσύνθεση φτάνουν μέχρι και το 99%.
Επίσης είναι ενδεχόμενο να υπάρξει αμφιβολία για το αν κάποια ευρήματα είναι κακοήθεια. Σαφώς και αυτά τα ευρήματα χρειάζονται απόδειξη για την περαιτέρω αντιμετώπισή τους και η μόνη λύση είναι η βιοψία, δηλαδή η λήψη υλικού για την ιστολογική ταυτοποίησή τους.
Ο όρος βιοψία στο μαστό είναι συνυφασμένος με τη χειρουργική βιοψία, δηλαδή με επέμβαση. Έτσι έχουμε ένα μεγάλο αριθμό επεμβάσεων, που αν το εύρημα αποδειχθεί καλοήθες θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί. Υπολογίζουμε πως οκτώ στις δέκα γυναίκες θα είχαν αποφύγει το χειρουργείο με τη λύση της στερεοτακτικής βιοψίας με αναρρόφηση.
Η διάγνωση του καρκίνου του μαστού δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά σε απεικονιστικές εξετάσεις, γι’ αυτό και η βιοψία είναι απαραίτητη σε συγκεκριμένες περιπτώσεις.
Οποιοδήποτε εύρημα, ακόμη και αν φαίνεται καλοήθες, αλλά είναι συμπαγές, χρήζει βιοψίας, ιδίως αν αφορά νεαρές γυναίκες. Επιπλέον, αν ένα εύρημα είναι ύποπτο στη μαστογραφία, στον υπέρηχο ή στη μαγνητική τομογραφία, απαιτείται περαιτέρω διερεύνηση.
Δεν πρέπει να πραγματοποιείται κανένα χειρουργείο στο μαστό χωρίς να έχει προηγηθεί βιοψία. Αν μια γυναίκα υποβληθεί σε επέμβαση χωρίς να γνωρίζουμε αν η βλάβη είναι κακοήθης, μπορεί να χρειαστεί δεύτερη χειρουργική επέμβαση για αφαίρεση επιπλέον ιστών ή καθαρισμό της μασχάλης.
Υπάρχουν δύο βασικοί τύποι βιοψίας:
- Στερεοτακτική βιοψία, που πραγματοποιείται με καθοδήγηση από μαστογράφο και είναι κατάλληλη για περιπτώσεις μικροαποτιτανώσεων ή διαταραχής αρχιτεκτονικής του μαστού, ευρήματα που δεν είναι ορατά στον υπέρηχο.
- Υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη βιοψία, η οποία εφαρμόζεται όταν το ύποπτο εύρημα είναι ορατό στον υπέρηχο.
Επιπλέον, σήμερα είναι δυνατή η αναρρόφηση και αφαίρεση καλοηθών ευρημάτων με υπερηχογραφική καθοδήγηση, χωρίς να απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
Αυτή η βιοψία δεν είναι χειρουργική πράξη, μιας και πραγματοποιείται χωρίς ιδιαίτερη προετοιμασία της εξεταζόμενης, με ελάχιστη τοπική αναισθησία και με μια μικρή τομή στο δέρμα για την οποία δεν χρειάζονται ράμματα, αλλά το σημαντικό είναι επίσης ότι δεν χρειάζεται παραμονή στο νοσοκομείο και η εξεταζόμενη πηγαίνει σπίτι της άμεσα. Σε ορισμένες περιπτώσεις όταν είναι μικρό το εύρημα, εξαφανίζεται με την αναρρόφηση. Στο σημείο εκείνο αφήνεται ένα μικρό κλιπ από τιτάνιο, ώστε στην περίπτωση που υπάρχει κακοήθεια να πάει ο χειρουργός να βρει την περιοχή και να χειρουργήσει περαιτέρω για υγιή όρια.
Η όλη προσπάθεια είναι η αποφυγή των περιττών χειρουργικών πράξεων και η σωστή και έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του μαστού, όσο αυτή παραμένει μικρή και αψηλάφητη αλλοίωση. Η προσέγγιση και η βιοψία στερεοτακτικά των αλλοιώσεων αυτού του τύπου, είναι η ενδεδειγμένη ιατρική πράξη που εγγυάται τη μικρότερη δυνατή ταλαιπωρία της εξεταζόμενης γυναίκας. Φυσικά, η στερεοτακτική βιοψία, πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο ακτινολόγο μαστού, εξειδικευμένο νοσηλευτικό προσωπικό και σε σωστά εξοπλισμένο κέντρο μαστού.
