Οι ειδικότητες με τη μεγαλύτερη ζήτηση αφορούν κυρίως τον τουριστικό και εμπορικό τομέα, με καμαριέρες και καμαριέρους, σερβιτόρους και σερβιτόρες, καθώς και πωλητές και πωλήτριες να βρίσκονται στην κορυφή των αναγκών, γεγονός που αντικατοπτρίζει το έντονα τουριστικό προφίλ της περιοχής.
Τα στοιχεία προέρχονται από έρευνα που υλοποιήθηκε στο πλαίσιο πρωτοβουλίας του Επιμελητήριο Χαλκιδικής, σε συνεργασία με τη Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης και Διά Βίου Μάθησης του Υπουργείου Παιδείας. Στόχος της δράσης ήταν η καταγραφή των αναγκών των επιχειρήσεων σε ανθρώπινο δυναμικό, ώστε να διερευνηθεί η σύνδεσή τους με προγράμματα εκπαίδευσης και επαγγελματικής κατάρτισης.
Στην έρευνα συμμετείχαν 405 επιχειρήσεις-μέλη του Επιμελητηρίου, που δραστηριοποιούνται στους κλάδους των υπηρεσιών, της μεταποίησης, του εμπορίου και του τουρισμού.
Τα αποτελέσματα επιβεβαιώνουν την ήδη γνωστή εικόνα έλλειψης εργατικού δυναμικού, αλλά και τη δυσκολία εξεύρεσης κατάλληλα καταρτισμένων υποψηφίων.
Ειδικότερα, στο ερώτημα σχετικά με τον βαθμό δυσκολίας στην αναζήτηση προσωπικού, σχεδόν εννέα στις δέκα επιχειρήσεις απάντησαν ότι αντιμετωπίζουν «πολύ μεγάλη» (65,7%) ή «αρκετή» (21,6%) δυσκολία, ενώ μόλις το 8,2% έκανε λόγο για «λίγη» δυσκολία.
Ως βασικά εμπόδια στην κάλυψη των θέσεων (με δυνατότητα έως δύο απαντήσεων), οι επιχειρήσεις ανέφεραν κυρίως την έλλειψη διαθέσιμων υποψηφίων (44,9%) και την απουσία της απαιτούμενης εξειδίκευσης (22,4%), ενώ ακολουθούν και άλλοι παράγοντες που δυσχεραίνουν τη διαδικασία στελέχωσης όπως:
- το υψηλό κόστος (12,6%),
- οι μισθολογικές προσδοκίες (11,7%) και
- η υψηλή κινητικότητα/αποχωρήσεις (5,6%).
Πάνω από επτά στους δέκα ερωτηθέντες (ποσοστό 74,6%) απάντησαν ότι σκοπεύουν να προσλάβουν προσωπικό στους επόμενους 12 μήνες, ενώ το 12,7% δεν έχει τέτοια πρόθεση και ίσο ποσοστό δεν έχει λάβει κάποια απόφαση.
Δυσεύρετοι σερβιτόροι, καμαριέρες και πωλητές/τριες
Στο ερώτημα εργαζόμενους ποιων ειδικοτήτων αναζητούν να προσλάβουν (πολλαπλές απαντήσεις), οι καμαριέρες και καμαριέροι εμφανίζονται στην πρώτη θέση με ποσοστό 21,9% και ακολουθούν:
- το service (11,2%),
- οι πωλητές/τριες και εξειδικευμένοι εργάτες (ποσοστό 9,3% έκαστη ειδικότητα),
- οι ανειδίκευτοι (8,2%),
- οι υπάλληλοι τουριστικών επαγγελμάτων (επίσης 8,2%),
- οι υπάλληλοι γραφείου και οι οδηγοί (από 6,6%) και
- οι σεφ (3,8%).
Οι περισσότεροι αναζητούν να προσλάβουν ανθρώπους με συμβάσεις πλήρους απασχόλησης (44,3%) και ακολουθεί η εποχική εργασία (35%) και η μερική απασχόληση (16,4%).
Οι κρίσιμες δεξιότητες και τα soft skills, που δεν υπάρχουν
Ως κρίσιμες δεξιότητες δηλώνονται από τις επιχειρήσεις του δείγματος:
- η γνώση ξένων γλωσσών (26,4%),
- οι πωλήσεις-εξυπηρέτηση πελατών (24,7%),
- ο χειρισμός μηχανημάτων κι εξοπλισμού (13,8%) και οιψηφιακές δεξιότητες (11,3%), ενώ
- μεταξύ των ήπιων ή οριζόντιων δεξιοτήτων κυριαρχουν η υπευθυνότητα και η συνέπεια (25%), η ομαδική εργασία και η επικοινωνία (από 20,1%), η δυνατότητα επίλυσης προβλημάτων (13,7%) και η προσαρμοστικότητα (10,9%).
Στην ερώτηση «σε ποιον βαθμό οι υποψήφιοι που εντοπίζετε ανταποκρίνονται στις ανάγκες της επιχείρησής σας;» η πλειονότητα των συμμετεχόντων εμφανίστηκε επιφυλακτική: περίπου έξι στους δέκα απάντησαν «λίγο» (52,2%) ή «καθόλου» (7,5%), ενώ το 33,6% εκτίμησε ότι οι υποψήφιοι καλύπτουν «αρκετά» τις απαιτήσεις των θέσεων.
Παράλληλα, το 77,3% των επιχειρήσεων δήλωσε ότι επενδύει σε εσωτερική εκπαίδευση του προσωπικού του. Όσον αφορά τη συμμετοχή σε οργανωμένα προγράμματα, το μεγαλύτερο ποσοστό (43,6%) εξέφρασε ενδιαφέρον για προγράμματα κατάρτισης προσαρμοσμένα στις ανάγκες της επιχείρησης. Επιπλέον, το 21,1% δήλωσε θετικό στην επανεκπαίδευση υφιστάμενου προσωπικού, το 19,4% στη μαθητεία και την πρακτική άσκηση, ενώ το 15,9% έδειξε ενδιαφέρον για πιστοποίηση δεξιοτήτων.
Σε ό,τι αφορά τις ειδικότητες που εκτιμάται ότι θα παρουσιάσουν αυξημένη ζήτηση μέσα στην επόμενη διετία, οι επιχειρήσεις τοποθετούν στην κορυφή τις καμαριέρες και τους καμαριέρους, ακολουθούμενους από ρεσεψιονίστ και προσωπικό βασικής εκπαίδευσης. Έπονται τεχνικά επαγγέλματα, όπως ηλεκτρολόγοι, υδραυλικοί και ψυκτικοί, καθώς και ειδικότητες που σχετίζονται με την πληροφορική και τις ξένες γλώσσες, το μάρκετινγκ, τους ειδικούς τεχνητής νοημοσύνης και διαχείρισης ακινήτων, αλλά και επαγγέλματα που συνδέονται με τον κατασκευαστικό τομέα.
