Πριν παγιωθεί η ιρανική απειλή σε καθεστώς ελέγχου της διέλευσης, οι ασφαλιστές άρχισαν να αποσύρουν ή να επανατιμολογούν επιθετικά την κάλυψη πολεμικού κινδύνου, οι ναυλωτές πάτησαν φρένο και οι πλοιοκτήτες υπολόγισαν ότι ένα πέρασμα χωρίς αξιόπιστη κάλυψη ισοδυναμεί με ρωσική ρουλέτα.

Από τις 2 Μαρτίου καταγράφηκαν ακυρώσεις war-risk cover και απότομη άνοδος των ναύλων και του ασφαλίστρου, ενώ ήδη από την 1η Μαρτίου μεγάλες εταιρείες ενέργειας και traders είχαν αναστείλει φορτώσεις μέσω Ορμούζ.

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Ένα θαλάσσιο πέρασμα δεν χρειάζεται πάντα νάρκες, βυθισμένα πλοία ή τυπική αναγγελία αποκλεισμού για να νεκρώσει. Αρκεί ή να γίνει απλησίαστη ή να χαθεί τελείως η ασφάλιση του κινδύνου.

Όταν ο ασφαλιστής δεν καλύπτει, ο πλοιοκτήτης δεν περνά, ο ναυλωτής δεν δεσμεύει τονάζ και η τράπεζα δεν κοιμάται ήσυχη. Η Lloyd’s List κατέγραψε ότι η πολεμική κάλυψη για την περιοχή ουσιαστικά έληγε στις αρχές Μαρτίου, αναγκάζοντας τους πλοιοκτήτες να επαναδιαπραγματευθούν με πολύ ακριβότερους όρους. Με άλλα λόγια, το εμπορικό «λουκέτο» μπήκε πριν το γεωπολιτικό πάρει πλήρη θεσμική μορφή.

Το Ιράν, βέβαια, έκανε το δεύτερο και βαρύτερο βήμα και μετέτρεψε τον φόβο της αγοράς σε μηχανισμό ελέγχου. Κατά το δεύτερο μισό του Μαρτίου και ως το τέλος του μήνα, η Τεχεράνη είχε χτυπήσει πλοία με αποτέλεσμα να περιορίσει δραστικά τη ναυσιπλοΐα, είχε επιβάλει επιλεκτική διέλευση, είχε γυρίσει πίσω πλοία ακόμη και μετά από «διαβεβαιώσεις ασφαλούς περάσματος» και προχώρησε σε νομοθετική τυποποίηση διοδίων και αποκλεισμών για συγκεκριμένες σημαίες ή συμφέροντα.

Το σωστό συμπέρασμα λοιπόν δεν είναι «ή το ένα ή το άλλο». Πρώτα έκλεισαν τα Στενά οι ασφαλιστές ως αγορά κινδύνου. Μετά τα έκλεισε το Ιράν ως δύναμη επιβολής.

Η σειρά έχει σημασία, γιατί δείχνει κάτι παλιό και σκληρό στη ναυτιλία ότι πριν πέσει η πρώτη «ντουφεκιά» από ένα κράτος, έχει ήδη πέσει η πρώτη «ντουφεκιά» από τους ασφαλιστές. Και όταν οι ασφαλιστές κάνουν πίσω, η ελεύθερη ναυσιπλοΐα γίνεται ένα άδειο πουκάμισο…