Αλλαγή κλίματος ανάμεσα σε Τραμπ και Πούτιν
Παρά την σκληρή στάση του Τραμπ απέναντι στη Μόσχα τους τελευταίους μήνες-ο πρώην πρόεδρος είχε επικρίνει τον Πούτιν για τις επιθέσεις κατά αμάχων και είχε μειώσει τη διορία για τερματισμό του πολέμου από 50 σε 10 ημέρες, με απειλή επιβολής βαριών δασμών- οι τόνοι φαίνεται να έχουν πέσει. Η προθεσμία εξέπνευσε στις 8 Αυγούστου χωρίς αποτέλεσμα, αλλά στο παρασκήνιο υπήρξαν κρίσιμες εξελίξεις.
Η πρόσφατη τρίωρη συνάντηση του στενού συμβούλου του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ, με τον Ρώσο πρόεδρο στο Κρεμλίνο φέρεται να άνοιξε εκ νέου διαύλους επικοινωνίας. Παρά την έλλειψη οποιασδήποτε υποχώρησης ή εγγύησης από την πλευρά του Πούτιν -ο οποίος επιμένει στις μαξιμαλιστικές του θέσεις- ο Τραμπ φαίνεται διατεθειμένος να προσέλθει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων. Μάλιστα, υπάρχουν αναφορές, ακόμη και του ιδίου, ότι ενδέχεται να αποδεχθεί ακόμη και παραχωρήσεις ουκρανικών εδαφών στη Μόσχα, συμπεριλαμβανομένων περιοχών που δεν τελούν υπό ρωσική στρατιωτική κατοχή.
Σενάρια για Νέα Γιάλτα και αμήχανοι Ευρωπαίοι
Το γεγονός και μόνο ότι πραγματοποιείται η συνάντηση στην Αλάσκα, χωρίς ουσιαστικές παραχωρήσεις από τη ρωσική πλευρά, θεωρείται ήδη μια σημαντική διπλωματική νίκη του Κρεμλίνου. Ορισμένοι αναλυτές κάνουν λόγο για «νέα Γιάλτα», με πιθανή διαμόρφωση σφαιρών επιρροής μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων, σε βάρος μικρότερων κρατών όπως η Ουκρανία.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει δηλώσει ξεκάθαρα ότι δεν πρόκειται να αποδεχθεί την εκχώρηση εδαφών και πως δεν έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στη συνάντηση. Οι Ευρωπαίοι, από την πλευρά τους, παρακολουθούν μάλλον αμήχανα τις εξελίξεις. Παρά τη δημοσίευση κοινού ανακοινωθέντος των σημαντικότερων Ευρωπαίων ηγετών με το οποίο ζητούν να έχουν λόγο στις αποφάσεις, είναι φανερό πως έχουν μείνει στο περιθώριο, ιδιαίτερα σε μια περίοδο που ταυτόχρονα βρίσκονται αντιμέτωποι και με την κλιμάκωση της κρίσης στη Γάζα.
Ο Τραμπ είχε δηλώσει μεν ανοιχτός σε συμμετοχή του Ζελένσκι στη Σύνοδο της Αλάσκας, ωστόσο το σενάριο αυτό φρόντισε να παγώσει με συνοπτικές διαδικασίες το Κρεμλίνο, με τον Πούτιν να επιμένει ότι δεν υπάρχουν «οι απαραίτητες προϋποθέσεις».
Την Τετάρτη (13/8) αναμένεται να υπάρξει μία έκτακτη τηλεδιάσκεψη ανάμεσα σε Τραμπ, κορυφαίους Ευρωπαίους ηγέτες και τον Ζελένσκι, όπου θα ασκηθούν πιέσεις στον Αμερικανό Πρόεδρο ώστε να μη πέσει σε κάποια παγίδα του Πούτιν και να μη στηρίξει μία εύθραυστη και χωρίς εγγυήσεις από την πλευρά του Κρεμλίνου συμφωνία.
Αισιόδοξος ο Τραμπ
Αξιοσημείωτο είναι επίσης το γεγονός ότι, σύμφωνα με δηλώσεις του Τραμπ τη Δευτέρα 11 Αυγούστου, η πρωτοβουλία για τη συνάντηση ήρθε από τον ίδιο τον Πούτιν. Ο Ρεπουμπλικανός υποψήφιος περιορίστηκε στο να δεσμευτεί ότι θα ενημερώσει τους Ευρωπαίους και τον Ζελένσκι για τα αποτελέσματα της συνάντησης. Εξέφρασε επίσης την αισιοδοξία του ότι οι συζητήσεις θα είναι παραγωγικές. Δήλωσε μάλιστα ότι θα είναι σε θέση να αναγνωρίσει την κατάληξή της μέσα σε δύο λεπτά.
Δήλωσε ωστόσο προβληματισμένος για το επιχείρημα του Ζελένσκι ότι πρέπει να αλλάξει το ουκρανικό σύνταγμα για να δεχτεί ανταλλαγή εδαφών. Άφησε μάλιστα εκ νέου αιχμές εναντίον του, ότι είναι συνυπεύθυνος για το ξέσπασμα του πολέμου προ τριετίας. Ο ίδιος ο Ουκρανός πρόεδρος επανέλαβε το βράδυ της Δευτέρας (11/8) ότι δεν πείθεται από τις «ειρηνευτικές» προθέσεις του Κρεμλίνου και του Πούτιν.
Την ίδια στιγμή, στο παρασκήνιο, φέρεται να ασκήθηκαν πιέσεις προς τον Πούτιν από την Ινδία και την Κίνα να προσέλθει στη συνάντηση. Οι δύο αυτές χώρες έχουν ενισχύσει σημαντικά τις εμπορικές τους σχέσεις με τη Ρωσία –κυρίως στον τομέα της ενέργειας– και ανησυχούν ότι μια εμπορική σύγκρουση με τις ΗΠΑ μέσω δασμών θα πλήξει σοβαρά τα συμφέροντά τους.
Τα πιθανά σενάρια για τις διαπραγματεύσεις
Με βάση τα σημερινά δεδομένα, οι αναλυτές εξετάζουν τρία πιθανά σενάρια για την έκβαση της συνάντησης στην Αλάσκα:
Συμβολική συμφωνία: Ανακοίνωση γενικών αρχών με σκοπό ένα θετικό επικοινωνιακό αποτέλεσμα, χωρίς ουσιαστική πρόοδο.
Παγωμένη σύγκρουση: Συμφωνία για κατάπαυση του πυρός με de facto αναγνώριση των υφιστάμενων ρωσικών εδαφικών κερδών, χωρίς οριστική λύση.
Διπλωματικό ναυάγιο: Καμία πρόοδος, περαιτέρω ένταση στις σχέσεις ΗΠΑ–Ρωσίας και συνέχιση του πολέμου.
Η έκβαση της συνάντησης Τραμπ – Πούτιν αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον από τη διεθνή κοινότητα, καθώς μπορεί να κρίνει όχι μόνο την πορεία του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά και τις ευρύτερες γεωπολιτικές ισορροπίες.
Η κατάσταση στο ουκρανικό μέτωπο
Μετά από περισσότερα από τρία χρόνια πολέμου, πολλοί Ουκρανοί είναι κουρασμένοι από τον πόλεμο. Η Ρωσία συνεχίζει τις αεροπορικές επιδρομές της, ενώ η Ουκρανία αναγγέλλει σχεδόν καθημερινά νέους θανάτους. Και στο μέτωπο οι μάχες συνεχίζονται αμείωτες. Μόλις χθες, το ρωσικό υπουργείο Άμυνας ανακοίνωσε την κατάληψη μιας ακόμη πόλης στην περιοχή του Ντόνετσκ, όπου αυτή τη στιγμή διεξάγονται οι περισσότερες μάχες. Ο ρωσικός στρατός ελέγχει σήμερα περίπου το 20% του ουκρανικού εδάφους.
