Ο Τραμπ εγκρίνει παροχή όπλων αλλά «φρενάρει» τις κυρώσεις
Όλα αυτά, τη στιγμή που ο Πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εκφράζει μεν ανοιχτά την ενόχλησή του για την αδιάλλακτη στάση του Ρώσου ομόλογού του Βλαντιμίρ Πούτιν, «φρενάρει» όμως ταυτόχρονα τις απαιτήσεις των Ουκρανών και των Ευρωπαίων για επιβολή άμεσων κυρώσεων. Προτίμησε να δώσει προθεσμία 50 ημέρων στο Κρεμλίνο για να σταματήσει τις επιθετικές του ενέργειες. Η κίνηση αυτή χαρακτηρίστηκε από τους παράγοντες του Κρεμλίνου ως «θεατρικό τελεσίγραφο» και επομένως δεν φαίνεται ότι οι απειλές του Τραμπ θα φέρουν το επιθυμητό για την Ουκρανία και τη Δύση αποτέλεσμα.
Υπενθυμίζεται, ότι ο Ρεπουμπλικανός Γερουσιαστής Λίνσεϊ Γκρέιχαμ έχει ήδη ετοιμάσει ένα πακέτο κυρώσεων για τη Μόσχα αξίας 100 δισ. δολαρίων, το οποίο εφόσον ενεργοποιηθεί αναμένεται να πλήξει και τα κράτη που εισάγουν ρωσική ενέργεια (π.χ. Κίνα). Για το μέτρο αυτό έχει εξασφαλιστεί διακομματική συναίνεση στη Γερουσία και το μόνο που θεωρητικά απομένει είναι το «πράσινο φως» του Λευκού Οίκου.
Οι σχέσεις Τραμπ-Πούιτν φάινεται να έχουν παγώσει για την ώρα, γεγονός που επιβεβαιώνεται από τη διαρροή των Financial Times, σύμφωνα με την οποία ο Τραμπ ρώτησε τον Ουκρανό ομόλογό του Βολοντίμιρ Ζελένσκι αν είναι σε θέση να προχωρήσει σε χτυπήματα κατά της Μόσχας και της Αγίας Πετρούπολης. Ωστόσο δεν πρέπει να λησμονείται ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είναι απρόβλεπτος και αλλάζει εύκολα γνώμη. Αναλυτές εκτιμούν ότι οι 50 ημέρες που έδωσε περιθώριο στον Πούτιν να υποχωρήσει είναι αρκετές για τον Ρώσο πρόεδρο, ώστε να σχεδιάσει μία νέα στρατηγική και να τον προσεγγίσει εκ νέου.
Οι ίδιοι οι Ουκρανοί εκφράζουν, με προσεγμένο τρόπο, την απογοήτευσή τους για την διορία των 50 ημερών. Από την άλλη ωστόσο, χαιρετίζουν την απόφαση του Τραμπ να εγκρίνει την παροχή όπλων που θα ενισχύσουν την άμυνα του Κιέβου, ειδικά εκ του αέρος. Τον λογαριασμό θα τον πληρώσουν οι Ευρωπαίοι. Ήδη η Γερμανία έχει ανακοινώσει την αγορά δύο Patriot, που θεωρούνται κομβικής σημασίας για την αναχαίτηση των πυραυλικών επιθέσεων, ενώ αναμένεται να ακολουθήσουν κι άλλα κράτη.
Οι «Πρόθυμοι» που δεν μπορούν όμως να κάνουν πολλά …
Οι υποχωρήσεις των Ευρωπαίων, που συναίνεσαν τον Ιούνιο στη ραγδαία αύξηση των αμυντικών δαπανών στα πλαίσια του ΝΑΤΟ και η αδιαλλαξία του Πούτιν, έχουν κρατήσει ακόμη για την ώρα τον Τραμπ στο δυτικό στρατόπεδο. Ωστόσο, ο φόβος ότι ο εκείνος θα μπορούσε να πάρει πίσω τη στήριξή του, αιφνιδιάζοντας τους Ευρωπαίους, παραμένει. Εκείνοι έχουν ήδη προχωρήσει στη δημιουργία εναλλακτικών άτυπων σχημάτων όπως «Η συμμαχία των Προθύμων», η οποία δεν είναι ωστόσο σε θέση να καλύψει επαρκώς τον σημερινό ρόλο των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή άμυνα.
Από εκεί και πέρα, ο Φρίντριχ Μερτς, ο Εμανουέλ Μακρόν και ο Κιρ Στάρμερ, που ουσιασιτκά ηγούνται αυτού του σχήματος, πιέζονται έντονα στο εσωτερικό τους πεδίο. Ο Μερτς δυσκολεύεται να πειθαρχήσει τους βουλευτές που του εξασφαλίζουν την ισχνή του πλειοψηφία. Η Γαλλία σχεδιάζει να εφαρμόσει μέτρα λιτότητας, τα οποία αναμφισβήτητα θα δυσκολέψουν τους χειρισμούς του Μακρόν, καθώς δεν αποκλείεται η αποπομπή του πρωθυπουργού του Φρανσουά Μπαϊρού, μέσω πρότασης μομφής. Στη Βρετανία, τα ποσοστά δημοτικότητας του Στάρμερ έχουν υποχωρήσει ραγδαία μετά από μόλις έναν χρόνο στην Downing Street.
Κοινή συνιστώσα των τριών αυτών ηγετών είναι η απειλή τους από κάποιο ακροδεξιό κόμμα. Αυτά τα ακραία σχήματα δεν έχουν την ίδια ένθερμη στάση απέναντι στους Ουκρανούς, ενώ δεν λείπουν και φιλοπουτινικά στοιχεία. Σε περίπτωση που η δυναμική αυτών των κομμάτων επιβεβαιωθεί σε ανώτερο εκλογικό επίπεδο, αυτό θα σήμαινε ενδεχομένως το οριστικό τέλος της ευρωπαϊκής ενότητας στο Ουκρανικό. Ως εκ τούτου η Συμμαχία των Προθύμων δεν πρέπει να θεωρείται ιδιαίτερα ανθεκτική. Σημειώνεται επίσης ότι Γερμανία και Γαλλία διαφωνούν ήδη για τους όρους του νέου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού, γεγονός που θα μπορούσε να επιβραδύνει την πορεία της αναβάθμισης της αποτρεπτικής ικανότητας.
Παρά τη δύσκολη γεωπολιτικά φάση που περνά αυτό το διάστημα η Ευρώπη υπάρχουν ακόμη δείγματα ενότητας και ελπίδας. Συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Ένωση κατάφερε να πείσει τον Σλοβάκο πρωθυπουργό Ρόμπερτ Φίτσο να άρει το βέτο του, με αποτέλεσμα την ενεργοποίηση νέων κυρώσεων κατά της Ρωσίας. Επιπλέον, σύμφωνα με ορισμένους στρατιωτικούς αναλυτές, η θερινή επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία δεν είναι, σύμφωνα με τα σημερινά δείγματα, τόσο σφοδρή όσο περίμεναν αρκετοί. Αυτό δεν αλλάζει φυσικά τη δύσκόλη κατάσταση που καλούνται να χειριστούν οι Ουκρανοί στρατιώτες, ειδικά στο μέτωπο του Ντονμπάς.
Αμφιβάλλουν Μερτς και Στάρμερ τη λειτουργικότητα του ΝΑΤΟ;
Πάντως, η Μόσχα δεν δείχνει μέχρι στιγμής πραγματική διάθεση να επιλέξει τη διπλωματική οδό, επιμένοντας στην κλιμάκωση των επιθέσεων. Εκτός αυτού, σε ορισμένα διεθνή μέσα σχολιάζεται ότι η Ρωσία δεν πιστεύει πώς το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, που υποχρεώνει τα μέλη του σε συμπαράσταση σε περίπτωση που δεχτούν επίθεση, έχει πλέον την ίδια αποτρεπτική ισχύ συγκριτικά με παλαιότερα, λόγω των τριγμών στις σχέσεις ΗΠΑ-Ευρώπης.
Ενδεχομένως αυτή η υποψία να μην είναι αβάσιμη, αν σταθεί κανείς στο σύμφωνο φιλίας που υπέγραψαν εντός της περασμένης εβδομάδας Βρετανία και Γερμανία. Σε αυτό γίνεται ρητή αναφορά σε στρατιωτική συνδρομή σε περίπτωση που είτε η Γερμανία είτε η Βρετανία δεχτούν επίθεση. Υποτίθεται πώς αυτή η συνεισφορά θεωρείται δεδομένη βάσει του καταστατικού του ΝΑΤΟ. Το γεγονός ότι αυτή η δέσμευση επαναδιατυπώνεται στη νέα συμφωνία δείχνει πώς Μερτς και Στάρμερ έχουν μάλλον αμφιβολίες ως προς τη λειτουργικότητα της δυτικής στρατιωτικής συμμαχίας στο κοντινό μέλλον...
