Τα νέα στοιχεία του FRONTEX δείχνουν ότι η μεταναστευτική πίεση στην Ευρώπη μετασχηματίζεται, δηλαδή μειώνεται συνολικά, αλλά μετατοπίζεται γεωγραφικά. Η Ευρωπαϊκή Ένωση καλείται να ενισχύσει τον συντονισμό των επιχειρήσεων φύλαξης και ταυτόχρονα να ανοίξει τον διάλογο για νόμιμες οδούς μετανάστευσης, άσυλο και ένταξη.
Περισσότεροι από 3.800 αξιωματούχοι του FRONTEX συνδράμουν αυτή τη στιγμή τις εθνικές αρχές των κρατών-μελών σε επιχειρήσεις επιτήρησης και προστασίας των συνόρων, τόσο στα θαλάσσια όσο και στα χερσαία σημεία εισόδου της ΕΕ.
Πού μειώθηκαν και πού αυξήθηκαν οι ροές
Η μεγαλύτερη μείωση εντοπίστηκε σε τρεις βασικές διαδρομές:
Δυτική Αφρική: -59%
Δυτικά Βαλκάνια: -46%
Ανατολικά χερσαία σύνορα: -38%
Αντίθετα, αυξητική τάση 27% σημειώθηκε στη Δυτική Μεσόγειο, κυρίως λόγω αναχωρήσεων από την Αλγερία.
Η Κεντρική Μεσόγειος παρέμεινε η πιο πολυσύχναστη μεταναστευτική οδός, συγκεντρώνοντας περίπου το 40% όλων των παράτυπων εισόδων στην ΕΕ.
Μεταξύ των συχνότερων εθνικοτήτων των μεταναστών καταγράφονται Μπαγκλαντεσιανοί, Αιγύπτιοι και Αφγανοί.
Στην Κεντρική Μεσόγειο, καταγράφηκαν περίπου 59.000 αφίξεις, αριθμός παρόμοιος με το 2024. Η Λιβύη εξακολουθεί να αποτελεί το κύριο σημείο αναχώρησης, ευθυνόμενη για το 90% των διελεύσεων αυτής της διαδρομής.
Στην Ανατολική Μεσόγειο, οι διελεύσεις μειώθηκαν κατά 25%, περιοριζόμενες σε περίπου 43.000. Ωστόσο, η δραστηριότητα στη διαδρομή Λιβύης–Κρήτης αυξήθηκε κατά 272%, φαινόμενο που δείχνει τη μετατόπιση των ροών και την προσαρμογή των δικτύων διακίνησης.
Στη Δυτική Μεσόγειο, η αύξηση κατά 27% αποδίδεται στις αναχωρήσεις από την Αλγερία, ενώ οι περισσότεροι μετανάστες προέρχονται από Αλγερία και Μαρόκο.
Αντίθετα, η οδός της Δυτικής Αφρικής παρουσίασε τη μεγαλύτερη πτώση, με 14.100 ανιχνεύσεις (μείωση 59%), κυρίως από Μάλι, Σενεγάλη και Γουινέα.
Ανθρώπινο τίμημα και νέες προκλήσεις
Παρά τη γενική κάμψη, το ανθρώπινο κόστος παραμένει υψηλό. Ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης (ΔΟΜ) εκτιμά ότι πάνω από 1.500 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στη Μεσόγειο μέσα στο 2025, στην προσπάθειά τους να φτάσουν στην Ευρώπη.
Την ίδια στιγμή, οι προσπάθειες για τον έλεγχο των ροών μέσω της Μάγχης αυξήθηκαν ελαφρώς κατά 3%, με σχεδόν 59.000 απόπειρες διέλευσης προς το Ηνωμένο Βασίλειο.
Εκτόξευσης των ροών στη διαδρομή Λιβύη - Κρήτη
Η μείωση των μεταναστευτικών ροών αποδίδεται στην ενισχυμένη επιχειρησιακή παρουσία του FRONTEX και στη συνεργασία με τρίτες χώρες, ωστόσο η άνιση κατανομή των πιέσεων δείχνει ότι η κρίση δεν υποχωρεί ομοιόμορφα.
Για τις κυβερνήσεις των κρατών-μελών, τα στοιχεία προσφέρουν πολιτική “ανάσα”, καθώς μειώνονται οι εσωτερικές πιέσεις για αυστηρότερα μέτρα φύλαξης. Παράλληλα, ενισχύεται το επιχείρημα για περαιτέρω χρηματοδότηση και ενδυνάμωση του FRONTEX.
Ωστόσο, η εκτόξευση της δραστηριότητας στη διαδρομή Λιβύης–Κρήτης (272%) υπογραμμίζει ότι οι ροές μετατοπίζονται συνεχώς, απαιτώντας ευέλικτες στρατηγικές και συνεργασία με χώρες όπως Λιβύη και Αλγερία.
Η κάμψη των διελεύσεων μπορεί να μειώσει προσωρινά τις πολιτικές εντάσεις εντός της ΕΕ, αλλά οι χιλιάδες απώλειες ζωών στη Μεσόγειο συνεχίζουν να αποτελούν πρόκληση για τις ευρωπαϊκές αξίες και τα ανθρώπινα δικαιώματα.
