Η συζήτηση γύρω από τη χρήση των παγωμένων ρωσικών περιουσιακών στοιχείων, που βρίσκονται σε ευρωπαϊκό έδαφος, αναδεικνύεται σε μείζον σημείο τριβής ανάμεσα στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο Φρίντριχ Μερτς δεν φαίνεται να την συζητάει.
Σύμφωνα με το αμερικανικό σχέδιο, περίπου 100 δισ. δολάρια από τα δεσμευμένα ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στην Ευρώπη θα διοχετευθούν στην ανοικοδόμηση και την οικονομική στήριξη της Ουκρανίας, υπό την εποπτεία των ΗΠΑ. Σε αντάλλαγμα, η Ουάσιγκτον θα διατηρούσε δικαιώματα επί του 50% των πιθανών κερδών από τη μελλοντική αξιοποίηση των κεφαλαίων.
Η πρόταση προβλέπει επιπλέον νέα ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 100 δισ. δολαρίων, κίνηση που το Βερολίνο απορρίπτει εκ προοιμίου, θεωρώντας ότι υπερβαίνει τις δυνατότητες και τις προτεραιότητες της ΕΕ.
Ο Φρίντριχ Μερτς, μιλώντας στην ARD, τόνισε πως τέτοια μέτρα «δεν μπορούν να εφαρμοστούν χωρίς την έγκριση της ευρωπαϊκής πλευράς», αφήνοντας να εννοηθεί ότι πίσω από τις αμερικανικές προτάσεις βρίσκεται μια προσπάθεια ενίσχυσης του αμερικανικού ελέγχου στην οικονομική αρχιτεκτονική της ευρωπαϊκής στήριξης προς την Ουκρανία.
Ευρωπαϊκός προσανατολισμός: Δάνειο αντί απευθείας αξιοποίησης περιουσιακών στοιχείων
Η τρέχουσα ευρωπαϊκή προσέγγιση εστιάζει στη χρήση των παγωμένων κεφαλαίων ως εγγύηση για δάνειο, το οποίο θα εκδοθεί από την ΕΕ και στη συνέχεια θα μεταφερθεί στην Ουκρανία. Αυτό το σχήμα, υποστηρίζει ο Μερτς, δεν επιτρέπει στις ΗΠΑ να έχουν πρόσβαση στα χρήματα ή σε ενδεχόμενα οφέλη από αυτά.
Πρόκειται για λύση που το Βερολίνο θεωρεί θεμιτή, καθώς προστατεύει το ευρωπαϊκό νομικό πλαίσιο, ενώ ταυτόχρονα εξασφαλίζει πρακτική στήριξη στην Ουκρανία, η οποία εξακολουθεί να αντιμετωπίζει τεράστιες ανάγκες σε οπλικά συστήματα και ενισχύσεις.
Γενεύη: Η κρίσιμη διαπραγμάτευση
Παρά τις ενστάσεις, ο Γερμανός καγκελάριος εξέφρασε την ελπίδα ότι στη Γενεύη, όπου βρίσκεται σε εξέλιξη ο νέος κύκλος συνομιλιών, θα υπάρξει ουσιαστική πρόοδος. Οι Ευρωπαίοι κατέθεσαν δικές τους τροποποιήσεις στο αμερικανικό σχέδιο, με στόχο να διαμορφωθεί ένα πλέγμα που να καλύπτει τις ανησυχίες όλων των πλευρών.
Ο Μερτς απέφυγε να αποκαλύψει λεπτομέρειες των ευρωπαϊκών αντιπροτάσεων, όμως άφησε να εννοηθεί ότι το Βερολίνο έχει καταθέσει «συγκεκριμένη, ρεαλιστική λύση» που θα μπορούσε να ενεργοποιηθεί άμεσα.
Η ευρωπαϊκή αυτοκριτική για την υποστήριξη προς την Ουκρανία
Απαντώντας στο ερώτημα γιατί η Ευρώπη δεν έχει πιο βαρύ λόγο στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ο καγκελάριος έκανε μια σπάνια δημόσια αυτοκριτική: «Κάναμε πολύ λίγα, πολύ αργά. Έπρεπε να είχαμε στηρίξει την Ουκρανία νωρίτερα και εντατικότερα».
Πρόκειται για δήλωση που αντικατοπτρίζει την αυξανόμενη πίεση προς την ΕΕ να ενισχύσει τη στρατηγική της αυτονομία και να αποκτήσει πιο καθοριστικό ρόλο στις διεθνείς πρωτοβουλίες ειρήνευσης.
Ανησυχία για κλιμάκωση υβριδικών επιθέσεων
Ο Μερτς προχώρησε και σε μια ανησυχητική προειδοποίηση: η Ρωσία, υποστήριξε, πραγματοποιεί καθημερινά υβριδικές επιθέσεις σε ευρωπαϊκές υποδομές και δίκτυα δεδομένων. Η πρόσφατη δολιοφθορά σε σιδηροδρομική σύνδεση στην Πολωνία, συνέχισε, φέρει «ξεκάθαρα ρωσική εμπλοκή».
Οι κατηγορίες αυτές εντάσσονται στο ολοένα και πιο φορτισμένο πλαίσιο ασφαλείας της Ευρώπης, όπου ο κυβερνοπόλεμος, η παραπληροφόρηση και οι σκιώδεις επιχειρήσεις δημιουργούν νέα δεδομένα.
Τι σηματοδοτούν οι δηλώσεις Μερτς;
Η νέα τοποθέτηση του Γερμανού καγκελάριου υποδεικνύουν ότι:
- Η Ευρώπη θέλει μεγαλύτερο έλεγχο στα οικονομικά εργαλεία στήριξης της Ουκρανίας.
- Υπάρχει αυξανόμενη δυσπιστία για σχέδια που φαίνονται να ενισχύουν την αμερικανική επιρροή.
- Η ασφάλεια της Ευρώπης, υπό τη σκιά της ρωσικής υβριδικής δραστηριότητας, γίνεται όλο και πιο κεντρικό πολιτικό ζήτημα.
- Η διαπραγμάτευση της Γενεύης είναι κρίσιμη για τη συνοχή της Δύσης έναντι της Μόσχας.
