Σύμφωνα με μετάδοση του BBC, ο Ρούμπιο θα ηγηθεί της αμερικανικής αντιπροσωπείας στην πρώτη μεγάλη παγκόσμια διοργάνωση μετά την απειλή του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά της κυριαρχίας της Δανίας, με τη δέσμευσή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν επέμεινε ότι η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί για μεγαλύτερη ανεξαρτησία από τις ΗΠΑ, ενώ ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, τόνισε ότι οι διατλαντικοί δεσμοί παραμένουν στενοί και ιδιαίτερα σημαντικοί.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι εντάσεις με την Κίνα και μια πιθανή πυρηνική συμφωνία μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ βρίσκονται επίσης στην ατζέντα της ετήσιας διάσκεψης, η οποία ξεκίνησε την Παρασκευή.
«Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο σε δημοσιογράφους, όταν ρωτήθηκε αν το μήνυμά του προς τους Ευρωπαίους θα είναι πιο συμφιλιωτικό σε σύγκριση με πέρυσι.
«Ζούμε σε μια νέα εποχή στη γεωπολιτική και θα χρειαστεί όλοι μας να επανεξετάσουμε πώς διαμορφώνεται αυτή η εποχή και ποιος θα είναι ο ρόλος μας μέσα σε αυτήν».
Στην περσινή διάσκεψη, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς είχε επιτεθεί στην Ευρώπη, συμπεριλαμβανομένου του Ηνωμένου Βασιλείου, για τις πολιτικές της σχετικά με την ελευθερία του λόγου και τη μετανάστευση. Η ομιλία του προκάλεσε έναν χρόνο άνευ προηγουμένου διατλαντικών εντάσεων.
Μερτς: Συνομιλούμε με Μακρόν για δημιουργία κοινής ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτρεπτικής δύναμης
Ανοίγοντας τη φετινή διάσκεψη, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς απηύθυνε άμεση έκκληση προς τις ΗΠΑ, λέγοντας: «Ας αποκαταστήσουμε και ας αναζωογονήσουμε μαζί τη διατλαντική εμπιστοσύνη».
Αποκάλυψε επίσης ότι βρίσκονται σε εξέλιξη «εμπιστευτικές συνομιλίες» με τον Μακρόν για τη δημιουργία μιας κοινής ευρωπαϊκής πυρηνικής αποτρεπτικής δύναμης.
Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι οι μόνες δύο πυρηνικές δυνάμεις στην Ευρώπη, ωστόσο η Γερμανία και πολλές άλλες ευρωπαϊκές χώρες βασίζονταν παραδοσιακά στην αμερικανική «πυρηνική ομπρέλα» στο πλαίσιο της συμμαχίας του ΝΑΤΟ για την αποτροπή.
Περίπου 50 παγκόσμιοι ηγέτες αναμένεται να συμμετάσχουν στη φετινή διοργάνωση, όπου θα συζητηθούν η ευρωπαϊκή άμυνα και το μέλλον της διατλαντικής σχέσης, σε μια περίοδο κατά την οποία οι αμερικανικές δεσμεύσεις προς το ΝΑΤΟ έχουν τεθεί υπό αμφισβήτηση.
Οι εντάσεις έχουν κλιμακωθεί τους τελευταίους μήνες, καθώς ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η Γροιλανδία είναι ζωτικής σημασίας για την εθνική ασφάλεια των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας χωρίς αποδείξεις ότι «είναι γεμάτη ρωσικά και κινεζικά πλοία παντού».
Η Δανή πρωθυπουργός Μέτε Φρεντέρικσεν δήλωσε στους δημοσιογράφους την Παρασκευή ότι σχεδιάζει να συναντηθεί με τον Ρούμπιο για να συζητήσουν τις αμερικανικές απειλές κατάληψης του ημιαυτόνομου εδάφους της Δανίας από έναν σύμμαχο στο ΝΑΤΟ.
Οι αμερικανικές απειλές θεωρούνται από πολλούς Ευρωπαίους ηγέτες ως σημείο καμπής που έχει διαβρώσει την εμπιστοσύνη προς τον μεγαλύτερο σύμμαχό τους.
Πίεση στο εσωτερικό του Τραμπ
Ενόψει της διάσκεψης, οκτώ πρώην πρεσβευτές των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ και οκτώ πρώην Αμερικανοί ανώτατοι διοικητές στην Ευρώπη δημοσίευσαν ανοιχτή επιστολή, καλώντας την Ουάσιγκτον να διατηρήσει τη στήριξή της προς τη δυτική αμυντική συμμαχία.
«Μακριά από το να είναι φιλανθρωπία», ανέφεραν, το ΝΑΤΟ αποτελεί «πολλαπλασιαστή ισχύος» που επιτρέπει στις ΗΠΑ να ασκούν την επιρροή τους «με τρόπους που θα ήταν αδύνατοι — ή απαγορευτικά δαπανηροί — να επιτευχθούν μόνες τους».
Η διατλαντική σχέση έχει τεθεί υπό αυξανόμενη πίεση μετά την επιβολή δασμών από τον Ρεπουμπλικανό πρόεδρο και την αναφορά στην αμερικανική στρατηγική εθνικής ασφάλειας ότι τα ευρωπαϊκά κράτη ενδέχεται να μη θεωρούνται «αξιόπιστοι σύμμαχοι» μακροπρόθεσμα.
Ο Ολλανδός υπουργός Εξωτερικών Νταβίντ φαν Βέελ δήλωσε στο BBC ότι αναγνωρίζει πως «ο κόσμος έχει αλλάξει» και εξέφρασε την ελπίδα ότι ο «διατλαντικός δεσμός» θα παραμείνει «σταθερός».
Η Ολλανδία έτοιμη για θυσίες
Ο φαν Βέελ σημείωσε ότι η Ολλανδία πρέπει να «εντείνει τις προσπάθειές της» στον τομέα της ασφάλειας, προσθέτοντας ότι η χώρα του κάνει «μεγάλη θυσία» αυξάνοντας τις αμυντικές της δαπάνες.
«Θα χρειαστεί χρόνος μέχρι να μπορέσουμε πραγματικά να αναλάβουμε [το βάρος της ασφάλειας] από τους Αμερικανούς στην Ευρώπη», προειδοποίησε.
Η Ολλανδία συγκαταλέγεται στους συμμάχους του ΝΑΤΟ που συμφώνησαν πέρυσι να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ τους έως το 2035, έπειτα από μήνες πιέσεων από τον Τραμπ.
Ο Ρούμπιο αναμένεται να αποφύγει την αιχμηρή προσέγγιση του Βανς από πέρυσι, ωστόσο, όταν ρωτήθηκε αν σκοπεύει να είναι πιο συμφιλιωτικός, δήλωσε ότι οι Ευρωπαίοι «θέλουν να γνωρίζουν πού κατευθυνόμαστε, πού θα θέλαμε να πάμε και πού θα θέλαμε να πάμε μαζί τους».
Λίγες ώρες πριν από την έναρξη της διάσκεψης από τον Μερτς, ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεφουλ δήλωσε στη δημόσια τηλεόραση ότι στόχος είναι να καθοριστεί από κοινού τι είναι αυτό που κρατά ενωμένο το ΝΑΤΟ και να αποδειχθεί στις ΗΠΑ ότι χρειάζονται επίσης την Ευρώπη.
Ο Μακρόν πρόκειται επίσης να μιλήσει στη διάσκεψη, έχοντας δηλώσει στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός τον περασμένο μήνα ότι τώρα «δεν είναι ώρα για νέο ιμπεριαλισμό ή νέο αποικιοκρατισμό».
Μετά από μια εβδομάδα ταραχώδους εσωτερικής πολιτικής, ο πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου, σερ Κιρ Στάρμερ, θα ταξιδέψει επίσης στο Μόναχο, όπου αναμένεται να έχει συναντήσεις με τον Μερτς και τον Μακρόν, πριν απευθυνθεί στη σύνοδο το πρωί του Σαββάτου.
Ο πρόεδρος της διάσκεψης, Βόλφγκανγκ Ίσινγκερ, σε έκθεσή του πριν από την έναρξη της διοργάνωσης, ανέφερε: «Για γενιές, οι σύμμαχοι των ΗΠΑ δεν μπορούσαν απλώς να βασίζονται στην αμερικανική ισχύ, αλλά και σε μια ευρέως κοινή κατανόηση των αρχών που θεμελιώνουν τη διεθνή τάξη.
»Σήμερα, αυτό φαίνεται πολύ λιγότερο βέβαιο, εγείροντας δύσκολα ερωτήματα για το μελλοντικό σχήμα της διατλαντικής και διεθνούς συνεργασίας».
Ο πρώην Γερμανός διπλωμάτης δήλωσε ότι η εξωτερική πολιτική του Λευκού Οίκου «ήδη αλλάζει τον κόσμο και έχει πυροδοτήσει δυναμικές, των οποίων οι πλήρεις συνέπειες μόλις αρχίζουν να διαφαίνονται».
Κατά την άφιξή του στο Μόναχο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, δήλωσε ότι η διάσκεψη θα φέρει «νέα βήματα προς την κοινή μας ασφάλεια — αυτήν της Ουκρανίας και της Ευρώπης».
Νέος γύρος συνομιλιών ΗΠΑ-Ουκρανίας-Ρωσίας
Την Παρασκευή, Ρωσία και Ουκρανία ανακοίνωσαν ότι θα συμμετάσχουν σε νέο γύρο συνομιλιών με τις ΗΠΑ, με στόχο τον τερματισμό του πολέμου. Οι συνομιλίες θα πραγματοποιηθούν στη Γενεύη στις 17 και 18 Φεβρουαρίου.
Οι τρεις χώρες είχαν πρόσφατα συνομιλίες στο Αμπού Ντάμπι, την πρωτεύουσα των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, χωρίς εμφανή πρόοδο — αν και Ουκρανία και Ρωσία προχώρησαν σε μια σπάνια ανταλλαγή αιχμαλώτων πολέμου λίγο μετά το τέλος των συνομιλιών που είχαν διαμεσολαβηθεί από τις ΗΠΑ.
