Οι γείτονες του Ιράν στον Κόλπο έχουν δεχθεί επανειλημμένα επιθέσεις με drones και πυραύλους, στο πλαίσιο των αντιποίνων της Ισλαμικής Δημοκρατίας απέναντι στους βομβαρδισμούς των ΗΠΑ και του Ισραήλ από τα τέλη Φεβρουαρίου, όπως σημειώνει το CNBC.
Η πιο πρόσφατη και ίσως σημαντικότερη κλιμάκωση σημειώθηκε αυτή την εβδομάδα, όταν η Τεχεράνη εξαπέλυσε πυραυλικές επιθέσεις κατά του τερματικού σταθμού υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG) στο Ras Laffan του Κατάρ, ως απάντηση στην ισραηλινή επίθεση στο κοίτασμα φυσικού αερίου South Pars του Ιράν.
Τα κράτη του Κόλπου — από το Κατάρ, τη Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έως το Μπαχρέιν, το Ομάν και το Κουβέιτ — έχουν δηλώσει ότι «πρέπει να υπάρξει τίμημα» και ότι οι επιθέσεις «δεν μπορούν να μείνουν αναπάντητες». Ωστόσο, μέχρι στιγμής δεν έχουν προβεί σε αντίποινα.
Αυτή η διπλωματική και αμυντική στάση δεν μπορεί να διατηρηθεί επ’ αόριστον, σύμφωνα με αναλυτές, οι οποίοι εκτιμούν ότι τα κράτη του Κόλπου εξετάζουν πλέον πότε, πού και πώς θα μεταβούν από μια ουδέτερη στάση σε μια πιο επιθετική προσέγγιση.
Η υπομονή φαίνεται να εξαντλείται, με τον υπουργό Εξωτερικών της Σαουδικής Αραβίας, πρίγκιπα Φαϊζάλ μπιν Φαρχάν Αλ Σαούντ, να προειδοποιεί ότι η ανοχή στις ιρανικές επιθέσεις είναι περιορισμένη.
«Είναι σημαντικό οι Ιρανοί να κατανοήσουν ότι το βασίλειο, αλλά και οι εταίροι του που έχουν δεχθεί επιθέσεις, διαθέτουν σημαντικές δυνατότητες που μπορούν να αξιοποιήσουν αν το επιλέξουν», δήλωσε. «Η υπομονή που επιδεικνύεται δεν είναι απεριόριστη. Δεν πρόκειται να προαναγγείλω αν πρόκειται για μία, δύο ημέρες ή μία εβδομάδα».
Οι ηγέτες του Κόλπου βρίσκονται αντιμέτωποι με ένα δύσκολο δίλημμα, καθώς το Ιράν συνεχίζει να στοχεύει κρίσιμες υποδομές στην περιοχή.
Παρά τις εκτεταμένες διπλωματικές προσπάθειες για διατήρηση ουδετερότητας, τα κράτη του Κόλπου βρίσκονται στο επίκεντρο των ιρανικών επιθέσεων. Ακόμη και ενέργειες όπως ο περιορισμός της πρόσβασης των ΗΠΑ σε βάσεις της περιοχής δεν τα έχουν προστατεύσει. Από την άλλη πλευρά, μια στρατιωτική απάντηση θα μπορούσε να προκαλέσει ακόμη σφοδρότερη αντίδραση από το Ιράν.
Οι επιλογές είναι δύο και εξίσου επικίνδυνες: είτε να ενισχύσουν τη διπλωματία και την άμυνα είτε να υιοθετήσουν επιθετική στάση για να περιορίσουν την ικανότητα του Ιράν να επιτίθεται.
Παρότι η ρητορική γίνεται όλο και πιο σκληρή, η επίτευξη συντονισμένης αντίδρασης είναι δύσκολη, καθώς ορισμένα κράτη έχουν πληγεί περισσότερο από άλλα. Τα ΗΑΕ αναφέρουν ότι έχουν δεχθεί πάνω από 2.000 επιθέσεις με drones και πυραύλους, ενώ το Ομάν —που διατηρεί πιο φιλικές σχέσεις με το Ιράν— έχει επηρεαστεί λιγότερο.
Αν και εκ πρώτης όψεως η στόχευση των γειτόνων του φαίνεται παράλογη, ειδικοί εκτιμούν ότι το Ιράν επιδιώκει να προκαλέσει ευρύτερη περιφερειακή ζημιά ώστε να πιέσει τα κράτη του Κόλπου να επηρεάσουν τις ΗΠΑ για γρήγορο τερματισμό του πολέμου.
Το Ιράν φαίνεται να κινείται σε μια λεπτή ισορροπία: προκαλεί χωρίς να οδηγείται σε πλήρη κλιμάκωση. Είχε μάλιστα προειδοποιήσει χώρες όπως το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία και τα ΗΑΕ να εκκενώσουν ενεργειακές εγκαταστάσεις πριν από την επίθεση στο Ras Laffan.
Ωστόσο, οι νέες απειλές για επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές υποδηλώνουν ότι μπορεί να ακολουθήσουν πιο καταστροφικά πλήγματα.
Τα κράτη του Κόλπου καλούνται πλέον να αξιολογήσουν τόσο την ικανότητα του Ιράν να κλιμακώσει περαιτέρω όσο και τη μακροπρόθεσμη βιωσιμότητα του καθεστώτος του.
Μια καθαρά αμυντική στάση ενδέχεται να μην είναι βιώσιμη σε περίπτωση παρατεταμένης σύγκρουσης, ιδίως καθώς οι αμυντικοί πόροι εξαντλούνται και το κόστος άμυνας είναι δυσανάλογα υψηλότερο από το κόστος επίθεσης.
Αν δεν αντιδράσουν, κινδυνεύουν να χάσουν την αποτρεπτική τους ισχύ, ενθαρρύνοντας μελλοντικές επιθέσεις.
Οι επιλογές τους περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, την πλήρη παραχώρηση πρόσβασης στις ΗΠΑ για επιθετικές επιχειρήσεις, ή τη χρήση δικών τους δυνατοτήτων ακριβείας για την εξουδετέρωση ιρανικών εκτοξευτών πυραύλων και drones.
Μια άλλη επιλογή είναι η εστίαση στην οικονομική σταθερότητα και η διασφάλιση της ναυσιπλοΐας στο Στενό του Ορμούζ, ζωτικής σημασίας για τις εξαγωγές ενέργειας.
Ωστόσο, οποιαδήποτε στρατιωτική απάντηση ενέχει τον κίνδυνο ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης. Το Ιράν θα μπορούσε να εντείνει τις επιθέσεις με drones, να ενεργοποιήσει συμμάχους όπως οι Χούθι ή να στοχεύσει κρίσιμες πολιτικές υποδομές, όπως μονάδες ηλεκτροπαραγωγής και εγκαταστάσεις αφαλάτωσης.
Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να οδηγήσει σε καταστροφικά αποτελέσματα, προκαλώντας ζημιές τέτοιας κλίμακας που θα ωθούσαν τα κράτη του Κόλπου σε μια ολοκληρωτική και ανεξέλεγκτη στρατιωτική σύγκρουση.
