Η χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση στη ζώνη του ευρώ έχει βελτιωθεί αισθητά από τα τέλη του 2022, αντανακλώντας την ανθεκτική λειτουργία των αγορών και την πρόοδο στους τομείς των ομολόγων, των μετοχών και του τραπεζικού συστήματος, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση και δομή στη ζώνη του ευρώ, που δημοσιεύθηκε σήμερα.
Οι δείκτες ολοκλήρωσης που βασίζονται στις τιμές και στους όγκους έχουν αυξηθεί σε επίπεδα πάνω από τους ιστορικούς τους μέσους όρους, υποστηριζόμενοι από τη διαρκή μείωση των ασφαλίστρων κινδύνου απο-ευρώ (redenomination risk premia) και από πρωτοβουλίες πολιτικής σε επίπεδο ΕΕ, όπως το πρόγραμμα Next Generation EU. Η διασυνοριακή δραστηριότητα έχει ενισχυθεί σε όλες τις αγορές, διευκολύνοντας μεγαλύτερη επιμερισμένη ανάληψη κινδύνου και ενισχύοντας την ανθεκτικότητα του χρηματοπιστωτικού συστήματος της ευρωζώνης.
Η χρηματοπιστωτική ολοκλήρωση έχει ενισχυθεί πιο έντονα στις αγορές χρέους και στη διατραπεζική δανειοδότηση. Οι διασυνοριακές τοποθετήσεις σε χρεόγραφα, συμπεριλαμβανομένων των κρατικών ομολόγων, έχουν αυξηθεί, υποστηριζόμενες από τη βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών μεταξύ των χωρών και την εξομάλυνση του ισολογισμού του Ευρωσυστήματος. Η διατραπεζική αγορά έχει γίνει πιο ενεργή, καθώς η πλεονάζουσα ρευστότητα ανακατανέμεται, σηματοδοτώντας ένα πιο ολοκληρωμένο και λιγότερο κατακερματισμένο περιβάλλον χρηματαγοράς.
Ο αυξανόμενος ρόλος των μη τραπεζικών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων έχει επιπλέον διαφοροποιήσει τα κανάλια χρηματοδότησης και έχει ενισχύσει τη διασυνοριακή κατανομή κινδύνου. Συνολικά, οι δείκτες επιμερισμού κινδύνου κατανάλωσης δείχνουν ότι η ζώνη του ευρώ έχει γίνει πιο ανθεκτική σε οικονομικά σοκ, διευκολύνοντας πιο ομαλές προσαρμογές μεταξύ των χωρών.
Ωστόσο, η έκθεση επισημαίνει ότι το χρηματοπιστωτικό σύστημα της ευρωζώνης εξακολουθεί να υπολείπεται των δυνατοτήτων του να στηρίξει τη μακροπρόθεσμη ανάπτυξη, την καινοτομία και την ανταγωνιστικότητα. Η εξωτερική χρηματοδότηση παραμένει υποτονική λόγω των υψηλών επιτοκίων και της αδύναμης επενδυτικής ψυχολογίας, ενώ η διαρθρωτική κατακερματισμένη εικόνα συνεχίζει να περιορίζει την ενοποίηση των αγορών μετοχών και την αποτελεσματική διασυνοριακή κατανομή αποταμιεύσεων.
Η ενοποίηση της αγοράς μετοχών έχει υποχωρήσει από το 2022. Οι διασυνοριακές επενδύσεις σε μετοχές εντός της ευρωζώνης παραμένουν στάσιμες, ενώ οι άμεσες ξένες επενδύσεις εντός της ευρωζώνης έχουν υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα. Τα νοικοκυριά της ευρωζώνης εξακολουθούν να διακρατούν μεγάλο μέρος των αποταμιεύσεών τους σε καταθέσεις χαμηλής απόδοσης, ενώ σημαντικό μέρος των επενδύσεων σε μετοχές κατευθύνεται εκτός ΕΕ.
Αυτή η επίμονη προτίμηση στην εγχώρια αγορά και η κατακερματισμένη εικόνα συμβάλλουν σε αναντιστοιχία μεταξύ των υψηλών αποταμιεύσεων της ευρωζώνης και των επενδυτικών αναγκών της, περιορίζοντας τη διαθεσιμότητα κεφαλαίου κινδύνου για καινοτόμες επιχειρήσεις και επιβαρύνοντας τη μακροπρόθεσμη ανταγωνιστικότητα.
Η έκθεση υπογραμμίζει ότι η προώθηση της ολοκλήρωσης, της κλίμακας και της αποδοτικότητας στην ενιαία αγορά είναι αναγκαία για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του χρηματοπιστωτικού τομέα της ευρωζώνης, συμπεριλαμβανομένου του τραπεζικού συστήματος.
Τα ευρήματα στηρίζουν τους στόχους της πρωτοβουλίας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την ένωση αποταμιεύσεων και επενδύσεων, η οποία αποσκοπεί στην αποτελεσματικότερη διοχέτευση των ευρωπαϊκών αποταμιεύσεων σε παραγωγικές επενδύσεις, μέσω της δημιουργίας μιας πιο ολοκληρωμένης και αποδοτικής ενιαίας αγοράς χρηματοπιστωτικών υπηρεσιών.
