Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας της κεντρικής τράπεζας, μια διόρθωση στις αποτιμήσεις των μετοχών εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης, η οποία θα μπορούσε να προκληθεί από μεταβολές στην παραγωγικότητα και την κερδοφορία των τεχνολογικών επιχειρήσεων, ενδέχεται να οδηγήσει σε συρρίκνωση του βρετανικού ΑΕΠ κατά 2,2%.
«Ο κίνδυνος μιας απότομης διόρθωσης στις αγορές μετοχών παραμένει υψηλός», δήλωσε ο διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας, Άντριου Μπέιλι, προειδοποιώντας για μια «τριπλή απειλή» που συνδέεται με την τεχνητή νοημοσύνη.
Όπως εξήγησε, οι βασικοί κίνδυνοι αφορούν τις υπερβολικά μεγάλες επενδύσεις στις μετοχές εταιρειών AI, το ενδεχόμενο η υιοθέτηση της τεχνολογίας να εξελιχθεί με βραδύτερους ρυθμούς από τους αναμενόμενους, καθώς και την αβεβαιότητα σχετικά με το ποιες επιχειρήσεις θα αναδειχθούν μακροπρόθεσμα ως οι πραγματικοί νικητές του κλάδου.
Παρά τις προειδοποιήσεις αυτές, ο Μπέιλι ξεκαθάρισε ότι προς το παρόν δεν εξετάζεται η λήψη νέων κανονιστικών μέτρων ή πολιτικών παρεμβάσεων για τον περιορισμό των κινδύνων που απορρέουν από τις υψηλές αποτιμήσεις των εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης. Όπως ανέφερε, η Τράπεζα της Αγγλίας χρειάζεται πρώτα να αποκτήσει πληρέστερη εικόνα των συνεπειών που μπορεί να έχουν οι εξελίξεις αυτές στη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
Σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Politico, τους τελευταίους μήνες, τα hedge funds έχουν αυξήσει σημαντικά τις τοποθετήσεις τους σε εταιρείες παραγωγής ημιαγωγών και άλλες επιχειρήσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη. Παράλληλα, οι εταιρείες του κλάδου αντιπροσωπεύουν πλέον περίπου το ήμισυ της χρηματιστηριακής αξίας του αμερικανικού δείκτη S&P 500, έναντι περίπου 25% το 2022, ενώ καταγράφεται έντονη άνοδος και στα χρηματιστήρια της Ταϊβάν και της Νότιας Κορέας.
Η έκθεση επισημαίνει επίσης ότι η αυξανόμενη συμμετοχή ιδιωτών επενδυτών στις χρηματιστηριακές αγορές ενδέχεται να έχει ενισχύσει περαιτέρω την άνοδο των τιμών των μετοχών. Ο Άντριου Μπέιλι δήλωσε ότι ανησυχεί ιδιαίτερα για τη ραγδαία εξάπλωση των μοχλευμένων διαπραγματεύσιμων αμοιβαίων κεφαλαίων (leveraged ETFs) μεταξύ των αποταμιευτών.
Παρότι οι βρετανικοί χρηματιστηριακοί δείκτες εμφανίζουν σημαντικά μικρότερη άμεση έκθεση σε εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, η Τράπεζα της Αγγλίας προειδοποιεί ότι μια σημαντική διόρθωση στις αποτιμήσεις του κλάδου θα μπορούσε να προκαλέσει ευρύτερους κλυδωνισμούς στις διεθνείς αγορές μετοχών, με συνέπειες τόσο για τη βρετανική οικονομία όσο και για το χρηματοπιστωτικό της σύστημα μέσω των διεθνών διασυνδέσεων.
Σύμφωνα με τα υποδείγματα της Τράπεζας, περίπου το 36% των επιπτώσεων στην οικονομία θα προέλθει από την πτώση των χρηματιστηριακών αγορών, ενώ σχεδόν το ήμισυ των συνολικών επιπτώσεων θα οφείλεται στις αναταράξεις στις αγορές ομολόγων.
Παράλληλα, η έκθεση προειδοποιεί για τους λεγόμενους «αυτοτροφοδοτούμενους κύκλους κεφαλαίων», κατά τους οποίους μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες επενδύουν σε επιχειρήσεις τεχνητής νοημοσύνης, οι οποίες στη συνέχεια χρησιμοποιούν τα κεφάλαια αυτά για να αγοράσουν προϊόντα και υπηρεσίες από τις ίδιες τις εταιρείες που τις χρηματοδότησαν. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Αγγλίας, το φαινόμενο αυτό αυξάνει την πιθανότητα ένα αρνητικό γεγονός να οδηγήσει σε ταυτόχρονη και εκτεταμένη αναθεώρηση προς τα κάτω των προσδοκιών για τα κέρδη ενός μεγάλου αριθμού επιχειρήσεων του οικοσυστήματος της τεχνητής νοημοσύνης.
Από την τελευταία Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας, που δημοσιεύθηκε τον Δεκέμβριο, οι προβλέψεις για τις κεφαλαιουχικές δαπάνες των μεγάλων εταιρειών τεχνητής νοημοσύνης («AI hyperscalers») το 2028 έχουν αυξηθεί από λιγότερα από 600 δισ. δολάρια σε περισσότερα από 1 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.
Η Morgan Stanley εκτιμά ότι περισσότερο από το ήμισυ της εξωτερικής χρηματοδότησης που θα απαιτηθεί για την κατασκευή κέντρων δεδομένων την περίοδο 2026-2028 θα προέλθει από δανεισμό. Από το συνολικό ποσό, περίπου 700 δισ. δολάρια αναμένεται να προέλθουν από την αγορά ιδιωτικής πίστωσης (private credit), έναν τομέα για τον οποίο έχουν ήδη εκφραστεί ανησυχίες σχετικά με τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα.
«Η ταχεία αύξηση της δραστηριότητας στις αγορές πιστώσεων κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 δημιουργεί κινδύνους που συσσωρεύονται με ταχύ ρυθμό», αναφέρει η έκθεση, σημειώνοντας ότι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης όπως η OpenAI και η Anthropic αντιπροσώπευαν μόλις το 3% της αγοράς εταιρικού χρέους επενδυτικής βαθμίδας στις ΗΠΑ στο τέλος του προηγούμενου έτους, ενώ τον Μάιο το ποσοστό αυτό είχε εκτοξευθεί στο 15%.
Η Τράπεζα της Αγγλίας επισημαίνει ακόμη ότι, λόγω της ποικιλίας των πηγών χρηματοδότησης στις οποίες προσφεύγουν οι εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης, αλλά και της περιορισμένης διαφάνειας που χαρακτηρίζει αρκετές από αυτές τις χρηματοδοτικές συμφωνίες, οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί ενδέχεται να δυσκολεύονται να αξιολογήσουν το πραγματικό μέγεθος της άμεσης και έμμεσης έκθεσής τους στο οικοσύστημα της τεχνητής νοημοσύνης.
Τέλος, η έκθεση προειδοποιεί ότι αυξάνονται οι κίνδυνοι που συνδέονται με τις τεράστιες επενδύσεις σε υποδομές που απαιτεί η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης. Ενδεχόμενες ελλείψεις σε κρίσιμους πόρους, όπως οι ημιαγωγοί ή η ηλεκτρική ενέργεια, θα μπορούσαν να περιορίσουν την ταχύτητα και την έκταση ανάπτυξης των σχετικών υποδομών σε σχέση με τις σημερινές προσδοκίες για έσοδα και κερδοφορία, ενώ η συγκέντρωση της παραγωγής σε περιορισμένο αριθμό χωρών και επιχειρήσεων εντείνει περαιτέρω τις ανησυχίες.
