Όπως ανέφερε, ο δομικός πληθωρισμός αυξήθηκε από 3% τον Δεκέμβριο του 2025 σε 3,4% τον Μάιο, γεγονός που προκαλεί ανησυχία καθώς οι πιέσεις στις τιμές φαίνεται να έχουν ευρύτερη βάση και δεν αποδίδονται πλέον μόνο στους δασμούς ή στην άνοδο της ενέργειας.
Ο Γουόλερ υπογράμμισε ότι η Fed πρέπει να αποφύγει τόσο μια πρόωρη χαλάρωση όσο και την επανάληψη του λάθους του 2021, όταν άργησε να αντιδράσει στην άνοδο του πληθωρισμού. Παράλληλα, προειδοποίησε ότι μια υπερβολικά αυστηρή πολιτική θα μπορούσε να πλήξει την απασχόληση και να αυξήσει τον κίνδυνο ύφεσης.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η αγορά εργασίας παραμένει ισορροπημένη, ενώ οι πληθωριστικές προσδοκίες παραμένουν ελεγχόμενες κοντά στον στόχο του 2%. Ωστόσο, οι επόμενες μετρήσεις για τον πληθωρισμό θα είναι καθοριστικές για το αν η Fed θα διατηρήσει τα επιτόκια στα σημερινά επίπεδα ή θα προχωρήσει σε νέα σύσφιξη.
«Βρισκόμαστε σε ένα σταυροδρόμι για την πολιτική και η κατάλληλη απόφαση θα εξαρτηθεί από τα νέα οικονομικά δεδομένα», σημείωσε ο αξιωματούχος της Fed.
Ομιλία του Γουόλερ για τις οικονομικές προοπτικές και τη νομισματική πολιτική
«Σας ευχαριστώ, Γιελένα, και σας ευχαριστώ για την ευκαιρία να μιλήσω σήμερα.
Το θέμα μου είναι οι προοπτικές για την αμερικανική οικονομία και οι επιπτώσεις τους στη νομισματική πολιτική. Η καταναλωτική και επιχειρηματική δαπάνη έχουν παραμείνει ανθεκτικές, παρά το υψηλότερο κόστος των αγαθών που προκάλεσαν οι δασμοί και την άνοδο των τιμών ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Η αγορά εργασίας παραμένει επίσης σταθερή, με την απασχόληση να βρίσκεται κοντά στον στόχο της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Ανοικτής Αγοράς (FOMC) για τη μέγιστη απασχόληση. Ως εκ τούτου, θεωρώ ότι η πραγματική οικονομία βρίσκεται σε καλή κατάσταση. Ωστόσο, πιστεύω ότι ο πληθωρισμός και η νομισματική πολιτική βρίσκονται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Παρά τους υψηλότερους δασμούς το 2025, ο δομικός πληθωρισμός παρέμεινε σταθερός για το μεγαλύτερο μέρος του έτους. Ωστόσο, άρχισε να αυξάνεται από τον Ιανουάριο. Μετά τη διατάραξη της παραγωγής και των μεταφορών πετρελαίου και άλλων εμπορευμάτων λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, η άνοδος επιταχύνθηκε.
Η παραδοσιακή άποψη μεταξύ των κεντρικών τραπεζιτών είναι ότι πρέπει να αγνοούνται οι προσωρινές αυξήσεις τιμών, όπως αυτές που συνδέονται με τους υψηλότερους δασμούς και την άνοδο των τιμών πετρελαίου. Ωστόσο, σε αυτό το σημείο ανησυχώ για τον αυξημένο ρυθμό του δομικού πληθωρισμού φέτος, ο οποίος αυξάνεται σταθερά —με βάση τον δείκτη προσωπικών καταναλωτικών δαπανών (PCE) σε ετήσια βάση— από 3% τον Δεκέμβριο του 2025 σε 3,4% τον Μάιο.
Ο δομικός πληθωρισμός εξαιρεί τις άμεσες επιπτώσεις των τιμών ενέργειας στους καταναλωτές και έχουμε πλέον ξεπεράσει το σημείο όπου μπορούμε να αποδίδουμε μεγάλες αυξήσεις τιμών αποκλειστικά στις προηγούμενες αυξήσεις δασμών. Το ερώτημα είναι αν ο δομικός πληθωρισμός θα συνεχίσει την ανοδική του πορεία ή αν έχει φτάσει σε σημείο καμπής και θα αρχίσει να υποχωρεί προς τον στόχο του 2%.
Η κατεύθυνση που θα ακολουθήσει έχει πολύ διαφορετικές συνέπειες για την πορεία της νομισματικής πολιτικής.
Επειδή ο δομικός πληθωρισμός αποτελεί καλό δείκτη για την πρόβλεψη της μελλοντικής πορείας των τιμών, ανησυχώ ότι, εάν συνεχιστεί αυτή η ανοδική τάση, θα είναι δύσκολο να επαναφέρουμε τον πληθωρισμό προς τον στόχο του 2% με τη νομισματική πολιτική στο σημερινό επίπεδο.
Όπως ανέφερα και σε ομιλία μου στις 22 Μαΐου, έχω επίγνωση του λάθους που κάναμε το 2021, όταν δεν αντιδράσαμε νωρίτερα στον υψηλό πληθωρισμό που παρατηρούσαμε, και είμαι αποφασισμένος να μην επαναλάβουμε το ίδιο λάθος.
Ωστόσο, η προσπάθεια αποφυγής παλαιών λαθών μπορεί να οδηγήσει σε νέα. Όπως υπογράμμισα στις 6 Ιουλίου, μία από τις σημαντικότερες ευθύνες ενός υπεύθυνου χάραξης πολιτικής είναι να αξιολογεί με ακρίβεια τις τρέχουσες οικονομικές συνθήκες και να μην βασίζεται αποκλειστικά σε προηγούμενες εμπειρίες.
Υπάρχουν σημαντικές διαφορές σε σχέση με το 2021 και εξακολουθεί να υπάρχει ένα αξιόπιστο σενάριο σύμφωνα με το οποίο ο πληθωρισμός θα επιστρέψει στον στόχο του 2% με την πολιτική στα σημερινά επίπεδα.
Ωστόσο, ανησυχώ εξίσου για το ενδεχόμενο τα επόμενα στοιχεία να δείξουν ότι ο πληθωρισμός θα παραμείνει αυξημένος ή ακόμη και θα κινηθεί υψηλότερα, γεγονός που θα απαιτούσε αυστηρότερη νομισματική πολιτική στο άμεσο μέλλον.
Παραμένω προσηλωμένος στην επιστροφή του πληθωρισμού στον στόχο του 2% της FOMC, αλλά θέλω επίσης να αποφύγω την υπερβολική σύσφιξη της πολιτικής που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ύφεση. Τα αυριανά στοιχεία για τον πληθωρισμό θα αποτελέσουν ένα από τα πολλά δεδομένα που θα εξετάσω για τον καθορισμό της κατάλληλης πορείας πολιτικής.
Η οικονομία των ΗΠΑ παραμένει ισχυρή
Η οικονομική δραστηριότητα συνεχίζει να εμφανίζει ανθεκτικότητα. Παρότι οι υψηλές τιμές ενέργειας πιθανότατα επιβάρυναν την καταναλωτική δαπάνη το δεύτερο τρίμηνο, η κατανάλωση φαίνεται να διατηρήθηκε σε ικανοποιητικά επίπεδα.
Παράλληλα, οι επιχειρήσεις συνέχισαν να επενδύουν στην τεχνητή νοημοσύνη (AI). Οι ιδιωτικές εγχώριες τελικές αγορές, ένας σημαντικός δείκτης της υποκείμενης δυναμικής του πραγματικού ΑΕΠ, πιθανότατα αυξήθηκαν σημαντικά.
Ένα σταθερό χαρακτηριστικό της αμερικανικής οικονομίας τα τελευταία χρόνια είναι η ανθεκτικότητα των καταναλωτών. Από τον υψηλό πληθωρισμό του 2021, τα υψηλά επιτόκια της περιόδου 2022-2024, τους δασμούς του 2025 και τις αυξημένες τιμές ενέργειας λόγω της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή, οι καταναλωτές συνέχισαν να δαπανούν με σταθερό ρυθμό.
Αναμένω ότι η ισχυρή καταναλωτική ανάπτυξη θα συνεχιστεί, ενισχυμένη και από την πρόσφατη πτώση των τιμών ενέργειας από τα υψηλά του Απριλίου.
Παρά τις ανησυχίες στη Wall Street σχετικά με το αν η ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη θα συνεχίσει να αυξάνεται με τον ίδιο ρυθμό, εκτιμώ ότι οι επενδύσεις που σχετίζονται με την AI θα παραμείνουν ισχυρές τόσο στο άμεσο διάστημα όσο και πιθανότατα το επόμενο έτος.
Αγορά εργασίας: σταθερότητα και ισορροπία
Παρότι υπήρξαν πρόσφατες διακυμάνσεις στα στοιχεία απασχόλησης, η εικόνα που βλέπω είναι μια αγορά εργασίας σταθερή και ισορροπημένη μεταξύ προσφοράς και ζήτησης.
Μετά τη δημιουργία κατά μέσο όρο 188.000 νέων θέσεων εργασίας τον μήνα για τρεις μήνες, πολλοί αιφνιδιάστηκαν από την αρχική εκτίμηση για μόλις 57.000 νέες θέσεις τον Ιούνιο και τις αναθεωρήσεις που μείωσαν τα στοιχεία Απριλίου και Μαΐου κατά μέσο όρο 37.000 θέσεις τον μήνα.
Παρά τις αναθεωρήσεις, η αγορά εργασίας δημιούργησε κατά μέσο όρο 111.000 θέσεις εργασίας τον μήνα το τελευταίο τρίμηνο, έναντι μόλις 9.600 θέσεων το 2025.
Αυτό αποτελεί σημαντική βελτίωση, ιδιαίτερα αν ληφθεί υπόψη η επιβράδυνση της αύξησης του εργατικού δυναμικού. Με αυτά τα δεδομένα, η δημιουργία 111.000 θέσεων εργασίας τον μήνα αντανακλά ισχυρή ζήτηση εργασίας.
Η μείωση του ποσοστού συμμετοχής στο εργατικό δυναμικό για τις ηλικίες 25-54 ετών τον Ιούνιο αποτελεί ένα σημείο που χρειάζεται προσοχή, αλλά δεν θεωρώ ότι πρέπει να εξαχθούν μεγάλα συμπεράσματα από μία μόνο μέτρηση.
Άλλα στοιχεία δείχνουν ότι η αγορά εργασίας παραμένει σταθερή: οι κενές θέσεις εργασίας και οι προσλήψεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητες τον Μάιο, ενώ οι αποχωρήσεις εργαζομένων και οι απολύσεις μεταβλήθηκαν ελάχιστα.
Συνολικά, θεωρώ ότι η απασχόληση βρίσκεται κοντά στο μέγιστο βιώσιμο επίπεδό της και δεν αποτελεί ούτε απειλή για την οικονομική ανάπτυξη ούτε πηγή πληθωριστικών πιέσεων. Εφόσον δεν υπάρξουν ενδείξεις σημαντικής επιδείνωσης της αγοράς εργασίας, η προσοχή μου θα επικεντρωθεί στον πληθωρισμό.
Ο πληθωρισμός παραμένει η βασική ανησυχία
Όποιο μέτρο κι αν χρησιμοποιηθεί, ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί φέτος.
Ο συνολικός πληθωρισμός PCE, ο οποίος αποτελεί τον βασικό στόχο της FOMC, διαμορφώθηκε στο 4,1% το δωδεκάμηνο έως τον Μάιο, μετά από επίπεδα 2,8%-2,9% μεταξύ Σεπτεμβρίου 2025 και Φεβρουαρίου.
Η άνοδος των τιμών πετρελαίου ήταν βασικός παράγοντας αυτής της αύξησης, όμως η πρόσφατη αποκλιμάκωση των τιμών ενέργειας αναμένεται να περιορίσει τον συνολικό πληθωρισμό τους επόμενους μήνες.
Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά τον δομικό πληθωρισμό, ο οποίος στο 3,4% τον Μάιο ήταν περισσότερο από μισή ποσοστιαία μονάδα υψηλότερος σε σχέση με τον περασμένο Οκτώβριο.
Οι αυξήσεις είναι ευρείας βάσης, καθώς τόσο οι τιμές βασικών αγαθών όσο και οι υπηρεσίες έχουν αυξηθεί σε σχέση με πέρυσι.
Οι τρεις παράγοντες πίεσης στις τιμές
Σύμφωνα με τον Γουόλερ, οι βασικοί παράγοντες που ασκούν ανοδικές πιέσεις στον πληθωρισμό είναι:
οι δασμοί,
οι τιμές ενέργειας,
η αυξημένη ζήτηση λόγω των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη.
Οι επιπτώσεις των δασμών στις τιμές φαίνεται να έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί, ενώ οι πιέσεις από την ενέργεια έχουν μειωθεί μετά την πρόσφατη πτώση του πετρελαίου.
Ωστόσο, η άνοδος στις τιμές ημιαγωγών, εξοπλισμού πληροφορικής και διακομιστών λόγω της έκρηξης των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να αποτελέσει νέο παράγοντα πληθωρισμού.
Διαφορές σε σχέση με το 2022
Ο Γουόλερ υπογράμμισε ότι η σημερινή κατάσταση διαφέρει σημαντικά από το 2022.
Τότε υπήρχαν δύο κενές θέσεις εργασίας για κάθε άνεργο, ενώ σήμερα η αναλογία είναι σχεδόν μία προς μία. Αυτό σημαίνει ότι μια νέα αύξηση επιτοκίων θα μπορούσε να έχει μεγαλύτερο κίνδυνο να αυξήσει την ανεργία και να οδηγήσει σε ύφεση.
Επίσης, οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό παραμένουν σταθερά αγκυροβολημένες κοντά στον στόχο του 2%.
«Δεν μπορούμε όμως να παραμείνουμε αδρανείς απέναντι σε έναν πληθωρισμό που βρίσκεται πάνω από τον στόχο και κινείται προς λάθος κατεύθυνση», τόνισε.
Συμπέρασμα: Η Fed βρίσκεται σε κρίσιμο σημείο
Ο διοικητής της Fed κατέληξε ότι η νομισματική πολιτική βρίσκεται σε ένα σταυροδρόμι.
Εάν τα νέα στοιχεία δείξουν αποκλιμάκωση του πληθωρισμού, η διατήρηση των επιτοκίων στα σημερινά επίπεδα θα μπορούσε να είναι η σωστή επιλογή.
Ωστόσο, εάν οι πιέσεις στις τιμές συνεχιστούν, η Ομοσπονδιακή Τράπεζα θα πρέπει να εξετάσει αυστηρότερη πολιτική στο άμεσο μέλλον.
«Πρέπει να αποφύγουμε τόσο το λάθος να αντιδράσουμε υπερβολικά γρήγορα όσο και το λάθος του 2021 και 2022, όταν περιμέναμε πολύ πριν δράσουμε», κατέληξε ο Γουόλερ.
