Όπως μεταδίδουν οι Financial Times, ο Μπέρναμ είχε δηλώσει το 2023 ότι τα Γλυπτά θα έπρεπε να επιστραφούν στην Ελλάδα «χωρίς όρους», ενώ ήδη από το 2002 είχε στηρίξει την αλλαγή της βρετανικής νομοθεσίας, ώστε να καταστεί δυνατή η επιστροφή τους.
Σε συνέντευξή του στους FT αυτή την εβδομάδα, ωστόσο, εμφανίστηκε σαφώς πιο συγκρατημένος: «Τελικά, είναι ζήτημα του Βρετανικού Μουσείου, έτσι δεν είναι;»
Και πρόσθεσε: «Νομικά, εκεί βρίσκεται το ζήτημα, αλλά είμαι απολύτως υπέρ της αξιοποίησης της βρετανικής πολιτιστικής διπλωματίας. Είναι κάτι που υποστηρίζω σθεναρά».
Από την ξεκάθαρη στήριξη στην πολιτική αποστασιοποίηση
Τα Γλυπτά του Παρθενώνα φιλοτεχνήθηκαν για την Ακρόπολη των Αθηνών και μεταφέρθηκαν στη Βρετανία από τον λόρδο Έλγιν στις αρχές του 19ου αιώνα. Το Βρετανικό Μουσείο τα απέκτησε το 1816.
Η αλλαγή στάσης του Μπέρναμ αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η εκλογή του στην πρωθυπουργία είχε δημιουργήσει στην Αθήνα προσδοκίες ότι θα μπορούσε να αποτελέσει έναν από τους ισχυρότερους συμμάχους της Ελλάδας στο Λονδίνο.
Ενδεικτικός ήταν ο τίτλος των Νέων: «Θα γίνει ο επόμενος πρωθυπουργός της Βρετανίας ο ισχυρότερος σύμμαχος της Ελλάδας στη Ντάουνινγκ Στριτ;»
Οι προσδοκίες αυτές στηρίζονταν στο ιστορικό του. Το 2002, έναν χρόνο μετά την εκλογή του ως βουλευτή του Λι, ο Μπέρναμ είχε στηρίξει ανεπιτυχή πρόταση νόμου στη Βουλή των Κοινοτήτων για τη διευκόλυνση της επιστροφής των Γλυπτών. Η πρόταση προέβλεπε τροποποίηση του Νόμου περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, ο οποίος εμποδίζει το μουσείο να προχωρήσει σε οριστική επιστροφή τους.
Το 2023, ως δήμαρχος του ευρύτερου Μάντσεστερ, είχε τοποθετηθεί ακόμη πιο ξεκάθαρα. Όταν ρωτήθηκε εάν ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, θα έπρεπε να επιστρέψει τα Γλυπτά, απάντησε: «Ναι, ο Τζορτζ Όσμπορν θα πρέπει να επιστρέψει τα Γλυπτά του Έλγιν».
Λίγο αργότερα είχε γράψει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Επιστρέψτε τα, χωρίς όρους. Και ας χρησιμοποιήσουμε τον πολιτισμό για να αλλάξουμε τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζεται η Βρετανία σε όλο τον κόσμο».
Το Βρετανικό Μουσείο κρατά ανοιχτή την πόρτα
Η νέα τοποθέτηση του Μπέρναμ δεν σημαίνει ότι έχουν σταματήσει οι συζητήσεις Αθήνας και Λονδίνου. Το Βρετανικό Μουσείο ανακοίνωσε ότι οι επαφές με την ελληνική κυβέρνηση συνεχίζονται.
«Οι συζητήσεις με την Ελλάδα σχετικά με μια Συνεργασία για τον Παρθενώνα συνεχίζονται και είναι εποικοδομητικές», δήλωσε το μουσείο.
Παράλληλα, πρόσθεσε: «Πιστεύουμε ότι αυτού του είδους η μακροπρόθεσμη συνεργασία θα επιτύχει τη σωστή ισορροπία μεταξύ της παρουσίασης των σημαντικότερων αντικειμένων μας σε κοινό σε όλο τον κόσμο και της διατήρησης της ακεραιότητας της εκπληκτικής συλλογής που φιλοξενούμε στο μουσείο».
Στο τραπέζι παραμένει το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας δανεισμού, την οποία έχει εξετάσει ο Τζορτζ Όσμπορν με την ελληνική κυβέρνηση. Βάσει αυτού του μοντέλου, μέρος της ζωφόρου θα μπορούσε να μεταφερθεί στο Μουσείο της Ακρόπολης, με την Ελλάδα να δανείζει στο Λονδίνο άλλους ελληνικούς αρχαιολογικούς θησαυρούς.
Αξιωματούχος του Βρετανικού Μουσείου παραδέχθηκε ότι η υπόθεση έχει πολιτική δυσκολία, σημειώνοντας: «Νόμιζα ότι αυτό θα μπορούσε να συμβεί. Υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε αυτά που λες ως βουλευτής και όταν είσαι πρωθυπουργός… Φαίνεται ότι δεν πρόκειται να δαπανηθεί πολιτικό κεφάλαιο για αυτό το ζήτημα».
Ο ίδιος υπογράμμισε για τη διαπραγμάτευση: «Πρόκειται για ένα πρόβλημα 200 ετών. Το θέμα είναι περισσότερο να γίνει σωστά παρά να γίνει γρήγορα», προσθέτοντας: «Η βούληση υπάρχει».
Τα εγκαίνια της Ταπισερί της Μπαγιέ επαναφέρουν το θέμα
Το ζήτημα αναμένεται να βρεθεί ξανά στο προσκήνιο την επόμενη εβδομάδα, με αφορμή τα εγκαίνια της μεγάλης έκθεσης της Ταπισερί της Μπαγιέ στο Βρετανικό Μουσείο στις αρχές Σεπτεμβρίου.
Στα εγκαίνια αναμένεται να παρευρεθούν ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο βασιλιάς Κάρολος και ο Μπέρναμ. Η έκθεση προβάλλεται ως παράδειγμα διεθνούς πολιτιστικής ανταλλαγής, γεγονός που μπορεί να ενισχύσει τη συζήτηση για μια αντίστοιχη συμφωνία γύρω από τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Την ίδια ώρα, δημοσκόπηση της JL Partners για το Parthenon Project δείχνει ότι η επιστροφή τους έχει σημαντική υποστήριξη στη βρετανική κοινή γνώμη. Το 56% των Βρετανών δήλωσε ότι θα ψήφιζε υπέρ της επιστροφής τους στην Ελλάδα, έναντι 22% που θα επέλεγε την παραμονή τους στη Βρετανία.
Ο λόρδος Εντ Βέιζι, πρώην υπουργός Πολιτισμού των Συντηρητικών και πρόεδρος του Parthenon Project, χαρακτήρισε την αλλαγή στάσης του Μπέρναμ «καταθλιπτική».
«Ο Άντι Μπέρναμ, ως βουλευτής και δήμαρχος, ήταν απολύτως ξεκάθαρος σχετικά με τα οφέλη για τη Βρετανία από την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα», δήλωσε.
