Ο Μιχάλης Σάλλας, πρόεδρος της Lyktos Group, Επίτιμος Πρόεδρος της Τράπεζας Πειραιώς και πρώην καθηγητής Πανεπιστημίου, τονίζει ότι η ΕΕ παραμένει εξαρτημένη από εξωτερικούς προμηθευτές ενέργειας και τεχνολογίας, γεγονός που την καθιστά ευάλωτη σε διεθνείς κρίσεις. Ο Ντράγκι πρότεινε το 2024 έναν οδικό χάρτη ανάκαμψης και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας, αλλά η πρόοδος παραμένει περιορισμένη.
Οι λόγοι, σύμφωνα με τον κύριο Σάλλα, είναι πολλοί. Η λήψη αποφάσεων στην ΕΕ απαιτεί ομοφωνία μεταξύ κρατών με διαφορετικές οικονομικές και πολιτικές προτεραιότητες, ενώ η άνοδος εθνικιστικών και λαϊκιστικών κινημάτων περιορίζει τη διάθεση για ευρωπαϊκές λύσεις. Επιπλέον, η απουσία ισχυρής ηγεσίας στην Επιτροπή αποδυναμώνει την υλοποίηση μεγάλων στρατηγικών.
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, οι χώρες του Νότου - Ιταλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Ελλάδα, Κύπρος, Μάλτα, Κροατία, Σλοβενία και Βουλγαρία- μπορούν να προχωρήσουν σε στενότερη συνεργασία, αξιοποιώντας το εργαλείο της «ενισχυμένης συνεργασίας» που προβλέπουν οι Συνθήκες. Στόχος είναι η ενίσχυση της φωνής τους και η δημιουργία πιο ισορροπημένης ανάπτυξης στην ΕΕ, χωρίς να διασπάται η συνοχή των 27.
Όπως αναφέρει ο κ. Σάλλας, προτεινόμενοι τομείς συνεργασίας είναι η ενέργεια και η πράσινη μετάβαση, η θαλάσσια οικονομία και οι μεταφορές, η μεσογειακή γεωργία και αγροδιατροφή, η ψηφιακή και τεχνολογική σύγκλιση, καθώς και η διαχείριση κρίσιμων πρώτων υλών. Η στρατηγική περιλαμβάνει κοινά έργα, επενδύσεις σε υποδομές, δημιουργία Ταμείων Πράσινης Μετάβασης και ενίσχυση της έρευνας και καινοτομίας, με στόχο η Μεσόγειος να γίνει κεντρικός κόμβος εμπορίου και τεχνολογικής ανάπτυξης.
Η επιτυχία μιας τέτοιας πρωτοβουλίας απαιτεί συστηματικές συνόδους, κοινές προτάσεις προς την Επιτροπή, ενεργοποίηση μηχανισμών ενισχυμένης συνεργασίας, συντονισμό ευρωβουλευτών και δημιουργία μόνιμου Γραφείου Συνεργασίας. Η παρουσία ηγεσίας με διεθνή κύρος, όπως αυτή του Μάριο Ντράγκι, θα μπορούσε να προσδώσει αξιοπιστία και να εξισορροπήσει διαφορετικές εθνικές προτεραιότητες.
Η Ελλάδα, με την ιστορική εμπειρία της στην προώθηση στρατηγικών ευρωπαϊκών πρωτοβουλιών, αναφέρει ο κ. Σάλλας τονίζοντας: «Μην ξεχνάμε ότι η Ελλάδα είναι η χώρα που άνοιξε το ζήτημα της προστασίας συνόρων στην Ε.Ε.την δεκαετία του 1990, και πίεσε για την δημιουργία του Frontexτο 2004. Έχει παίξει επίσης μεγάλο ρόλο από τις αρχές της δεκαετίας του 2020, στην Πράσινη και Ψηφιακή Agenda. Μπορεί λοιπόν και σήμερα να παίξει καθοριστικό ρόλο στην πρόοδο της μελέτης Ντράγκι, για αναβάθμιση του ρόλου του Ευρωπαϊκού Νότου και για μία ανταγωνιστικότερη Ευρώπη».
