Σύμφωνα με την Καινή Διαθήκη, στις 3 το μεσημέρι ο Ιησούς παραδίδει το πνεύμα του, λέγοντας: «Τετέλεσται». Στη συνέχεια, ο Χριστός αποκαθηλώνεται και τοποθετείται στον Επιτάφιο.
Οι καμπάνες χτυπούν πένθιμα όλη την ημέρα. Η αναπαράσταση της ταφής και η τελετή της αποκαθήλωσης γίνονται στις εκκλησίες το μεσημέρι της Μ. Παρασκευής, ενώ το βράδυ ψάλλεται η Ακολουθία των Ωρών και τελείται η περιφορά του Επιταφίου κι ο Επιτάφιος Θρήνος.
Σύμφωνα με το έθιμο, κάθε εργασία είναι απαγορευμένη τη Μ. Παρασκευή και οι πιστοί τηρούν αυστηρή νηστεία. Παλαιότερα, μάλιστα, ήταν σύνηθες να επισκέπτονται τους τάφους αγαπημένων προσώπων, προσδοκώντας την Ανάσταση. Στην Κρήτη συνήθιζαν να βράζουν σαλιγκάρια και να πίνουν το ζουμί τους, που είναι σαν χολή.
Κατά το έθιμο, μετά την Αποκαθήλωση του Κυρίου, νεαρά κορίτσια στολίζουν τον επιτάφιο με ανοιξιάτικα λουλούδια (βιολέτες, τριαντάφυλλα και μενεξέδες) και φτιάχνουν στεφάνια ή γιρλάντες, ενώ ψέλνουν το μοιρολόι της Παναγίας.
Μετά τον στολισμό, οι πιστοί περνούν κάτω από τον Επιτάφιο για να δηλώσουν υποταγή και ομολογία στον Χριστό.
Παλαιότερα, στις περισσότερες περιοχές της Ελλάδας έφτιαχναν ένα ομοίωμα του Ιούδα το οποίο στη συνέχεια κατέστρεφαν, συνήθως καίγοντάς το. Συνήθως, το κάψιμο του Ιούδα – που κάποτε ήταν από τα πιο χαρακτηριστικά πασχαλινά έθιμα – συνέβαινε την νύχτα της Ανάστασης ή το απόγευμα της Κυριακής του Πάσχα· σπανιότερα, σε κάποιες περιοχές, συνέβαινε την Μ. Παρασκευή.
Στο στήθος του ανδρείκελου που συμβόλιζε τον Ιούδα τοποθετούσαν μία επιγραφή με το μισητό όνομά του «Ιούδας ο Ισκαριώτης» και το κρεμούσαν από ένα αυτοσχέδιο ικρίωμα. Το ομοίωμα, δε, ήταν παραγεμισμένο με άχυρα και εύφλεκτα υλικά, με αποτέλεσμα η καύση του να συνοδευόταν από εντυπωσιακές μικρές εκρήξεις.
Στην Αθήνα, το κάψιμο του Ιούδα συνδέθηκε με την έκφραση αντιεβραϊκών αισθημάτων. Το Πάσχα του 1849, με αφορμή την άφιξη στον Πειραιά του Εβραίου τραπεζίτη Άμσελ Μάγερ Ρότσιλντ και την επιθυμία της ελληνικής κυβέρνησης να μην τον προσβάλει, το έθιμο απαγορεύτηκε, κίνηση που προκάλεσε τη λαϊκή οργή. Ακολούθησαν διαδηλώσεις κατά της απόφασης και τελικά η αγανάκτηση εκτονώθηκε με πρωτοφανή βιαιότητα, όταν το «μαινόμενο πλήθος», όπως έγραφαν οι εφημερίδες τη εποχής, έκανε επιδρομή στο σπίτι του Εβραίου πρώην πρεσβευτή της Πορτογαλίς (και γνωστού τοκογλύφου της εποχής), Δον Πατσίφικο, στου Ψυρρή.
Σήμερα, σε λίγες περιοχές έχει επιβιώσει (ή αναβιώσει) το έθιμο της καύσης. Μία από αυτές είναι η Νέα Κίος Αργολίδας, όπου οι πιστοί παραδίδουν στην πυρά, όχι τον Ιούδα, αλλά τον Βαραβά. Το κάψιμο του ομοιώματος του Βαραβά, συμβολίζει και πάλι την τιμωρία του κακού και της αμαρτίας, και γίνεται κατά την περιφορά του Επιταφίου. Πρόκειται για ένα έθιμο που κατά πάσα πιθανότητα έρχεται από τα βάθη της Μικράς Ασίας.
