Με ιστορία δεκαετιών και ενεργή συμμετοχή στα διεθνή δίκτυα, η Ένωση διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο σύνθετο. Γεωπολιτικές κρίσεις, αυστηρότερο ρυθμιστικό πλαίσιο, ψηφιοποίηση διαδικασιών και επενδύσεις στα ελληνικά λιμάνια διαμορφώνουν νέες προκλήσεις αλλά και ευκαιρίες.

Ο Πρόεδρος της Διεθνούς Ναυτικής Ένωσης, Αντώνης Βενιέρης, σε συνέντευξη του στο REPORTER, μιλά για τις προτεραιότητες του κλάδου, την ανάγκη προσαρμογής στις διεθνείς εξελίξεις και τον ρόλο της Ελλάδας ως στρατηγικού κόμβου στη Μεσόγειο.

Η περσινή επιτυχής διοργάνωση του παγκόσμιου συνεδρίου της FONASBA στην Αθήνα έφερε τη χώρα στο επίκεντρο της διεθνούς συζήτησης, αναδεικνύοντας τις δυνατότητες αλλά και τις ευθύνες της ελληνικής ναυτιλιακής κοινότητας. Σε μια περίοδο που οι ναυτιλιακές υπηρεσίες καλούνται να γίνουν πιο αποδοτικές, διαφανείς και τεχνολογικά προηγμένες, η φωνή της Ένωσης αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα.

Ακολουθεί η συνέντευξη

Ερ.: Κύριε Πρόεδρε, ποιο θεωρείτε σήμερα το μεγαλύτερο διαρθρωτικό ζήτημα για τις ναυτιλιακές πρακτορεύσεις και πώς το αντιμετωπίζει η Διεθνής Ναυτική Ένωση;

Απ.: Το βασικό μας πρόβλημα είναι η πολυδιάσπαση και η έλλειψη σαφούς θεσμικού πλαισίου. Οι πράκτορες είναι η πρώτη γραμμή εξυπηρέτησης του πλοίου και του φορτίου, όμως συχνά λειτουργούν σε καθεστώς αβεβαιότητας, με υπερβολική γραφειοκρατία και αντικρουόμενες απαιτήσεις από διάφορους φορείς. Αν δεν υπάρξει ένας σαφής, ενιαίος κώδικας λειτουργίας, με ευθύνη του κράτους αλλά και με συμμετοχή των ίδιων των λιμενικών αρχών, θα συνεχίσουμε να χάνουμε πολύτιμο χρόνο και ανταγωνιστικότητα. Η Ένωση έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για απλούστευση των διαδικασιών και ζητούμε άμεσα πολιτική βούληση. Δεν γίνεται η Ελλάδα να θέλει να είναι ναυτιλιακό κέντρο και οι πράκτορές της να λειτουργούν με εργαλεία του 20ού αιώνα.

Ερ.: Η ελληνική αγορά χαρακτηρίζεται από υψηλό ανταγωνισμό αλλά και ισχυρή παράδοση στον χώρο. Σε ποια κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν τα μέλη της Ένωσης για να διατηρήσουν την ανταγωνιστικότητά τους;

Απ.: Σήμερα η ελληνική αγορά πρακτορεύσεων χαρακτηρίζεται από μια ιδιαιτερότητα: το μεγαλύτερο μέρος των μελών της Διεθνούς Ναυτικής Ένωσης είναι μεγάλες ξένες εταιρείες, με οργανωμένη παρουσία και διεθνή πρότυπα λειτουργίας. Αυτό είναι θετικό, γιατί φέρνει στην Ελλάδα τεχνογνωσία, διαδικασίες και ένα πιο “institutional” πλαίσιο. Την ίδια στιγμή, όμως, εξακολουθούν να δραστηριοποιούνται και ανεξάρτητοι Έλληνες πράκτορες, που έχουν τη δική τους βαρύτητα, καθώς γνωρίζουν σε βάθος τις τοπικές συνθήκες και διατηρούν πιο άμεση σχέση με την αγορά. Η πρόκληση είναι πώς θα συνυπάρξουν και οι δύο κατηγορίες, οι διεθνείς αλυσίδες και οι ανεξάρτητοι πράκτορες, σε ένα περιβάλλον που γίνεται ολοένα πιο απαιτητικό. Ο ρόλος της Ένωσης είναι να προστατεύσει αυτή την ισορροπία και να διασφαλίσει ότι όλοι θα έχουν τα εργαλεία για να παραμείνουν ανταγωνιστικοί.

Ερ.: Πώς επηρεάζει η τρέχουσα γεωπολιτική αστάθεια (Ερυθρά Θάλασσα, Ορμούζ, Ουκρανία) τις πρακτορεύσεις και τη λειτουργία των λιμανιών στην Ελλάδα;

Απ.: Κάθε κρίση που διαταράσσει τις θαλάσσιες μεταφορές έχει άμεσο αντίκτυπο στους πράκτορες. Δεν είναι θεωρητικό: όταν ένα πλοίο καθυστερεί λόγω ασφαλιστικών περιορισμών, όταν χρειάζεται επαναδρομολόγηση, όταν ο χρόνος παραμονής στο λιμάνι αυξάνεται, ο πράκτορας είναι αυτός που πρέπει να βρει λύση. Αυτή τη στιγμή οι Έλληνες πράκτορες σηκώνουν τεράστιο βάρος, γιατί τα πλοία μας βρίσκονται παντού. Χρειάζεται όμως και κρατική υποστήριξη. Δεν μπορεί η χώρα να μην έχει σχέδιο διαχείρισης κρίσεων που να περιλαμβάνει και το κομμάτι των πρακτορεύσεων. Μιλάμε για έναν κρίσιμο κρίκο της αλυσίδας, που ενδεχομένως δεν διακρίνεται εύκολα, αλλά χωρίς αυτόν τίποτα δεν λειτουργεί.

Ερ.: Σε σχέση με την ψηφιοποίηση και τις νέες τεχνολογίες, πού βρίσκεται η ελληνική ναυτιλιακή πρακτόρευση σε σύγκριση με τις διεθνείς αγορές;

Απ.: Η Ελλάδα έχει καθυστερήσει. Δεν μπορεί η διακίνηση εγγράφων σε πολλά λιμάνια να γίνεται ακόμη με φυσικούς φακέλους και χειρόγραφες υπογραφές. Στη Σιγκαπούρη, στη Ρότερνταμ ή στο Αμβούργο όλα είναι ψηφιακά. Το αποτέλεσμα; Τα πλοία εξυπηρετούνται πιο γρήγορα, το κόστος πέφτει, η διαφάνεια αυξάνεται. Αν θέλουμε να είμαστε στο ίδιο παιχνίδι, πρέπει να τρέξουμε. Εμείς ως Ένωση έχουμε ζητήσει τη δημιουργία ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας για όλα τα ελληνικά λιμάνια, ώστε να υπάρχει κοινός τρόπος λειτουργίας. Η ψηφιοποίηση δεν είναι πολυτέλεια, είναι όρος επιβίωσης.

Ερ.: Το πρόσφατο συνέδριο της FONASBA στην Αθήνα ανέδειξε τον ρόλο της Ελλάδας ως κεντρικού κόμβου ναυτιλιακών υπηρεσιών. Ποια είναι τα βασικά μηνύματα που πήρατε από αυτή τη διοργάνωση;

Απ.: Το συνέδριο στην Αθήνα ήταν μια απόδειξη ότι η Ελλάδα δεν είναι απλώς ναυτιλιακή δύναμη, είναι και κόμβος υπηρεσιών. Το γεγονός ότι ήρθαν εκπρόσωποι από όλο τον κόσμο δείχνει πως η φωνή μας έχει βαρύτητα. Το βασικό μήνυμα ήταν σαφές: ο πράκτορας πρέπει να αναβαθμιστεί, να αποκτήσει διεθνή πιστοποίηση και να σταθεί απέναντι στις νέες απαιτήσεις της αγοράς. Για εμάς, το συνέδριο αυτό είναι μια αφετηρία. Δεν θέλουμε να πούμε ότι “φιλοξενήσαμε” μια διεθνή διοργάνωση, αλλά ότι μέσω και χάρις σε αυτή, η Ελλάδα έβαλε την υπογραφή της στη νέα εποχή της πρακτόρευσης.

Ερ.: Θεωρείτε ότι η διεθνής συνεργασία στο πλαίσιο της FONASBA μπορεί να φέρει χειροπιαστά οφέλη στα ελληνικά μέλη και, αν ναι, σε ποιους τομείς;

Απ.: Η FONASBA δεν είναι απλώς ένα φόρουμ συζητήσεων. Είναι ένας μηχανισμός που μπορεί να δώσει στους Έλληνες πράκτορες πρόσβαση σε γνώση, σε πρότυπα λειτουργίας και σε δίκτυα συνεργασιών. Μέσα από αυτήν μπορούμε να διεκδικήσουμε κοινά πρότυπα, να πιέσουμε για ενιαία κανονιστικά πλαίσια, να ανταλλάξουμε πρακτικές που μειώνουν κόστος και χρόνο. Η διεθνής συνεργασία είναι το κλειδί: κανένας πράκτορας, όσο ισχυρός κι αν είναι, δεν μπορεί να σταθεί μόνος απέναντι σε παγκόσμιες αλλαγές. Χρειάζεται συλλογικότητα και η FONASBA είναι το κατάλληλο εργαλείο.

Ερ.: Τα λιμάνια της Ελλάδας βρίσκονται στο επίκεντρο επενδύσεων και γεωπολιτικών ανταγωνισμών. Ποιος είναι ο ρόλος των ναυτικών πρακτόρων μέσα σε αυτό το περιβάλλον;

Απ.: Οι πράκτορες μπορεί να μην πρωταγωνιστούν στα μεγάλα επενδυτικά deals, αλλά στην πράξη καθορίζουν την αποτελεσματικότητα κάθε λιμανιού. Είμαστε αυτοί που γνωρίζουμε το καθημερινό λειτουργικό περιβάλλον: ποια διαδικασία καθυστερεί, πού υπάρχει συμφόρηση, τι ζητά ο πελάτης. Αν δεν ακουστεί η φωνή μας, οι επενδύσεις θα μένουν ημιτελείς. Γι’ αυτό ζητούμε θεσμική εκπροσώπηση στα όργανα που αποφασίζουν για το μέλλον των λιμανιών. Δεν γίνεται να μιλάμε για λιμενική ανάπτυξη χωρίς τον άνθρωπο που είναι εκεί κάθε μέρα, δίπλα στο πλοίο και στο φορτίο. Αυτό είναι το ειδικό μας βάρος και το διεκδικούμε.

Ερ.: Ποιο είναι το στρατηγικό όραμα της Διεθνούς Ναυτικής Ένωσης για την επόμενη πενταετία και ποιες πρωτοβουλίες σκοπεύετε να αναλάβετε ως Πρόεδρος;

Απ.: Η στρατηγική μας για την επόμενη πενταετία έχει τρεις πυλώνες: Πρώτον, αναβάθμιση του επαγγέλματος με θεσμοθετημένη πιστοποίηση και εκπαίδευση. Δεύτερον, πλήρη ψηφιοποίηση όλων των διαδικασιών. Και τρίτον, διεθνή δικτύωση ώστε οι Έλληνες πράκτορες να βρίσκονται σε κάθε τραπέζι που λαμβάνονται αποφάσεις.

Θέλουμε να δώσουμε κύρος και δύναμη στο επάγγελμα, ώστε να μην θεωρείται βοηθητική υπηρεσία, αλλά στρατηγικός εταίρος στη ναυτιλιακή αλυσίδα. Αυτό το όραμα δεν είναι θεωρητικό· είναι ανάγκη. Και θα το διεκδικήσουμε με συνέπεια.