Μια νέα Βιομηχανική Ναυτιλιακή Στρατηγική, στόχος της οποίας είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας και της ναυτιλίας σε μια περίοδο έντονου διεθνούς ανταγωνισμού, παρουσίασε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Η πρωτοβουλία αποσκοπεί στη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας της Ευρώπης, στην ενίσχυση της τεχνολογικής καινοτομίας και στη στήριξη της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης του κλάδου.
Σύμφωνα με την Κομισιόν, η ναυπηγική βιομηχανία και η ναυτιλία αποτελούν βασικούς παράγοντες για τη λειτουργία του διεθνούς εμπορίου, την κινητικότητα των πολιτών και την ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παράλληλα, συνδέονται με την προστασία των υποδομών και των πόρων που βρίσκονται στις ευρωπαϊκές θαλάσσιες ζώνες, αλλά και με τις αμυντικές δυνατότητες των κρατών-μελών.
Η στρατηγική παρουσιάζεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Ευρώπη αντιμετωπίζει αυξανόμενη εξάρτηση από τρίτες χώρες στον τομέα της ναυπηγικής παραγωγής. Μεγάλο μέρος των νέων πλοίων κατασκευάζεται σήμερα σε ασιατικά ναυπηγεία, γεγονός που εντείνει τις ανησυχίες για την τεχνολογική και βιομηχανική αυτονομία της Ένωσης.
Το σχέδιο της Επιτροπής οργανώνεται γύρω από τρεις βασικούς άξονες πολιτικής.
Ο πρώτος αφορά την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ναυπηγικής βιομηχανίας και της παραγωγής ναυτιλιακού εξοπλισμού. Στο πλαίσιο αυτό, η Κομισιόν σχεδιάζει τη δημιουργία μιας Ευρωπαϊκής Συμμαχίας Ναυτιλιακής Βιομηχανικής Αλυσίδας Αξίας, η οποία θα συνδέει ναυπηγεία, προμηθευτές εξοπλισμού και τεχνολογικές εταιρείες.
Παράλληλα, προωθούνται μέτρα για τον ψηφιακό εκσυγχρονισμό των ναυπηγείων, την ενίσχυση της κυκλικής οικονομίας και την καλύτερη αξιοποίηση των δημόσιων πόρων για τη στήριξη της βιομηχανίας.
Ο δεύτερος άξονας επικεντρώνεται στις θαλάσσιες μεταφορές. Η Επιτροπή προτείνει απλούστευση των διοικητικών διαδικασιών για τις ναυτιλιακές εταιρείες, στήριξη της πράσινης μετάβασης και ενίσχυση της ψηφιοποίησης στον τομέα των θαλάσσιων μεταφορών.
Παράλληλα, η ΕΕ σκοπεύει να ενισχύσει τη συμμετοχή της στον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό, με στόχο τη διαμόρφωση διεθνών κανόνων που θα διασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού για τις ευρωπαϊκές εταιρείες.
Η Επιτροπή ανακοίνωσε επίσης ότι θα συνεχιστεί η εφαρμογή των υφιστάμενων κανόνων κρατικών ενισχύσεων για τη ναυτιλία. Στόχος είναι να διατηρηθεί η θέση της ευρωπαϊκής ναυτιλίας στην παγκόσμια αγορά και να ενθαρρυνθεί η επιλογή ευρωπαϊκών σημαιών από τα πλοία που δραστηριοποιούνται διεθνώς.
Ο τρίτος άξονας αφορά την ενίσχυση της ασφάλειας στη θάλασσα και τη βελτίωση των δυνατοτήτων της Ευρώπης στον ναυτικό και αμυντικό τομέα.
Η στρατηγική προβλέπει δράσεις για την αύξηση της ναυτικής παραγωγικής ικανότητας, την ενίσχυση της θαλάσσιας επιτήρησης και την ανάπτυξη πλοίων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο για εμπορικές όσο και για στρατιωτικές αποστολές.
Στο πλαίσιο αυτό εξετάζεται και η δημιουργία μηχανισμού στήριξης για την κατασκευή επιβατηγών πλοίων με αυξημένες στρατιωτικές προδιαγραφές.
Η στρατηγική συνοδεύεται από πρωτοβουλίες που αφορούν τη χρηματοδότηση, την έρευνα και την εκπαίδευση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή σκοπεύει να κινητοποιήσει ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους, καθώς και ιδιωτικές επενδύσεις, για έργα που σχετίζονται με την απανθρακοποίηση του στόλου, την τεχνολογική καινοτομία και την ενίσχυση της ναυτικής βιομηχανίας.
Μεταξύ των χρηματοδοτικών εργαλείων που θα αξιοποιηθούν περιλαμβάνονται το Connecting Europe Facility, το Horizon Europe, το Innovation Fund και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας.
Παράλληλα, η Επιτροπή σχεδιάζει πρωτοβουλίες για την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε δεξιότητες στον ναυτιλιακό τομέα.
Στόχος είναι η ενίσχυση των προγραμμάτων εκπαίδευσης και κατάρτισης, καθώς και η προσέλκυση περισσότερων νέων στη ναυτική εκπαίδευση και στα τεχνικά επαγγέλματα που σχετίζονται με τη ναυπηγική και τη ναυτιλία.
Για την εφαρμογή της στρατηγικής θα δημιουργηθεί ένα νέο συμβούλιο σε ευρωπαϊκό επίπεδο, στο οποίο θα συμμετέχουν εκπρόσωποι της βιομηχανίας, των λιμένων και των ευρωπαϊκών θεσμών. Το όργανο αυτό θα παρακολουθεί την πρόοδο των μέτρων και θα συντονίζει τις πολιτικές που αφορούν τη ναυτιλία και τη ναυπηγική βιομηχανία.
Η νέα στρατηγική παρουσιάστηκε ταυτόχρονα με τη στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα λιμάνια, η οποία στοχεύει στην ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανθεκτικότητας των ευρωπαϊκών λιμενικών υποδομών. Οι δύο πρωτοβουλίες εντάσσονται στο ευρύτερο πλαίσιο των πολιτικών της ΕΕ για τη βιομηχανική ανταγωνιστικότητα και τη θαλάσσια οικονομία.
