• Γ.Δ.ΓΕΝ. ΔΕΙΚΤΗΣ0,000%
  • S&P 5000,000%
  • Nasdaq0,000%
  • FTSE 1000,000%
  • Nikkei 2250,000%
  • DAX0,000%
  • CAC 400,000%
  • €/$
  • €/£
  • BTC
Οι δείκτες ευημερίας των παιδιών δεν είναι οικονομικοί - Τι πρέπει να φροντίσει το κράτος
12:58 - 18 Ιουλ 2025

Οι δείκτες ευημερίας των παιδιών δεν είναι οικονομικοί - Τι πρέπει να φροντίσει το κράτος

Μελέτη του ΚΕΠΕ για την ποιότητα ζωής των παιδιών αποδεικνύει πως δεν είναι όλα θέμα χρημάτων.

Από την ανάλυση της ΚΕΠΕ και τους δείκτες ευημερίας προκύπτει ότι η χαρά και η ικανοποίηση που λαμβάνουν τα παιδιά τόσο από την καθημερινότητά τους, όσο και από το εξωτερικό περιβάλλον της γειτονιάς τους δεν εξαρτώνται από την Οικονομική Ευημερία, δηλαδή δεν εξαρτώνται μονομερώς από οικονομικούς παράγοντες. Αντιθέτως, αυτά φαίνεται ότι καθορίζονται πολλές φορές από την Μη Οικονομική Ευημερία αλλά και τη Γενική Ευημερία τους.

Η ευτυχία των παιδιών πάλι δε καθορίζεται από την Οικονομική Ευημερία αλλά από τη Γενική Ευημερία. Καθώς η Γενική Ευημερία συμβολίζει μια συζυγία ανάμεσα σε οικονομικούς και μη οικονομικούς παράγοντες, τα παιδιά που αισθάνονται ευτυχισμένα είναι παιδιά που απολαμβάνουν ταυτόχρονα έστω κάποιους παράγοντες και από την Οικονομική αλλά και από τη Μη Οικονομική Ευημερία τους.

Ωστόσο, αναζητώντας αν οι Διαστάσεις της Οικονομικής ή της Μη Οικονομικής Ευημερίας είναι εκείνες που καθορίζουν τελικά περισσότερο την ευτυχία των παιδιών, διαπιστώνεται ότι η ευτυχία των παιδιών δεν καθορίζεται τόσο από εκείνες που αφορούν την Οικονομική Ευημερία, όπως οι Συνθήκες Διαβίωσης στο Σπίτι, η Διατροφή, η Απουσία Ανεργίας των Κηδεμόνων, αλλά ούτε και από τη Δωρεάν Υγεία της Μη Οικονομικής Ευημερίας. Αντιθέτως, η ευτυχία των παιδιών καθορίζεται ισχυρά από την Ηθική Παιδεία από το Ευρύτερο Περιβάλλον, όπως και από τη Σχόλη της Μη Οικονομικής Ευημερίας τους.

Διερευνώντας ποιοι Απλοί Δείκτες της Ηθικής Παιδείας από το Ευρύτερο Περιβάλλον συμβάλλουν περισσότερο στην ευτυχία των παιδιών, διαπιστώνεται ότι είναι ο δείκτης που μετρά αν τα παιδιά στο ευρύτερο περιβάλλον τους μαθαίνουν να σέβονται και να διευκολύνουν όλα τα άτομα με κινητικές/αισθητηριακές/νοητικές αναπηρίες και ο δείκτης που μετρά αν τα παιδιά μαθαίνουν στο ευρύτερο περιβάλλον τους να σέβονται, να προστατεύουν και να μην φέρνουν σε δύσκολη θέση άλλα παιδιά.

Αυτή η διαπίστωση είναι εξαιρετικά σημαντική, καθότι η έρευνα του ΚΕΠΕ φαίνεται ότι επαληθεύει τη φιλοσοφική διατύπωση του Αριστοτέλη για το τι είναι η ευδαιμονία (happiness). Πιο συγκεκριμένα, στο έργο «Ρητορική» o Αριστοτέλης υποστηρίζει ότι οι ίδιοι οι άνθρωποι πιστεύουν πώς η ευδαιμονία είναι ένας τρόπος ζωής που συνοδεύεται και από την αρετή. Σημαντικότερα είδη αρετής θεωρούν αυτά όπου είναι περισσότερο ωφέλιμα ως προς το κοινωνικό σύνολο. Στα Ηθικά Νικομάχεια (Βιβλίο Α΄), ο Αριστοτέλης ορίζει ότι «η ευδαιμονία είναι ένα είδος ενέργεια της ψυχής που γίνεται σύμφωνα με την αρετή αλλά έχει ανάγκη και από κάποια άλλα εξωτερικά αγαθά». Ενώ για την απόκτηση της αρετής απαραίτητη είναι η ἕξις, δηλαδή η επανάληψη και η εξάσκηση ώστε κάτι να γίνει συνήθεια ή εθισμός δηλαδή έθος . Με αυτόν τον τρόπο όλοι μπορούν να αποκτήσουν την ευδαιμονία, διότι μπορούν να φτάσουν στην αρετή μέσω της εκμάθησης και της επιμέλειας. Οι άνθρωποι που πράττουν πράξεις σύμφωνα με την αρετή αντλούν ευχαρίστηση και ηδονή από αυτές τις ίδιες τις πράξεις τους. Στο βιβλίο Θ΄ των «Πολιτικών», ο Αριστοτέλης διακρίνει την παιδεία εκείνη η οποία αναπτύσσει τις ικανότητες και τις τεχνικές δεξιότητες, από εκείνη την παιδεία η οποία αναπτύσσει τις αρετές (1377a 19-21) .

Βάσει των ανωτέρω, τα παιδιά της Στερεάς Ελλάδας, που δηλώνουν ευτυχισμένα για τη χρονική περίοδο 2024 –2025, είναι τα παιδιά που έχουν μάθει να κάνουν καλές πράξεις προς τους άλλους ανθρώπους και τελικά αντλούν ευτυχία από αυτές τις ίδιες τις πράξεις τους. Ουσιαστικά, τα ευρήματα της έρευνας του ΚΕΠΕ υπογραμμίζουν ότι η ευτυχία των παιδιών δεν έχει να κάνει με οικονομικές έννοιες, αλλά σχετίζεται με την καλλιέργεια του εσωτερικού τους κόσμου. Επομένως, αν θέλουμε να χτίσουμε βιώσιμες κοινωνίες με ευτυχισμένα παιδιά, θα πρέπει να επενδύσουμε στο να τα μάθουμε να διαφυλάττουν και να προασπίζουν την αξιοπρέπεια κάθε ανθρώπινου ή μη πλάσματος.

Επιπρόσθετα, τα ευρήματα για τα παιδιά που στερούνται σε σημαντικό βαθμό τη Γενική Ευημερία τους και τα οποία προέρχονται από αγροτικές/νησιωτικές/ορεινές περιοχές ή από πολύτεκνες οικογένειες θα πρέπει να προβληματίσουν. Τα ευρήματα αυτά ουσιαστικά αποτελούν αντικίνητρο στις οικογένειες ώστε να επιστρέψουν στον τόπο τους, αποφορτίζοντας τα μεγάλα αστικά κέντρα, αλλά και για να κάνουν πολλά παιδιά ώστε να ανασχεθεί το δημογραφικό πρόβλημα της χώρας.

Επομένως, αν θέλουμε να αντιμετωπίσουμε το δημογραφικό, αλλά και να υποστηρίξουμε την επαρχία, θα πρέπει να ληφθούν γενναία μέτρα. Ως τέτοια κρίνονται η εφαρμογή ποιοτικών σχολικών γευμάτων σε όλα τα σχολεία της χώρας για όλες τις σχολικές βαθμίδες, για όλα τα παιδιά ανεξαιρέτως, χωρίς εισοδηματικά κριτήρια, αλλά και η πλήρης κατάργηση του Φ.Π.Α. σε είδη παιδικής διατροφής (καθώς η έμμεση φορολογία εντείνει τις ανισότητες), σε συνδυασμό με τη διεύρυνση της λίστας με το τι θεωρείται παιδική διατροφή. Επιπρόσθετα, για όλα τα πάγια έξοδα του σπιτιού θα πρέπει να προβλεφθούν για τις πολύτεκνες οικογένειες ειδικά τιμολόγια, ανεξαρτήτως οικογενειακού εισοδήματος, που θα ακολουθούν διαφορετική τιμολογιακή πολιτική ανάλογα με το πλήθος των παιδιών της οικογένειας, ώστε να διευκολύνονται περισσότερο εκείνες με τον μεγαλύτερο αριθμό παιδιών.

Συμπερασματικά, αν θέλουμε να χτίσουμε ανθεκτικές κοινωνίες όπου τα παιδιά θα είναι ευτυχισμένα και θα ευημερούν, θα πρέπει να δοθεί μια προτεραιότητα τόσο στην καλλιέργεια του εσωτερικού κόσμου των παιδιών, όσο και στην εξεύρεση πόρων ώστε να θεσπιστούν τα σχολικά γεύματα ως ένα μόνιμο μέτρο που θα αφορά όλα τα παιδιά της χώρας, χωρίς εισοδηματικά ή άλλα κριτήρια.