Από τη Νότια Ασία έως τη Λατινική Αμερική και την Αφρική, οι νέοι κινητοποιούνται ενάντια στη διαφθορά, στο υψηλό κόστος ζωής και στις ολοένα στενότερες προοπτικές κοινωνικής ανέλιξης. Το κοινό μοτίβο είναι σαφές: Πολιτικές ελίτ μεγάλης ηλικίας, συχνά εγκλωβισμένες σε πελατειακά δίκτυα και οικογενειοκρατία, έρχονται αντιμέτωπες με μια γενιά που δεν αποδέχεται πλέον τη στασιμότητα ως κανονικότητα.

Το Νεπάλ είναι ένα πρόσφατο χαρακτηριστικό παράδειγμα: Όταν η κυβέρνηση απαγόρευσε δεκάδες πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιούνταν για την αποκάλυψη του πολυτελούς τρόπου ζωής των παιδιών πολιτικών, η αντίδραση ήταν εκρηκτική. Η καταστολή και η ειρωνική στάση της ηγεσίας όξυναν περαιτέρω την κρίση, οδηγώντας τελικά στην παραίτηση του πρωθυπουργού.

Παρόμοια τροχιά ακολούθησαν οι εξελίξεις στη Σρι Λάνκα, στο Μπαγκλαντές, στην Κένυα και στο Περού, όπου νεανικά κινήματα, συχνά με αφετηρία συγκεκριμένα οικονομικά μέτρα, εξελίχθηκαν σε ευρύτερες εξεγέρσεις κατά της διαφθοράς και της ανισότητας.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, όπως σημειώνει το Project Syndicate σε ανάλυσή του, το γεγονός ότι τα κινήματα αυτά δεν περιορίστηκαν ηλικιακά. Αντίθετα, γρήγορα απέκτησαν ευρεία κοινωνική στήριξη. Οι νέοι αξιοποίησαν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για οργάνωση και διάχυση πληροφορίας, αλλά όταν αυτά μπλοκαρίστηκαν, προσαρμόστηκαν γρήγορα, μετακινούμενοι σε κρυπτογραφημένες πλατφόρμες ή ακόμη και σε διαδικτυακές κοινότητες παιχνιδιών. Η κρατική βία, αντί να τους αποθαρρύνει, συχνά λειτούργησε ως καταλύτης κλιμάκωσης.

Σε αντίθεση με παλαιότερες γενιές διαμαρτυρίας, η Gen Z δεν προβάλλει ουτοπικά ή ασαφή αιτήματα. Οι διεκδικήσεις της είναι συγκεκριμένες και, κυρίως, υλοποιήσιμες. Η εμπειρία της Ευρώπης μετά την κρίση χρέους δείχνει ότι η ανεργία των νέων μπορεί να μειωθεί δραστικά με στοχευμένες πολιτικές. Παράλληλα, η καταπολέμηση της διαφθοράς, αν και δυσκολότερη, έχει αποδειχθεί εφικτή μέσω ψηφιακής διακυβέρνησης, διαφάνειας και ισχυρών μηχανισμών ελέγχου.

Το Κλίμα

Η κλιματική διάσταση αποτελεί επίσης κεντρικό άξονα των κινητοποιήσεων. Για τους νέους, η ενεργειακή μετάβαση δεν αφορά μόνο το περιβάλλον, αλλά και τη σταθερότητα του κόστους ζωής και την προοπτική ενός βιώσιμου μέλλοντος. Με το κόστος των ανανεώσιμων πηγών να μειώνεται ραγδαία, η απαίτηση για κλιματική δράση συνδέεται όλο και περισσότερο με οικονομικό ρεαλισμό.

Το πολιτικό μήνυμα της Generation Z είναι τελικά απλό αλλά ισχυρό: Η ανοχή στην αναποτελεσματικότητα και στη διαφθορά έχει εξαντληθεί. Και αυτή τη φορά, η αμφισβήτηση δεν γεννά μόνο θυμό, αλλά και μια απρόσμενη ανανέωση της ελπίδας στην πολιτική.