Σύμφωνα με την Telegraph, η σχετική πρόταση επρόκειτο να μεταφερθεί στον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν από τον Αμερικανό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον Τζάρεντ Κούσνερ, κατά την πρόσφατη επίσκεψή τους στη Μόσχα.
Το ίδιο ρεπορτάζ σημειώνει ότι το σχέδιο αναγνώρισης των κατεχόμενων εδαφών -μια κίνηση που υπερβαίνει την παραδοσιακή αμερικανική διπλωματική πρακτική- φαίνεται πως θα προχωρήσει παρά τις έντονες ανησυχίες των Ευρωπαίων συμμάχων. Πηγή με γνώση των συζητήσεων υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ δείχνουν να μην λαμβάνουν υπόψη τις ευρωπαϊκές θέσεις, αφήνοντας στους Ευρωπαίους την ευθύνη να καθορίσουν μόνοι τους τη στάση τους.
Ο Πούτιν δήλωσε την Πέμπτη ότι η αμερικανική νομική αναγνώριση της Κριμαίας και των περιοχών Ντονέτσκ και Λουχάνσκ ως ρωσικών αποτελεί βασικό ζήτημα των υπό εξέλιξη ειρηνευτικών διαπραγματεύσεων. Το Κρεμλίνο ανακοίνωσε ότι έλαβε αναθεωρημένο σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο συντάχθηκε μετά τις συνομιλίες Ουκρανών και Αμερικανών αξιωματούχων στη Γενεύη.
Ένα πρώτο ειρηνευτικό πλαίσιο 28 σημείων, διαμορφωμένο από τον Γουίτκοφ έπειτα από επαφές με Ρώσους αξιωματούχους, περιλάμβανε ουσιαστικά «de facto» αναγνώριση από τις ΗΠΑ της Κριμαίας και των ανατολικών περιοχών του Ντονμπάς. Παράλληλα, γινόταν λόγος και για «de facto» αναγνώριση των εδαφών που η Ρωσία ελέγχει στις περιοχές Χερσώνα και Ζαπορίζια, μετά από μια πιθανή εκεχειρία.
Μετά τις συζητήσεις στη Γενεύη, Αμερικανοί και Ουκρανοί αξιωματούχοι κατέληξαν σε νέο, πιο περιορισμένο σχέδιο 19 σημείων, το οποίο θεωρείται λιγότερο ευνοϊκό για τη Μόσχα. Ωστόσο, πηγές υποστηρίζουν ότι η πρόθεση της Ουάσινγκτον να αναγνωρίσει ορισμένα από τα καταληφθέντα εδάφη παραμένει μέρος της στρατηγικής.
Το Κίεβο δεν πρόκειται να υποχρεωθεί να αναγνωρίσει τον ρωσικό έλεγχο στις περιοχές που η Μόσχα έχει προσαρτήσει από το 2014. Το ουκρανικό σύνταγμα απαγορεύει σε οποιαδήποτε κυβέρνηση ή πρόεδρο να παραχωρήσει εδάφη χωρίς δημοψήφισμα σε εθνικό επίπεδο.
Ο επικεφαλής της προεδρικής διοίκησης της Ουκρανίας, Αντρίι Γέρμακ, και ο σύμβουλος εθνικής ασφάλειας Ρουστέμ Ουμέροφ σχεδιάζουν να μεταβούν στη Φλόριντα για συναντήσεις με Αμερικανούς αξιωματούχους στο Mar-a-Lago. Σε συνέντευξή του στο The Atlantic, ο Γέρμακ, ένας από τους βασικούς διαπραγματευτές του τελευταίου σχεδίου, δήλωσε ότι κανένας λογικός άνθρωπος δεν θα αποδεχόταν παραχώρηση ουκρανικού εδάφους. Τόνισε επίσης ότι όσο ο Ζελένσκι παραμένει πρόεδρος, τέτοιο ενδεχόμενο δεν πρέπει να θεωρείται πιθανό, καθώς κάτι τέτοιο παραβιάζει το σύνταγμα και τη βούληση του ουκρανικού λαού.
Η τελική πρόταση αφήνει ανοιχτά ορισμένα από τα πιο αμφιλεγόμενα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του θέματος των εδαφικών παραχωρήσεων, τα οποία αναμένεται να συζητηθούν μόνο σε απευθείας συνομιλίες Ζελένσκι-Τραμπ. Ο Ουκρανός πρόεδρος δεν έχει ακόμη ανακοινώσει πότε θα επισκεφθεί τις ΗΠΑ.
Η πιθανότητα οι ΗΠΑ να προχωρήσουν σε αναγνώριση των κατεχόμενων εδαφών έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στις ευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες έχουν ξεκαθαρίσει ότι δεν στηρίζουν καμία ειρηνευτική συμφωνία που θα επιτρέπει αλλαγή συνόρων δια της βίας. Μετά από συνάντηση της «Συμμαχίας των Προθύμων», οι ηγέτες επανέλαβαν ότι ο σεβασμός των συνόρων αποτελεί θεμελιώδη αρχή της ευρωπαϊκής ασφάλειας.
Μέχρι σήμερα, ΗΠΑ και Ευρωπαίοι σύμμαχοι αρνούνται να αναγνωρίσουν την προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014. Οποιαδήποτε επίσημη αναγνώριση κατεχόμενων περιοχών από την Ουάσινγκτον θα αποτελούσε ρήξη με τη μέχρι τώρα αμερικανική διπλωματική γραμμή και θα μπορούσε να θεωρηθεί ότι ευνοεί μια επιθετική ενέργεια.
Σε πρόσφατο έγγραφο εθνικής ασφάλειας, η Μόσχα δεσμεύεται να εντάξει τις κατεχόμενες ουκρανικές περιοχές στο ρωσικό σύστημα μέσα σε δέκα χρόνια. Η Ρωσία είχε ανακοινώσει την προσάρτηση Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Χερσώνας και Ζαπορίζια τον Σεπτέμβριο του 2022, χωρίς όμως ποτέ να έχει πλήρη στρατιωτικό έλεγχο σε όλες αυτές τις περιοχές.
Παράλληλα, η ρωσική επιδίωξη διατήρησης και διεύρυνσης του ελέγχου της σε αυτές τις ζώνες αποκαλύπτει ότι ο Πούτιν δεν έχει εξετάσει πραγματικά το ενδεχόμενο παραχωρήσεων για την επίτευξη ειρήνης. Οι πρόσφατες αποκαλύψεις ενισχύουν τους ευρωπαϊκούς φόβους ότι η Ουάσινγκτον ενδέχεται να πιέσει το Κίεβο προς μια μη ισορροπημένη συμφωνία.
Τις τελευταίες ημέρες, διέρρευσαν τηλεφωνικές συνομιλίες που φέρονται να δείχνουν ότι ο Γουίτκοφ παρείχε καθοδήγηση σε Ρώσους αξιωματούχους για το πώς να προσεγγίσουν τον Λευκό Οίκο, ενώ σε αυτές γινόταν λόγος για την ανάγκη παραχώρησης του Ντονέτσκ από ουκρανικής πλευράς.
