Ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς έπαιξε, σύμφωνα με τη Washington Post, καθοριστικό ρόλο και κατάφερε να καταστείλει την εξέγερση του Ίλον Μασκ μέσα στο στρατόπεδο του MAGA. Ειδικά η δημιουργία ενός νέου κόμματος από τον Μασκ έμοιαζε με εφιάλτη.
Οι αντιδράσεις στη ριζοσπαστική εκστρατεία περικοπών του Μασκ στο κράτος — την Υπηρεσία DOGE των ΗΠΑ — μαζί με τις δημόσιες επιθέσεις του κατά του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, είχαν βλάψει τη σχέση ανάμεσα στον πρόεδρο και τον δισεκατομμυριούχο υποστηρικτή του. Ο Βανς και όσοι βρίσκονταν γύρω του φοβούνταν ότι ένα νέο κόμμα θα μπορούσε να πλήξει το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα στις ενδιάμεσες εκλογές του 2026, αλλά και στη συνέχεια.
Ο Βανς προέτρεψε αρχικά συμμάχους του Μασκ να τον πιέσουν να κάνει πίσω από τα σχέδια για τρίτο κόμμα. Και στη συνέχεια άσκησε προσωπικά πιέσεις σε νομοθέτες ώστε να στηρίξουν την αποκατάσταση της υποψηφιότητας του συμμάχου του Μασκ, Τζάρεντ Άιζακμαν, για την ηγεσία της NASA — της υπηρεσίας που χρηματοδοτεί τις διαστημικές επιχειρήσεις του Μασκ, τη SpaceX.
Η πολύμηνη προσπάθεια του Βανς έπιασε φαίνεται τόπο. Έχοντας εγκαταλείψει το σχέδιο για τρίτο κόμμα, ο Μασκ εμφανίστηκε στον Λευκό Οίκο τον Νοέμβριο, παρευρισκόμενος σε δείπνο προς τιμήν του πρίγκιπα διαδόχου της Σαουδικής Αραβίας, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν. Η δολοφονία του συντηρητικού ακτιβιστή Τσάρλι Κερκ ώθησε επίσης τον Μασκ να στηρίξει εκστρατείες του GOP στις ενδιάμεσες εκλογές. Σε ιδιωτικό επίπεδο, ο Μασκ εξετάζει το ενδεχόμενο να αναδιαμορφώσει τις δωρεές του, διοχετεύοντας χρήματα σε υπάρχουσες οργανώσεις αντί να χρησιμοποιεί το δικό του super PAC.
Εύθραυστη εκεχειρία
Ωστόσο, παρότι ο Τραμπ και ο Μασκ βρίσκονται ξανά σε καλές σχέσεις, η εκεχειρία τους είναι εύθραυστη, λένε σύμμαχοι και των δύο ανδρών.
Η ιστορία αυτή βασίζεται σε συνεντεύξεις με περισσότερα από δώδεκα άτομα που γνωρίζουν τη σχέση του Μασκ με τον Λευκό Οίκο και τη συνεχιζόμενη επιρροή της DOGE, οι περισσότεροι εκ των οποίων μίλησαν ανώνυμα στη Washington Post για να περιγράψουν ιδιωτικές διαβουλεύσεις.
Η συμφιλίωση προσφέρει μια ματιά στην επόμενη φάση αυτής της μοναδικής πολιτικής σύμπραξης — μιας σχέσης που ενέχει τόσο κινδύνους όσο και οφέλη για όλους τους εμπλεκόμενους. Ο Μασκ και ο Τραμπ σφυρηλάτησαν τη σχέση τους γύρω από κοινούς στόχους: τη νίκη σε μια εκλογική αναμέτρηση και τη μείωση όσων θεωρούσαν υπερβολικές κρατικές δαπάνες. Όμως υπήρχαν βαθιά κενά στην αμοιβαία κατανόησή τους, σύμφωνα με έξι άτομα. Το στρατόπεδο του Τραμπ αιφνιδιάστηκε από την ταχύτητα και την ωμότητα με την οποία ο Μασκ εισέβαλε στην κυβέρνηση, καταλαμβάνοντας υπολογιστικά συστήματα και διακομιστές email για να αναδιαρθρώσει γρήγορα ομοσπονδιακές υπηρεσίες, κινήθηκε για τη διάλυση της Υπηρεσίας Διεθνούς Ανάπτυξης των ΗΠΑ και έδειξε προθυμία να επιτεθεί σε οποιονδήποτε — ακόμη και σε άλλα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου.
Η σχέση Μασκ - Βανς
Αν και ο Μασκ είναι απρόβλεπτος, είναι επίσης ένας ισχυρός σύμμαχος. Με τους σχεδόν απεριόριστους πόρους του και το απαράμιλλο ψηφιακό του μεγάφωνο, θα μπορούσε να αποδειχθεί πολύτιμο πλεονέκτημα για το κίνημα MAGA όταν ο Τραμπ αποχωρήσει από το προσκήνιο.
Ο Βανς ειδικότερα έχει να κερδίσει. Αν και η ρήξη μεταξύ Τραμπ και Μασκ κυριάρχησε στα πρωτοσέλιδα, ο ρόλος του Βανς στην επανένωση αναδεικνύει τη δική του σχέση με τον δισεκατομμυριούχο. Μιλά τακτικά με τον Μασκ, ο οποίος βλέπει τον Βανς ως βιώσιμο υποψήφιο για το 2028, σύμφωνα με ένα από τα άτομα. Ο Μασκ και ο Βανς, πρώην επενδυτής της Silicon Valley, μοιράζονται όχι μόνο μια τεχνολογικά εμποτισμένη κοσμοθεωρία αλλά και μια αγάπη για τη διαδικτυακή επίδειξη — ιδιαίτερα στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης του Μασκ, το X, όπου ο Βανς έχει υιοθετήσει ένα αιχμηρό, «own-the-libs» ύφος που συχνά αντικατοπτρίζει τη διάθεση του ίδιου του Μασκ για πρόκληση. Η συμμαχία τους θα μπορούσε να εδραιώσει ακόμη περισσότερο την επιρροή των τεχνολογικών κολοσσών στον Λευκό Οίκο, επεκτείνοντας την εξουσία ιδιωτών επιχειρηματιών.
Όμως ο Βανς, ο οποίος έχει δεχθεί κριτική ήδη από την προεκλογική του εκστρατεία για τη Γερουσία το 2021 ότι οι στενοί δεσμοί του με δισεκατομμυριούχους υπονομεύουν τα λαϊκιστικά του διαπιστευτήρια, ίσως χρειαστεί να κινηθεί προσεκτικά. Οι σχέσεις με έναν τεχνολογικό δισεκατομμυριούχο του μεγέθους του Μασκ ενέχουν πολιτικό ρίσκο σε μια περίοδο όπου η δυσπιστία απέναντι στη Silicon Valley είναι έντονη σε πολλούς Αμερικανούς — ακόμη και μέσα στο ίδιο το κίνημα MAGA.
Και σύμβουλοι τόσο του Τραμπ όσο και του Βανς κατανοούν ότι η στήριξη του Μασκ συνοδεύεται από βάρη πέρα από τις συνήθεις απαιτήσεις πλουσίων δωρητών, καθώς ο Μασκ επιθυμεί συχνά να βρίσκεται στο επίκεντρο — και να κατευθύνει την πολιτική προς τη δική του κοσμοθεωρία. Ρεπουμπλικανοί αξιωματούχοι που επιθυμούν την οικονομική βοήθειά του το γνωρίζουν αυτό.
«Προφανώς, θα θέλαμε πολύ να δούμε τον [Μασκ] να συνεισφέρει γενναιόδωρα», δήλωσε ο Όσκαρ Μπροκ, μέλος της Ρεπουμπλικανικής Εθνικής Επιτροπής από το Τενεσί. «Αλλά φέρνει μαζί του μεγάλη δημοσιότητα από τα μέσα ενημέρωσης, οπότε θέλουμε να είμαστε προσεκτικοί ώστε να διαδίδει το σωστό μήνυμα… δεν θέλουμε να παίρνει θέση σε ζητήματα που δεν ευθυγραμμίζονται με το κόμμα αυτή τη στιγμή».
Αν πριν από έναν χρόνο η πολιτισμική σύγκρουση ανάμεσα σε έναν δισεκατομμυριούχο συνηθισμένο να ελέγχει το εταιρικό του φέουδο και μια νέα κυβέρνηση προσαρμοσμένη στη δημόσια γνώμη προκάλεσε σοκ, τώρα όλοι οι εμπλεκόμενοι κατανοούν το διακύβευμα.
«Του αρέσει κάπως αυτός ο ρόλος του “ρυθμιστή των βασιλέων”», είπε το άτομο που γνωρίζει την πολιτική δραστηριότητα του Μασκ. «Και μέρος του να είσαι ρυθμιστής είναι να βεβαιώνεσαι ότι όλοι στον κόσμο ξέρουν πως είσαι ο βασιλιάς».
Ο Βανς και ο “τσάρος” της τεχνητής νοημοσύνης του Λευκού Οίκου, Ντέιβιντ Σακς — που είναι κοντά τόσο στον Βανς όσο και στον Μασκ — αρνήθηκαν να σχολιάσουν. Ο Μασκ δεν απάντησε σε αιτήματα για σχόλιο.
