Μία ημέρα μετά τη νέα προειδοποίηση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ότι η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να παρέμβει, υπήρξαν αναφορές για νέα επεισόδια βίας σε διάφορες περιοχές της χώρας. Ωστόσο, το εκτεταμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο καθιστά δύσκολη την πλήρη αποτίμηση της κατάστασης.

Κλιμάκωση της βίας εν μέσω διαδικτυακού μπλακάουτ

Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε ότι δημοτικό κτίριο στην πόλη Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, παραδόθηκε στις φλόγες, αποδίδοντας την ενέργεια σε «ταραχοποιούς». Παράλληλα, προβλήθηκαν πλάνα από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας που, σύμφωνα με τις αρχές, σκοτώθηκαν σε συγκρούσεις στις πόλεις Σιράζ, Κομ και Χαμαντάν.

Βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης –και των οποίων η τοποθεσία επιβεβαιώθηκε από το Reuters– δείχνουν μεγάλες συγκεντρώσεις στην Τεχεράνη και φωτιές να καίνε στους δρόμους κατά τη διάρκεια της νύχτας. Σε ένα από αυτά, από τη συνοικία Σαανταταμπάντ, ακούγεται άνδρας να δηλώνει ότι «το πλήθος έχει πάρει τον έλεγχο της περιοχής», ενώ ακούγονται συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Θάνατος στον Χαμενεΐ».

Οι διαδηλώσεις για την ακρίβεια εξελίσσονται σε πολιτική εξέγερση

Οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου ως αντίδραση στη ραγδαία αύξηση του κόστους ζωής, αλλά σύντομα απέκτησαν καθαρά πολιτικό χαρακτήρα, με αιτήματα για το τέλος της κληρικαλικής διακυβέρνησης. Οι αρχές κατηγορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι υποκινούν την αναταραχή.

Σύμφωνα με την ιρανική οργάνωση ανθρωπίνων δικαιωμάτων HRANA, τουλάχιστον 50 διαδηλωτές και 15 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ περίπου 2.300 άτομα έχουν συλληφθεί.

Μάρτυρας από τη δυτική πλευρά της χώρας δήλωσε τηλεφωνικά ότι μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή και άνοιγαν πυρ. Το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim έκανε λόγο για σύλληψη 100 «ενόπλων ταραχοποιών» στην πόλη Μπαχαρεστάν, κοντά στην Τεχεράνη.

Παχλαβί: Κάλεσμα για κατάληψη των κέντρων των πόλεων

Σε βίντεο που ανάρτησε στην πλατφόρμα X, ο εξόριστος Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν, κάλεσε τους διαδηλωτές να προχωρήσουν πέρα από τις πορείες και να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεων. «Στόχος μας δεν είναι πλέον απλώς να βγαίνουμε στους δρόμους, αλλά να προετοιμαστούμε για να καταλάβουμε και να κρατήσουμε τα κέντρα των πόλεων», δήλωσε, προσθέτοντας ότι προετοιμάζεται για επιστροφή στο Ιράν.

Σημειώνεται ότι στο εσωτερικό του Ιράν συζητείται το ενδεχόμενο πολιτικής εναλλακτικής, με τον Ρεζά Παχλαβί, γιο του τελευταίου Σάχη, να εμφανίζεται ως πιθανό σύμβολο ενότητας από την εξορία. Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η αντιπολίτευση παραμένει κατακερματισμένη και χωρίς κοινό πολιτικό όραμα, γεγονός που καθιστά αβέβαιη οποιαδήποτε άμεση αλλαγή καθεστώτος. Παρά τις αμφιβολίες, η μαζική συμμετοχή στις διαδηλώσεις δείχνει ότι η κοινωνική πίεση προς το καθεστώς αυξάνεται σταθερά.

Τραμπ: «Αν αρχίσετε να πυροβολείτε, θα απαντήσουμε»

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι δεν σκοπεύει προς το παρόν να συναντήσει τον Παχλαβί, αφήνοντας να εννοηθεί ότι αναμένει την εξέλιξη της κρίσης. Παράλληλα, προειδοποίησε την Τεχεράνη ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να στηρίξουν τους διαδηλωτές. «Καλύτερα να μη ξεκινήσετε να πυροβολείτε, γιατί τότε θα αρχίσουμε κι εμείς», είπε χαρακτηριστικά.

Ο Αμερικανός πρόεδρος επανήλθε με μήνυμά του στο Truth Social το Σάββατο (10/1). Συγκεκριμένα, ο Τραμπ αναδημοσίευσε μια ανάρτηση του γερουσιαστή Λίντσεϊ Γκράχαμ, στην οποία γίνεται σαφής αναφορά ότι η «βαρβαρότητα» εναντίον των Ιρανών «δεν θα μείνει ατιμώρητη».

Ο γερουσιαστής από τη Νότια Καρολίνα τόνισε ότι «η κυβέρνηση Τραμπ δεν είναι η κυβέρνηση Ομπάμα όταν πρόκειται να αντισταθεί στους Ιρανούς Αγιατολάχ και τους θρησκευτικούς ναζιστές υπηρέτες του, και να υποστηρίξει τον λαό του Ιράν που διαμαρτύρεται για μια καλύτερη ζωή».

«Προς την ηγεσία του καθεστώτος: η βιαιότητά σας εναντίον του μεγάλου λαού του Ιράν δεν θα μείνει ατιμώρητη. Κάντε το Ιράν ξανά μεγάλο», πρόσθεσε.

Βαρύς ο απολογισμός σε νεκρούς και τραυματίες

Γιατρός από το βορειοδυτικό Ιράν ανέφερε ότι μεγάλος αριθμός τραυματιών διακομίζεται στα νοσοκομεία, πολλοί εκ των οποίων φέρουν σοβαρά τραύματα από ξυλοδαρμούς ή πυροβολισμούς με πραγματικά πυρά. Τουλάχιστον πέντε από τους τραυματίες αυτούς υπέκυψαν.

Ο ανώτατος ηγέτης Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ κατηγόρησε τους διαδηλωτές ότι δρουν ως «μισθοφόροι ξένων δυνάμεων», ξεκαθαρίζοντας ότι το καθεστώς δεν θα δείξει ανοχή. Οι Φρουροί της Επανάστασης δήλωσαν ότι η διαφύλαξη της Ισλαμικής Επανάστασης αποτελεί «κόκκινη γραμμή», προμηνύοντας περαιτέρω σκλήρυνση της στάσης τους.

Διεθνείς αντιδράσεις

Όσο οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις στο Ιράν συνεχίζονται και κλιμακώνονται, προκαλώντας έντονες διεθνείς αντιδράσεις και αυξανόμενη ανησυχία για τον αριθμό των θυμάτων και τη σφοδρότητα της καταστολής. Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν δήλωσε ότι η Ευρώπη στέκεται «πλήρως στο πλευρό» των Ιρανών διαδηλωτών, καταδικάζοντας απερίφραστα τη βίαιη καταστολή των «νόμιμων διαμαρτυριών». Ζήτησε την άμεση απελευθέρωση όλων των φυλακισμένων διαδηλωτών και την αποκατάσταση της πρόσβασης στο διαδίκτυο, το οποίο έχει διακοπεί σε εθνικό επίπεδο από την Πέμπτη.

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν τον Δεκέμβριο, με αφορμή τη δεινή οικονομική κατάσταση της χώρας, αλλά σύντομα εξελίχθηκαν σε ανοιχτή αμφισβήτηση του θεοκρατικού καθεστώτος. Παρά τις προσπάθειες των αρχών να καταστείλουν το κίνημα, οι κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν σε εκατοντάδες πόλεις. Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists in Iran, μέχρι την Παρασκευή είχαν σκοτωθεί τουλάχιστον 65 άνθρωποι, είχαν συλληφθεί πάνω από 2.300 και είχαν καταγραφεί διαδηλώσεις σε 512 σημεία σε 180 πόλεις. Ωστόσο, άλλες πηγές, όπως το περιοδικό Time, ανεβάζουν τον αριθμό των νεκρών σε πάνω από 200, ενώ δυτικοί διπλωμάτες και εξόριστες οργανώσεις της αντιπολίτευσης θεωρούν αξιόπιστες τις εκτιμήσεις για ακόμη υψηλότερο απολογισμό.

Η ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία έχει εκφράσει έντονη στήριξη στους διαδηλωτές. Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς και ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ κάλεσαν από κοινού τις ιρανικές αρχές να απόσχουν από τη βία. Αντίστοιχα, η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα και η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας χαρακτήρισαν τη βία κατά των διαδηλωτών απαράδεκτη. Στις ΗΠΑ, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εξέφρασαν ανοιχτά τη στήριξή τους στον ιρανικό λαό.

{https://exchange.glomex.com/video/v-dfkxoba62z2p?integrationId=eexbs1jkg0kofln}