Οι εκτιμήσεις αυτές διατυπώνονται μία εβδομάδα μετά το ξέσπασμα των μεγαλύτερων αντικαθεστωτικών κινητοποιήσεων των τελευταίων ετών κατά του θεοκρατικού καθεστώτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας.
Την ίδια στιγμή, φαίνεται να απομακρύνεται -τουλάχιστον προσωρινά- το ενδεχόμενο νέας στρατιωτικής επέμβασης των Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν. Σαουδάραβας αξιωματούχος ανέφερε ότι χώρες του Κόλπου κατάφεραν να πείσουν τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να δώσει στην ιρανική ηγεσία «μια ευκαιρία». Ωστόσο, ο Λευκός Οίκος επιμένει ότι όλες οι επιλογές παραμένουν ανοιχτές, την ώρα που οι ΗΠΑ ενισχύουν τη στρατιωτική τους παρουσία στη Μέση Ανατολή. Χθες, Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι αντάλλαξαν σκληρές δηλώσεις κατά την έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Υπενθυμίζεται ότι οι κινητοποιήσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, με αφορμή τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα και το κλείσιμο του παζαριού της Τεχεράνης, και γρήγορα εξελίχθηκαν σε μαζικό λαϊκό κίνημα με αιτήματα την ανατροπή του κληρικού καθεστώτος που κυβερνά τη χώρα από την επανάσταση του 1979.
Από τις 8 Ιανουαρίου, χιλιάδες πολίτες κατέβηκαν στους δρόμους μεγάλων αστικών κέντρων. Οι Αρχές απάντησαν άμεσα με την επιβολή γενικευμένου μπλακάουτ στο διαδίκτυο, το οποίο διαρκεί πλέον περισσότερο από μία εβδομάδα. Ακτιβιστές υποστηρίζουν ότι το μέτρο αποσκοπεί στην απόκρυψη της πραγματικής έκτασης της καταστολής.
Το αμερικανικό Institute for the Study of War εκτιμά ότι η βίαιη αντίδραση των δυνάμεων ασφαλείας «πιθανότατα έχει καταστείλει προσωρινά το κίνημα διαμαρτυρίας», σημειώνοντας ωστόσο πως η μαζική κινητοποίηση των μηχανισμών καταστολής δεν μπορεί να διατηρηθεί μακροπρόθεσμα και ότι οι διαδηλώσεις ενδέχεται να αναζωπυρωθούν.
Η οργάνωση Iran Human Rights (IHR), με έδρα τη Νορβηγία, αναφέρει ότι έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο 3.428 διαδηλωτών από πυρά ή ενέργειες των δυνάμεων ασφαλείας, επισημαίνοντας ότι ο πραγματικός αριθμός των θυμάτων πιθανόν να είναι πολύ μεγαλύτερος.
Σύμφωνα με μαρτυρίες που συγκέντρωσε η IHR, διαδηλωτές πυροβολήθηκαν ενώ επιχειρούσαν να διαφύγουν, χρησιμοποιήθηκαν όπλα στρατιωτικού τύπου, ενώ υπάρχουν καταγγελίες ακόμη και για εκτελέσεις τραυματισμένων πολιτών στους δρόμους. Η Λάμα Φακίχ, διευθύντρια προγραμμάτων του Human Rights Watch, δήλωσε ότι οι δολοφονίες της τελευταίας εβδομάδας είναι άνευ προηγουμένου για το Ιράν.
Η υπηρεσία παρακολούθησης NetBlocks αναφέρει από τη μεριά της ότι το πλήρες μπλακάουτ στο διαδίκτυο έχει ξεπεράσει τις 180 ώρες, καθιστώντας το μεγαλύτερο ακόμη και από εκείνο που είχε επιβληθεί κατά τις διαδηλώσεις του 2019.
Παρά τη διακοπή των επικοινωνιών, βίντεο που επαληθεύτηκαν από το AFP καταγράφουν σορούς στοιχισμένους στο νεκροτομείο Καχριζάκ, στα νότια της Τεχεράνης, ενώ συγγενείς θυμάτων αναζητούν απεγνωσμένα πληροφορίες για την τύχη των αγαπημένων τους προσώπων.
Ιδιαίτερη ανησυχία είχε προκαλέσει η υπόθεση του 26χρονου διαδηλωτή Ερφάν Σολτανί, για τον οποίο υπήρχαν φόβοι άμεσης εκτέλεσης. Η ιρανική Δικαιοσύνη ανακοίνωσε ότι παραμένει υπό κράτηση, χωρίς να έχει καταδικαστεί σε θάνατο.
Μιλώντας στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, η Ιρανοαμερικανίδα δημοσιογράφος και ακτιβίστρια Μασίχ Αλινετζάντ τόνισε ότι «οι Ιρανοί είναι ενωμένοι» απέναντι στο θεοκρατικό καθεστώς της χώρας.
