Πρώτον και κυριότερο, να μην τον εμπιστεύεται ποτέ· και δεύτερον, να ξεκινά συνομιλίες μόνο όταν βρίσκεται σε θέση ισχύος.
Ο Ποροσένκο φοβάται ότι αυτές οι αρχές αγνοούνται στις τρέχουσες ειρηνευτικές συνομιλίες με τη μεσολάβηση των ΗΠΑ για τον πόλεμο της Ρωσίας, όπως δήλωσε σε συνέντευξή του στο Politico στο Μόναχο. Ο Ποροσένκο, γνωστός και ως «Βασιλιάς της Σοκολάτας» της Ουκρανίας, καθοδηγείται από την εμπειρία του με τις συμφωνίες του Μινσκ του 2014 και 2015. Σχεδιασμένες για να «παγώσουν» τη σύγκρουση στο Ντονμπάς και υπογεγραμμένες από τους ηγέτες της Ουκρανίας, της Ρωσίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και των Ουκρανών αυτονομιστών, καμία από τις δύο δεν εφαρμόστηκε ουσιαστικά.
Οι καυστικές παρατηρήσεις του για την πορεία των διαπραγματεύσεων έρχονται τη στιγμή που ρωσικές και ουκρανικές αντιπροσωπείες συναντώνται στη Γενεύη με τους Αμερικανούς απεσταλμένους Τζάρεντ Κούσνερ και Στιβ Γουίτκοφ, στον τελευταίο γύρο μέχρι στιγμής άκαρπων συνομιλιών για τον τερματισμό του πολέμου.
Ο Ποροσένκο, ο πρώτος εκλεγμένος πρόεδρος της Ουκρανίας μετά την εξέγερση του Euromaidan το 2013-14 που ανέτρεψε τον φιλορώσο Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ανησυχεί για την κατεύθυνση των ειρηνευτικών συνομιλιών.
Λάθος η διαπραγμάτευση χωρίς τους Ευρωπαίους
Ο Ποροσένκο, επικεφαλής του κόμματος European Solidarity, της κύριας αντιπολιτευτικής παράταξης της χώρας, θεωρεί ότι ο πικρός πολιτικός του αντίπαλος, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έκανε λάθος που μπήκε σε διαπραγματεύσεις από τις οποίες αποκλείστηκαν οι Ευρωπαίοι και ότι έπρεπε να είχε επιμείνει σε άμεση κατάπαυση του πυρός.
«Παρά την καταστροφή στο Οβάλ Γραφείο τον Φεβρουάριο πριν από έναν χρόνο, έπρεπε να είχε επιμείνει απλώς στην κατάπαυση του πυρός. Δεν καταλαβαίνει τον Πούτιν και δεν καταλαβαίνει τον Τραμπ. Και έχουμε κι ένα άλλο πρόβλημα: ο Τραμπ δεν καταλαβαίνει τον Πούτιν. Και αυτό είναι μια παγκόσμια τραγωδία, όχι μόνο για την Ουκρανία», είπε ο Ποροσένκο σε δηλώσεις του στο Politico.
«Ο Τραμπ πιστεύει ότι ο Πούτιν διαπραγματεύεται μαζί του και προσπαθεί να εξασφαλίσει καλύτερους όρους ειρήνης. Αυτό δεν ισχύει. Ο Πούτιν δεν διαπραγματεύεται. Έχει μια εντελώς διαφορετική αντίληψη. Θέλει να αποκαταστήσει τη Σοβιετική Ένωση. Θέλει να επανασυστήσει τη Ρωσική Αυτοκρατορία. Δεν έχω καμία αμφιβολία γι’ αυτό. Ο Πούτιν ονειρεύεται τη θέση του στην Ιστορία. Και δεν τον ενδιαφέρει το τίμημα σε χαμένες ζωές — ρωσικές και, φυσικά, ουκρανικές», πρόσθεσε.
Ο Πούτιν θέλει πρόσθετα εδάφη στην Ανατολική Ουκρανία
Ο Ποροσένκο δεν πιστεύει επίσης ότι ο Πούτιν ενδιαφέρεται ιδιαίτερα να εξασφαλίσει επιπλέον εδάφη στην ανατολική Ουκρανία που τα στρατεύματά του δεν έχουν καταφέρει να καταλάβουν και τα οποία το Κρεμλίνο απαιτεί να παραχωρηθούν στο Κίεβο σε οποιαδήποτε ειρηνευτική συμφωνία.
Εκτιμά ότι ο Πούτιν χρησιμοποιεί αυτή την απαίτηση «για να αποσταθεροποιήσει την εσωτερική πολιτική κατάσταση στην Ουκρανία» και να διαρρήξει την ενότητα της χώρας, καθώς οποιαδήποτε εδαφική παραχώρηση θα έπρεπε να τεθεί σε δημοψήφισμα, κάτι που θα δίχαζε τους Ουκρανούς.
«Αυτό είναι το ρωσικό σενάριο. Να θυμάστε, ο Πούτιν είναι αξιωματικός της KGB. Είναι ειδικός σε τέτοιου είδους τακτικές», είπε.
Κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2019, ο Ζελένσκι επέκρινε τον Ποροσένκο για την υπογραφή των αποτυχημένων συμφωνιών του Μινσκ, οι οποίες ήταν εξαιρετικά αντιδημοφιλείς και δεν εφαρμόστηκαν από τη Ρωσία.
Το Μινσκ έδωσε χρόνο στην Ουκρανία - Οι Ευρωπαίοι να επιβάλουν συμμετοχή στις διαπραγματεύσεις
Ο Ποροσένκο υπερασπίζεται τη διαδικασία του Μινσκ. Επισημαίνει ότι παραχώρησε ελάχιστα — και πολύ λιγότερα από όσα απαιτούσε ο Πούτιν. «Όμως, τουλάχιστον, το Μινσκ μου έδωσε πέντε χρόνια για να ενισχύσω το ουκρανικό κράτος, την εκκλησία και τον στρατό», είπε. Πιστεύει ότι αυτά τα πέντε χρόνια έκαναν τη διαφορά, επιτρέποντας στην Ουκρανία να αντέξει τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022 και να αποτρέψει την ήττα.
Οι Ευρωπαίοι, υποστηρίζει, πρέπει τώρα να επιβάλουν τη συμμετοχή τους στις συνομιλίες, υιοθετώντας την έκκληση του Γάλλου προέδρου Εμανουέλ Μακρόν για άμεση ευρωπαϊκή εμπλοκή.
«Πιστεύω ότι θα δημιουργηθεί δυναμική», είπε, σημειώνοντας όμως ότι απαιτείται και η στήριξη του Γερμανού καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς. «Η Ευρώπη έχει κάθε δικαίωμα να βρίσκεται στο τραπέζι, καθώς αυτή χρηματοδοτεί τώρα την Ουκρανία. Παρ’ όλα αυτά, χωρίς τον Τραμπ, χωρίς την Αμερική, είναι αδύνατο να επιτευχθεί ειρηνευτική συμφωνία. Ο ρόλος των Ηνωμένων Πολιτειών είναι σημαντικός, αλλά χωρίς την Ευρώπη επίσης δεν μπορεί να γίνει τίποτα. Μπορούν να παίξουν τον ρόλο του καλού και του κακού αστυνομικού», πρόσθεσε.
Ο Ποροσένκο πιστεύει επίσης ότι ο Τραμπ πρέπει να υπερβεί μία από τις «κόκκινες γραμμές» του για να διασφαλίσει τη μεταπολεμική ασφάλεια της Ουκρανίας.
Σύγκρουση αν δεν υπάρξουν αμερικανικά στρατεύματα
«Πρέπει να υπάρξουν στρατεύματα στο έδαφος. Ποιανού στρατεύματα; Της Αμερικής, γιατί χωρίς αυτά θα υπάρξει ξανά σύγκρουση», είπε.
Κατά τον Ποροσένκο, το 2017, όταν ο ίδιος ήταν πρόεδρος και ο Τραμπ βρισκόταν στην πρώτη του θητεία, είχαν συζητήσει το ενδεχόμενο αμερικανικής ανάπτυξης δυνάμεων στο πλαίσιο αποστολής του ΝΑΤΟ ή των Ηνωμένων Εθνών. Αρχικά ο Τραμπ το απέρριψε. «Μισεί το ΝΑΤΟ. Μισεί τις ειρηνευτικές επιχειρήσεις του ΟΗΕ», είπε ο Ποροσένκο.
Ωστόσο, όπως αφηγείται, καθώς η συζήτηση προχωρούσε, ο Τραμπ άρχισε να εξετάζει το ενδεχόμενο. Σημειώνει ότι ο Τραμπ σκέφτεται την υστεροφημία του και θέλει να μείνει στην Ιστορία ως πρόεδρος της ειρήνης.
«Και ο Τραμπ δεν μπορεί να επιτύχει ειρηνευτική συμφωνία χωρίς στρατεύματα στο έδαφος», υποστήριξε ο Ποροσένκο.
Καμία επαφή με Ζελένσκι
Τόσο ο Ποροσένκο όσο και ο Ζελένσκι έμειναν στο ίδιο ξενοδοχείο κατά τη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου την περασμένη εβδομάδα — αλλά οι δρόμοι τους δεν διασταυρώθηκαν.
«Έχω μιλήσει μαζί του μόνο τρεις φορές τα τελευταία επτά χρόνια», είπε ο Ποροσένκο. Η τελευταία φορά ήταν πριν από περισσότερο από έναν χρόνο, όταν «συζητήσαμε το λεγόμενο σχέδιο νίκης του και του είπα να μην ανησυχεί, ότι θα το στηρίξουμε, καθώς είναι ο ανώτατος διοικητής. Δυστυχώς, ήταν η τελευταία φορά που μιλήσαμε», ανέφερε.
Οι δύο άνδρες τρέφουν βαθιά εχθρότητα μεταξύ τους και αντάλλαξαν σφοδρές επιθέσεις κατά την προεκλογική εκστρατεία του 2019. Παρ’ όλα αυτά, ο Ζελένσκι κέρδισε με συντριπτική διαφορά, υποσχόμενος ότι θα μπορούσε να επιλύσει τη σύγκρουση με τη Ρωσία μέσω άμεσων συνομιλιών με τον Πούτιν και απευθυνόμενος με επιτυχία στους νέους ψηφοφόρους μέσω των κοινωνικών δικτύων.
Στη συνέχεια, Ουκρανοί εισαγγελείς, διορισμένοι από τον Ζελένσκι, οδήγησαν τον Ποροσένκο στα δικαστήρια, κατηγορώντας τον για σοβαρά αδικήματα, όπως εσχάτη προδοσία, συνωμοσία και διαφθορά. Ο Ποροσένκο υποστηρίζει ότι όλες οι κατηγορίες είναι κατασκευασμένες και δηλώνει βέβαιος ότι στις 6 Μαρτίου το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας θα τις κρίνει παράνομες και αντισυνταγματικές.
Έπειτα από μια σειρά πρόσφατων σκανδάλων διαφθοράς, που οδήγησαν στην αποχώρηση του προσωπάρχη του Ζελένσκι, Αντρίι Γέρμακ, και εν μέσω αυξανόμενης κριτικής για δημοκρατική οπισθοδρόμηση, η ουκρανική πολιτική σκηνή έχει γίνει όλο και πιο εύθραυστη, υποστήριξε.
Τώρα, ο Ζελένσκι αντιμετωπίζει κοινοβουλευτική κρίση, με περισσότερους από 20 βουλευτές του κόμματός του, Servant of the People, να ερευνώνται για δωροδοκία προκειμένου να εξασφαλίσουν ψήφους, γεγονός που θα μπορούσε να στερήσει από τον πρόεδρο την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
«Το κοινοβούλιο βρίσκεται τώρα σε πολύ βαθιά κρίση», είπε ο Ποροσένκο. «Και εξαιτίας αυτού, δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να σχηματίσει κυβέρνηση εθνικής ενότητας. Δεν θέτω καμία προϋπόθεση. Δεν χρειάζομαι καμία θέση στην κυβέρνηση, αλλά το ζήτημα πλέον είναι αν η Ουκρανία θα επιβιώσει ή όχι.»
