Πρόσθετες πιέσεις στην ουκρανική άμυνα κι ένα παράθυρο ευκαιρίας
Για την Ουκρανία, οι εξελίξεις στη Μέση Ανατολή δυσκολεύουν περαιτέρω την αμυντική της θωράκιση. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επιχειρεί, σε κάθε ταξίδι του στο εξωτερικό ή σε κάθε συνέντευξη που δίνει σε διεθνές μέσο, να διατηρήσει ζωντανό το ενδιαφέρον της διεθνούς κοινότητας για το μέλλον της χώρας του. Η μεγαλύτερη ανησυχία των Ουκρανών – και κατ’ επέκταση των Ευρωπαίων – είναι η επιβράδυνση της στρατιωτικής ενίσχυσης του Κιέβου. Η Ουκρανία εξαρτάται στην αντιαεροπορική της άμυνα από τα αμερικανικής κατασκευής συστήματα Patriot, για τα οποία εικάζεται ότι θα εξαντληθούν, καθώς αυτά χρησιμοποιούνται πλέον για την προστασία των χωρών του Κόλπου, που δέχονται χτυπήματα από το Ιράν.
Η ουκρανική κυβέρνηση έδειξε διάθεση να συνεισφέρει στην αμυντική θωράκιση των αραβικών μοναρχιών, στέλνοντας ειδικούς που κατέχουν σχετική τεχνογνωσία για την ενίσχυση της αντιαεροπορικής τους άμυνας. Πρόκειται για μια πράξη καλής θέλησης του Κιέβου, η οποία θα μπορούσε να ανοίξει έναν σημαντικό διπλωματικό δίαυλο ανάμεσα στην Ουκρανία και τις χώρες της περιοχής, δεδομένου ότι αυτές τήρησαν ουδέτερη στάση στα χρόνια της ρωσικής εισβολής.
Ανάσα στη ρωσική οικονομία
Από την άλλη, οι αμερικανικές κινήσεις στη Μέση Ανατολή μπορεί να επιβεβαίωσαν για μια ακόμη φορά τα όρια της στρατηγικής συνεργασίας Ιράν-Ρωσίας (η οποία δεν συνδέεται με την υπόσχεση αμοιβαίας στρατιωτικής συνδρομής σε περίπτωση επίθεσης), ωστόσο η αποδυναμωμένη ρωσική οικονομία «ανάσανε», μιας και οι κυρώσεις κατά του ρωσικού πετρελαίου έχουν προσωρινά αρθεί. Επιπλέον, η κρίση στα Στενά του Ορμούζ και η αβέβαιη έκβασή της ανοίγει έναν κύκλο συζητήσεων για χαλάρωση των κυρώσεων έναντι της ρωσικής ενέργειας και εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το ζήτημα αυτό δεν τέθηκε μάλιστα στο τραπέζι από τους συνήθεις υπόπτους (Όρμπαν, Φίτσο), αλλά από τον Βέλγο πρωθυπουργό Μπαρτ Ντε Βέβερ, ο οποίος «αδειάστηκε», ωστόσο, από μέλη της κυβέρνησής του. Παρ’ όλα αυτά, όσο ανεβαίνουν οι τιμές ενέργειας, το ζήτημα χαλάρωσης των κυρώσεων θα επανέρχεται στο τραπέζι.
Ελάχιστες μεταβολές στο μέτωπο και πάγωμα στις διπλωματικές διεργασίες
Στο μέτωπο δεν υπάρχουν ιδιαίτερα μεγάλες μεταβολές. Ωστόσο, η Ουκρανία κατάφερε να ανακτήσει το τελευταίο διάστημα κάποια από τα εδάφη της. Πρόκειται για τα μεγαλύτερα εδαφικά κέρδη της τελευταίας διετίας, παρόλο που δεν συνδέονται με την ανακατάληψη κάποιας μεγάλης πόλης, όπως της Χερσώνας τον Νοέμβριο του 2022. Αυτά τα ήπια κέρδη συνδέονται με την απενεργοποίηση του Starlink από τις ρωσικές δυνάμεις. Ωστόσο, πρόκειται για μια βραχυπρόθεσμη επιτυχία. Οι Ρώσοι έχουν αποδείξει στο παρελθόν σε αντίστοιχες περιπτώσεις ότι είναι σε θέση να αποκαταστήσουν πιθανές «τρύπες» ή «γκρίζες ζώνες» που αποδυναμώνουν τη θέση τους. Παράλληλα, οι ρωσικές δυνάμεις εξακολουθούν να υπερισχύουν, κατ’ εκτίμηση αναλυτών, 3 προς 1 έναντι των ουκρανικών.
Όσον αφορά τις διπλωματικές διεργασίες, αυτές έχουν παγώσει προς το παρόν, δεδομένου ότι ο αμερικανικός παράγοντας έχει στραμμένη την προσοχή του αποκλειστικά στο Ιράν. Είναι βέβαια αμφίβολο αν ένας νέος γύρος διαπραγμάτευσης θα έφερνε ουσιαστική πρόοδο, δεδομένου ότι η απόσταση των δύο πλευρών παραμένει μεγάλη, ειδικά όσον αφορά το εδαφικό καθεστώς των τμημάτων του Ντονμπάς που ελέγχει η Ουκρανία. Από το Κίεβο υπάρχει η ανησυχία ότι η Ρωσία ψάχνει αφορμή για να καθυστερήσει ή και να αποχωρήσει από τις συνομιλίες.
FT: Το «Χ» του Ουσάκοφ στους Γάλλους
Τη δεδομένη στιγμή, η Ουκρανία έχει εξασφαλισμένη την υποστήριξη των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών στην άμυνά της. Και μπορεί να αυξάνονται οι φωνές για αποκατάσταση του διαύλου επικοινωνίας ΕΕ-Ρωσίας, ωστόσο αυτό φαίνεται να μη συναντά ευήκοα αυτιά στη Μόσχα. Οι Financial Times ανέφεραν σε ρεπορτάζ τους ότι δύο υψηλόβαθμοι Γάλλοι αξιωματούχοι πραγματοποίησαν συνάντηση στη Μόσχα με τον διπλωματικό σύμβουλο της ρωσικής ηγεσίας, Γιούρι Ουσάκοφ. Οι Γάλλοι του τόνισαν ότι οι Ευρωπαίοι πρέπει να συμπεριληφθούν στις αποφάσεις για το μέλλον της Ουκρανίας. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το μέσο, ο Ρώσος τους έδωσε μια απάντηση του τύπου «όχι, να πάτε να γ@@». Επιπλέον, σε δηλώσεις του στους FT, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου υποστήριξε εκ νέου ότι η Ευρώπη είναι υπαίτια για την κλιμάκωση της σύγκρουσης και το διπλωματικό αδιέξοδο.
Συνεπώς, η Μόσχα φαίνεται να επιλέγει ως μόνο συνομιλητή της επί του θέματος τις ΗΠΑ του Τραμπ. Και αν λάβουμε υπόψη τα πρόσφατα πυρά του πλανητάρχη για το «δειλό ΝΑΤΟ», και την απειλή ότι «δεν θα το ξεχάσουμε» (αναφερόμενος στη στάση των Ευρωπαίων για το Ορμούζ), υπάρχει η εύλογη ανησυχία ότι είναι θέμα χρόνου ο Τραμπ να θέσει ένα νέο εκβιαστικό τελεσίγραφο στο Κίεβο, ώστε να αποδεχτεί τους ρωσικούς μαξιμαλιστικούς όρους για μια εκεχειρία. Για την ώρα, πάντως, η Ουάσινγκτον φέρεται να έχει απορρίψει την πρόταση της Μόσχας για διακοπή παροχής πληροφοριών στο Κίεβο με αντάλλαγμα η Ρωσία να πράξει το ίδιο στην Τεχεράνη.
Κοντολογίς, ενώ πριν από την αμερικανοϊσραηλινή επίθεση στο Ιράν υπήρχε η ελπίδα για αποκλιμάκωση της έντασης στην Ουκρανία εντός του έτους, οι προσδοκίες αυτές φαίνεται να υποχωρούν. Κομβικά ερωτήματα ως προς τη μορφή μιας πιθανής εκεχειρίας παραμένουν άλυτα. Επιπλέον, η επικέντρωση του Τραμπ στο Ιράν και οι τριβές του με τους Ευρωπαίους εταίρους του ενδέχεται να οδηγήσουν την Ουκρανία σε νέο αδιέξοδο, με τις συγκρούσεις να παρατείνονται.
