Η πρόταση, σύμφωνα με αποκλειστικές πληροφορίες της Wall Street Journal, περιλαμβάνει τη μεταφορά αμερικανικών στρατευμάτων εκτός χωρών-μελών του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου που θεωρούνται μη συνεργάσιμες στην προσπάθεια του πολέμου με το Ιράν και τη στάθμευσή τους σε χώρες που ήταν πιο υποστηρικτικές. Η πρόταση απέχει πολύ από τις πρόσφατες απειλές του Τραμπ για πλήρη αποχώρηση των ΗΠΑ από τη συμμαχία, κάτι που δεν μπορεί να κάνει χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου.
Το σχέδιο, το οποίο έχει κυκλοφορήσει και έχει λάβει υποστήριξη μεταξύ ανώτερων αξιωματούχων τις τελευταίες εβδομάδες, βρίσκεται ακόμη σε πρώιμο στάδιο και αποτελεί μία από τις πολλές επιλογές που εξετάζει ο Λευκός Οίκος για την «τιμωρία» του ΝΑΤΟ. Αναδεικνύει το αυξανόμενο ρήγμα μεταξύ της κυβέρνησης Τραμπ και των Ευρωπαίων συμμάχων μετά την απόφαση του προέδρου να ξεκινήσει τον πόλεμο με το Ιράν.
Ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε ταξίδεψε την Τετάρτη στην Ουάσινγκτον για να συναντηθεί με τον Τραμπ. Ο Ρούτε επιδιώκει να ενισχύσει τις σχέσεις με τον Τραμπ παρά τις εντάσεις στη διατλαντική συμμαχία και ήταν μεταξύ εκείνων που τον έπεισαν να μην επιχειρήσει την προσάρτηση της Γροιλανδίας.
«Είναι αρκετά λυπηρό το ότι το ΝΑΤΟ γύρισε την πλάτη του στον αμερικανικό λαό τις τελευταίες έξι εβδομάδες, όταν είναι ο αμερικανικός λαός που χρηματοδοτεί την άμυνά τους», δήλωσε την Τετάρτη η εκπρόσωπος Τύπου του Λευκού Οίκου Καρολάιν Λέβιτ.
Το βράδυ της Τετάρτης, ο Τραμπ έγραψε στο Truth Social ότι «το ΝΑΤΟ δεν ήταν εκεί όταν το χρειαζόμασταν και δεν θα είναι εκεί αν το χρειαστούμε ξανά».
Οι ΗΠΑ διατηρούν περίπου 84.000 στρατιώτες στην Ευρώπη, αν και ο ακριβής αριθμός μεταβάλλεται λόγω στρατιωτικών ασκήσεων και περιοδικών αναπτύξεων. Οι αμερικανικές βάσεις στην Ευρώπη αποτελούν κρίσιμο κόμβο για τις παγκόσμιες στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ και προσφέρουν επίσης οικονομικά οφέλη στις χώρες υποδοχής μέσω επενδύσεων. Οι βάσεις στην Ανατολική Ευρώπη λειτουργούν επίσης ως αποτρεπτικός παράγοντας απέναντι στη Ρωσία.
Όταν ζητήθηκε σχόλιο, ο Λευκός Οίκος παρέπεμψε σε πρόσφατες δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος επέκρινε χώρες του ΝΑΤΟ επειδή δεν βοήθησαν περισσότερο τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν.
Δεν έχει διευκρινιστεί ποιες χώρες θα χάσουν στρατεύματα, ωστόσο αρκετά μέλη της συμμαχίας έχουν έρθει σε σύγκρουση με τον Τραμπ από την επιστροφή του στην εξουσία και πιο πρόσφατα προκάλεσαν την οργή του εκφράζοντας αντιρρήσεις για τον πόλεμο με το Ιράν.
Ποιες χώρες δυσαρέστησαν τον Τραμπ
Η Ισπανία —η μόνη χώρα του ΝΑΤΟ που δεν έχει δηλώσει ότι θα δαπανήσει το 5% του ΑΕΠ της για άμυνα— εμπόδισε αμερικανικά αεροσκάφη που συμμετείχαν στην επιχείρηση στο Ιράν να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο της. Αξιωματούχοι της κυβέρνησης είναι επίσης δυσαρεστημένοι με τη Γερμανία, καθώς κορυφαίοι αξιωματούχοι της επέκριναν τον πόλεμο, παρότι η Γερμανία αποτελεί έναν από τους μεγαλύτερους και σημαντικότερους κόμβους για τις στρατιωτικές επιχειρήσεις των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή.
Η Ιταλία επίσης εμπόδισε προσωρινά τη χρήση αεροπορικής βάσης στη Σικελία από τις ΗΠΑ, ενώ η γαλλική κυβέρνηση συμφώνησε να επιτρέψει τη χρήση βάσης στη νότια Γαλλία μόνο αφού εξασφαλίστηκε ότι θα προσγειώνονται εκεί αεροσκάφη που δεν συμμετέχουν σε επιθέσεις στο Ιράν.
Πέρα από τη μετακίνηση στρατευμάτων, το σχέδιο θα μπορούσε να περιλαμβάνει και το κλείσιμο αμερικανικής βάσης σε τουλάχιστον μία ευρωπαϊκή χώρα, πιθανώς στην Ισπανία ή τη Γερμανία, σύμφωνα με δύο αξιωματούχους της κυβέρνησης.
Οι ευνοούμενοι
Χώρες που ενδέχεται να ωφεληθούν επειδή θεωρούνται υποστηρικτικές περιλαμβάνουν την Πολωνία, τη Ρουμανία, τη Λιθουανία και την Ελλάδα, σύμφωνα με τους ίδιους αξιωματούχους. Οι χώρες της Ανατολικής Ευρώπης έχουν από τα υψηλότερα ποσοστά αμυντικών δαπανών στη συμμαχία και ήταν από τις πρώτες που δήλωσαν ότι θα στηρίξουν μια διεθνή συμμαχία για την επιτήρηση των Στενών του Ορμούζ. Μετά το ξέσπασμα του πολέμου, η Ρουμανία ενέκρινε γρήγορα αιτήματα των ΗΠΑ για χρήση των βάσεών της από την Πολεμική Αεροπορία των ΗΠΑ.
Το σχέδιο θα μπορούσε να οδηγήσει στην τοποθέτηση περισσότερων αμερικανικών στρατευμάτων κοντά στα ρωσικά σύνορα, εξέλιξη που πιθανότατα θα προκαλέσει τη Μόσχα.
Ο Τραμπ δήλωσε τη Δευτέρα ότι είναι «πολύ απογοητευμένος» με το ΝΑΤΟ και ότι η απροθυμία του να στηρίξει τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν αποτελεί «ένα στίγμα που δεν θα σβήσει ποτέ». Έχει επανειλημμένα επιτεθεί στη συμμαχία και τις τελευταίες εβδομάδες έχει αφήσει να εννοηθεί στους συνεργάτες του ότι εξετάζει ακόμη και την πλήρη αποχώρηση.
Τον περασμένο μήνα έγραψε στο Truth Social ότι τα κράτη-μέλη δεν έκαναν τίποτα για να βοηθήσουν στον πόλεμο με το Ιράν και πρόσθεσε: «Οι ΗΠΑ δεν χρειάζονται τίποτα από το ΝΑΤΟ».
Ανώτεροι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι αντιτείνουν ότι δεν είχαν καν ενημερωθεί εκ των προτέρων για τον πόλεμο, γεγονός που δυσκόλεψε τον συντονισμό στρατιωτικής αντίδρασης τις πρώτες ημέρες της σύγκρουσης. Δύο υπουργοί Άμυνας του ΝΑΤΟ, από την Εσθονία και την Ιταλία, εγκλωβίστηκαν στο Ντουμπάι όταν οι ΗΠΑ ξεκίνησαν τον πόλεμο, καθώς τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα έκλεισαν τον εναέριο χώρο τους για πολιτικές πτήσεις.
Ο πόλεμος με το Ιράν είναι το πιο πρόσφατο επεισόδιο σε μια σειρά διπλωματικών κρίσεων που έχει αντιμετωπίσει η συμμαχία από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε την εξουσία. Ο Τραμπ εξόργισε συμμάχους με υψηλούς δασμούς στην Ευρώπη και με τις επαφές του με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν για την επίτευξη ειρήνης στην Ουκρανία. Προκάλεσε επίσης σοβαρή διπλωματική κρίση με τη Δανία λόγω των προσπαθειών του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία.
Κατά τη διάρκεια της πρώτης του θητείας το 2020, ο Τραμπ διέταξε την αποχώρηση περίπου 12.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, αλλά ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν ανέστρεψε την απόφαση το 2021 μετά την ανάληψη των καθηκόντων του.
