Πιο αναλυτικά, σύμφωνα με όσα μεταδίδει το Reuters, η Κεντρική Διοίκηση των Ενόπλων Δυνάμεων των ΗΠΑ (CENTCOM) γνωστοποίησε ότι οι επιχειρήσεις ξεκίνησαν κατόπιν εντολής του προέδρου, λίγο αφότου ο ίδιος δήλωσε σε ραδιοφωνική συνέντευξή του πως το Ιράν θα δεχόταν ισχυρά πλήγματα τόσο το ίδιο βράδυ όσο και την επόμενη ημέρα, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη δε θα μπορούσε να αντιδράσει αποτελεσματικά. Αργότερα, από τον Λευκό Οίκο, διευκρίνισε ότι οι αμερικανικές επιθέσεις είχαν ως στόχο τις ιρανικές στρατιωτικές δυνατότητες στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ.
Λίγες ώρες αργότερα, το υπουργείο Άμυνας των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων ανακοίνωσε ότι δύο δεξαμενόπλοια υπό σημαία των Εμιράτων, τα Mombasa και Al Bahiyah, επλήγησαν από ιρανικούς πυραύλους cruise ενώ διέπλεαν τη νότια λωρίδα των Στενών, εντός των χωρικών υδάτων του Ομάν. Από την επίθεση τραυματίστηκε ένα μέλος του πληρώματος και ακόμη οκτώ άνθρωποι υπέστησαν ελαφρύτερους τραυματισμούς.
Παράλληλα, η βρετανική υπηρεσία United Kingdom Maritime Trade Operations (UKMTO) ανέφερε ότι δεξαμενόπλοιο χτυπήθηκε από άγνωστο βλήμα περίπου 40 ναυτικά μίλια βορειοανατολικά της πόλης Καλχάτ στο Ομάν, διευκρινίζοντας ότι όλα τα μέλη του πληρώματος ήταν ασφαλή. Το Reuters σημείωσε ότι δεν ήταν δυνατό να επιβεβαιωθεί εάν η συγκεκριμένη αναφορά αφορούσε το ίδιο περιστατικό με εκείνο που γνωστοποίησαν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα. Μέχρι εκείνη τη στιγμή, η Τεχεράνη δεν είχε προβεί σε επίσημο σχόλιο για τις επιθέσεις.
Σύμφωνα με ιρανικά μέσα ενημέρωσης, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανακοίνωσαν ότι δύο υπερδεξαμενόπλοια επλήγησαν και ακινητοποιήθηκαν στα Στενά του Ορμούζ, επειδή αγνόησαν επανειλημμένες προειδοποιήσεις και απενεργοποίησαν τα συστήματα ναυτιλιακής παρακολούθησης. Στην ανακοίνωση δεν κατονομάζονταν τα πλοία ούτε διευκρινιζόταν εάν επρόκειτο για τα ίδια δεξαμενόπλοια που ανέφεραν τα Εμιράτα. Ωστόσο, οι Φρουροί κατηγόρησαν τις Ηνωμένες Πολιτείες ότι ενθάρρυναν τα εμπορικά πλοία να χρησιμοποιούν, κατά την άποψή τους, παράνομη θαλάσσια διαδρομή και προειδοποίησαν ότι κάθε συνεργασία με τον «επιτιθέμενο εχθρό» θα μπορούσε να οδηγήσει σε ζημιές, καθυστερήσεις στην επαναλειτουργία της θαλάσσιας οδού και παγκόσμια ενεργειακή κρίση.
Την ίδια περίοδο, ο σύμβουλος μέσων ενημέρωσης του βασιλιά του Μπαχρέιν, Ναμπίλ Αλχαμέρ, ανακοίνωσε μέσω της πλατφόρμας X ότι τα αντιαεροπορικά συστήματα της χώρας αναχαίτισαν και κατέστρεψαν ιρανικές εναέριες επιθέσεις πάνω από το βασίλειο.
Ο έλεγχος του Ορμούζ στο επίκεντρο
Νωρίτερα, ο πρόεδρος Τραμπ είχε αναρτήσει στην πλατφόρμα Truth Social ότι «τα Στενά του Ορμούζ είναι ανοικτά και θα παραμείνουν ανοικτά, με ή χωρίς το Ιράν», προσθέτοντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες επαναφέρουν τον αποκλεισμό του Ιράν. Παράλληλα, ανακοίνωσε πως οι ΗΠΑ θα αναλάβουν τον ρόλο του «Φύλακα των Στενών του Ορμούζ», διευκρινίζοντας όμως ότι, για λόγους δικαιοσύνης -όπως υποστήριξε-, θα επιβάλλεται τέλος ύψους 20% σε κάθε φορτίο που διέρχεται από τη θαλάσσια δίοδο.
Η ανώτατη στρατιωτική διοίκηση του Ιράν απάντησε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν κανέναν ρόλο στον καθορισμό του μέλλοντος των Στενών και δεν θα τους επιτραπεί να παρέμβουν. Ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί, έγραψε επίσης στην πλατφόρμα X ότι η Τεχεράνη αποτελεί τον πραγματικό φύλακα των Στενών του Ορμούζ και θα παραμείνει σε αυτόν τον ρόλο «για πάντα», σχολιάζοντας ειρωνικά την πρόταση του Τραμπ ότι «το 20% είναι υπερβολικό, αλλά εμείς θα είμαστε δίκαιοι».
Λίγο μετά την ανακοίνωση της CENTCOM για τις νέες αμερικανικές επιδρομές, ιρανικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν εκρήξεις στην πόλη Μπαντάρ Αμπάς, στα νησιά Κις και Κεσμ, καθώς και στο νησί Αμπού Μούσα στον Περσικό Κόλπο.
Ειδικότερα, το πρακτορείο Fars μετέδωσε επίσης ότι κάτοικοι της πόλης Τζαμ, στην επαρχία Μπουσέρ, άκουσαν ισχυρές εκρήξεις, χωρίς να έχει καταστεί σαφές πού ακριβώς σημειώθηκαν. Δεν υπήρξαν άμεσες αναφορές για ανθρώπινες απώλειες, ενώ τα δημοσιεύματα για εκρήξεις συνεχίστηκαν για περισσότερες από τρεις ώρες.
Σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων IRNA, αμερικανικά πλήγματα έπληξαν τα ξημερώματα της Τρίτης και την επαρχία Χουζεστάν στο νοτιοδυτικό Ιράν, με αποτέλεσμα να τραυματιστούν τέσσερα άτομα, ενώ βρίσκονταν σε εξέλιξη επιχειρήσεις διάσωσης. Ταυτόχρονα, το πρακτορείο Mehr έκανε λόγο για ισχυρή έκρηξη και στην πόλη Μπουσέρ.
Η ιρανική κρατική τηλεόραση, επικαλούμενη τον στρατό της χώρας, ανακοίνωσε ότι εξαπολύθηκαν πύραυλοι cruise εναντίον «εχθρικού» αμερικανικού πλοίου, ενώ πραγματοποιήθηκαν επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη κατά αμερικανικών εγκαταστάσεων και στρατιωτικού εξοπλισμού στο Κουβέιτ. Παράλληλα, ιρανικά μέσα υποστήριξαν ότι οι Φρουροί της Επανάστασης κατέρριψαν αμερικανικό μη επανδρωμένο αεροσκάφος τύπου MQ-1 πάνω από τα Στενά του Ορμούζ. Στο μεταξύ, σειρήνες αεροπορικού συναγερμού ήχησαν στο Μπαχρέιν, όπου βρίσκεται σημαντική αμερικανική στρατιωτική βάση.
Για την επιβολή τελών διέλευσης
Τα νέα περιστατικά, που ακολούθησαν προηγούμενες ανταλλαγές πυραυλικών και μη επανδρωμένων επιθέσεων, επέκτειναν τη σύγκρουση η οποία είχε κλιμακωθεί μετά την ανακοίνωση του Ιράν, το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, ότι προχωρά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ. Η εξέλιξη αυτή ενίσχυσε τις αμφιβολίες για τη βιωσιμότητα της προσωρινής συμφωνίας κατάπαυσης των συγκρούσεων και προκάλεσε νέα άνοδο στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.
Ο Διεθνής Ναυτιλιακός Οργανισμός του ΟΗΕ εξέφρασε την αντίθεσή του στην πρόταση του προέδρου Τραμπ για την επιβολή τελών διέλευσης, υπογραμμίζοντας ότι δεν υπάρχει νομική βάση για την καθιέρωση υποχρεωτικών διοδίων σε διεθνή στενά που χρησιμοποιούνται για την παγκόσμια ναυσιπλοΐα.
Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος έχει διατυπώσει και στο παρελθόν αντίστοιχες σκέψεις περί επιβολής τελών στα διερχόμενα πλοία, μέχρι σήμερα δεν έχει προχωρήσει στην εφαρμογή τους και παραμένει ασαφές αν αυτή τη φορά θα υλοποιήσει την πρότασή του.
Το Joint Maritime Information Center, που λειτουργεί υπό την ηγεσία του αμερικανικού Πολεμικού Ναυτικού, ανακοίνωσε ότι ο αποκλεισμός θα τεθεί σε ισχύ την Τρίτη και θα αφορά κάθε πλοίο ανεξαρτήτως σημαίας, καλύπτοντας ολόκληρη την ιρανική ακτογραμμή, συμπεριλαμβανομένων των λιμένων και των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων.
Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, η εφαρμογή του μέτρου δεν θα εμποδίζει την ουδέτερη διέλευση πλοίων προς και από μη ιρανικούς προορισμούς μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ οι ανθρωπιστικές αποστολές θα επιτρέπονται κατόπιν σχετικού ελέγχου.
Εξαιτίας της επιδείνωσης της κατάστασης ασφαλείας στην περιοχή, η αμερικανική πρεσβεία στο Αμπού Ντάμπι και το γενικό προξενείο των ΗΠΑ στο Ντουμπάι ανακοίνωσαν την ακύρωση όλων των προγραμματισμένων προξενικών ραντεβού για το διάστημα από 13 έως 15 Ιουλίου.
«Εκτινάσσονται» οι τιμές του πετρελαίου
Οι διεθνείς αγορές αντέδρασαν έντονα στις εξελίξεις. Η τιμή του πετρελαίου Brent αυξήθηκε κατά περισσότερο από 9% μέσα σε μία ημέρα, σημειώνοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο σε δολάρια από τις αρχές Απριλίου και κλείνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τα μέσα Ιουνίου. Αντίστοιχα, το αμερικανικό αργό πετρέλαιο κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδό του από τα τέλη Απριλίου, φτάνοντας επίσης στο υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων εβδομάδων.
Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι περίπου είκοσι εμπορικά πλοία είχαν συνοδευθεί με ασφάλεια μέσω των Στενών κατά το προηγούμενο εικοσιτετράωρο. Ωστόσο, τα στοιχεία παρακολούθησης της ναυσιπλοΐας έδειχναν περιορισμένη εμπορική κίνηση, ενώ η εταιρεία MarineTraffic εκτίμησε ότι η διέλευση πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ μειώθηκε κατά περίπου 52% το διάστημα 10–12 Ιουλίου σε σύγκριση με την αμέσως προηγούμενη εβδομάδα.
