Σύμφωνα με μετάδοση του Politico, η κυβέρνηση της Μαδρίτης υποστηρίζει ότι πίσω από τη μαζική διέλευση βρίσκονται κυκλώματα διακίνησης μεταναστών, επιλέγοντας να διατηρήσει ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας με το Ραμπάτ. Ωστόσο, η στάση αυτή δέχεται ολοένα και μεγαλύτερη πίεση, καθώς πολιτικές δυνάμεις τόσο από τη δεξιά όσο και από την αριστερά θεωρούν ότι το Μαρόκο οφείλει να δώσει εξηγήσεις για τα γεγονότα.
Ιδιαίτερη αίσθηση προκάλεσαν οι αναφορές της Ισπανικής Πολιτοφυλακής ότι, τη στιγμή που ξεκίνησε η μαζική είσοδος μεταναστών, οι Μαροκινοί συνοριοφύλακες εγκατέλειψαν αιφνιδιαστικά τις θέσεις τους. Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τις υποψίες ότι μια επιχείρηση τέτοιας κλίμακας δύσκολα θα μπορούσε να πραγματοποιηθεί χωρίς την ανοχή ή τη σιωπηρή αποδοχή των μαροκινών αρχών.
Οι εικασίες ενισχύονται και από το ευρύτερο γεωπολιτικό πλαίσιο. Αναλυτές εκτιμούν ότι το Ραμπάτ ενδέχεται να επιχειρεί να ασκήσει πίεση προς τη Μαδρίτη, μετά τη βελτίωση των σχέσεων της Ισπανίας με την Αλγερία, η οποία στηρίζει το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Δυτικής Σαχάρας, περιοχής που διεκδικεί το Μαρόκο.
Ο δήμαρχος της Θέουτα, Χουάν Χεσούς Βίβας, υποστήριξε ότι τα γεγονότα δεν μπορούν να χαρακτηριστούν απλώς ως μεταναστευτική κρίση, καθώς υπάρχει η ευρεία αντίληψη πως η κατάσταση είτε οργανώθηκε είτε τουλάχιστον διευκολύνθηκε από το Μαρόκο. Παράλληλα, ο ηγέτης της αξιωματικής αντιπολίτευσης, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, ζήτησε εξηγήσεις για το τι απέτυχε στη συνεργασία των δύο χωρών στον τομέα της φύλαξης των συνόρων, επισημαίνοντας ότι η Ισπανία δικαιούται να απαιτήσει από το Μαρόκο να τηρήσει τις δεσμεύσεις του.
Από την πλευρά του, το Ραμπάτ απορρίπτει τις κατηγορίες. Ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εσωτερικών του Μαρόκου απέδωσε τη μαζική μετακίνηση μεταναστών σε αναρτήσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, οι οποίες δημιούργησαν την ψευδαίσθηση ότι η είσοδος στην Ευρώπη θα ήταν εύκολη και χωρίς συνέπειες. Παράλληλα, διαβεβαίωσε ότι η χώρα παραμένει αξιόπιστος εταίρος στην αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και της διακίνησης ανθρώπων.
Στο εσωτερικό της Ισπανίας, η κυβέρνηση Σάντσεθ βρίσκεται αντιμέτωπη και με κατηγορίες περί ανεπαρκούς προετοιμασίας. Η αντιπολίτευση υποστηρίζει ότι οι υπηρεσίες πληροφοριών είχαν προειδοποιήσει εγκαίρως για το ενδεχόμενο μαζικής εισόδου μεταναστών, χωρίς όμως να ληφθούν τα απαραίτητα μέτρα.
Η κρίση έχει πλέον μεταφερθεί και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Έκτακτες συναντήσεις των πρεσβευτών της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των υπουργών Εσωτερικών πραγματοποιούνται με στόχο τον συντονισμό της αντίδρασης. Παράλληλα, αρκετά κράτη-μέλη ασκούν κριτική στη μεταναστευτική πολιτική της Ισπανίας, υποστηρίζοντας ότι πρόσφατες αποφάσεις νομιμοποίησης μεγάλου αριθμού μεταναστών λειτουργούν ως «παράγοντας έλξης» για νέες αφίξεις.
