Ως η μεγαλύτερη μεμονωμένη αγορά για τις περισσότερες φαρμακευτικές και βιοτεχνολογικές εταιρείες, οι υψηλότερες τιμές φαρμάκων στις ΗΠΑ — συχνά σχεδόν τριπλάσιες σε σύγκριση με άλλες χώρες — αποτελούν βασικό λόγο για την εξάρτηση του κλάδου από τις αμερικανικές πωλήσεις, με τα επώνυμα φάρμακα να πωλούνται σε ακόμη υψηλότερα επίπεδα.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, έχει προωθήσει τη μείωση των τιμών των φαρμάκων για τους Αμερικανούς μέσω της λεγόμενης πολιτικής «Πλέον Ευνοούμενου Κράτους» (Most Favored Nations – MFN), σύμφωνα με την οποία οι τιμές στις ΗΠΑ θα καθορίζονται στο χαμηλότερο επίπεδο που ισχύει σε άλλες ανεπτυγμένες χώρες. Μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να έχει τεράστιο αντίκτυπο στους ισολογισμούς των εταιρειών.
Πόσο εκτεθειμένες είναι όμως οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες στην αμερικανική αγορά;
Πλειοψηφία πωλήσεων από τις ΗΠΑ
Από τις 10 μεγαλύτερες βιοφαρμακευτικές εταιρείες του δείκτη Stoxx 600 Health, οι πέντε αντλούν την πλειονότητα των συνολικών τους πωλήσεων από τις ΗΠΑ: Roche, Novo Nordisk, GSK, Argenx και UCB.
Η Argenx είναι η πιο εκτεθειμένη, καθώς το 85% των συνολικών της πωλήσεων προέρχεται από τις ΗΠΑ κατά την τελευταία αναφερόμενη περίοδο.
Οι λιγότερο εκτεθειμένες είναι η γερμανική Merck KGaA και η Bayer, με περίπου 30% των πωλήσεών τους να προέρχεται από την αμερικανική αγορά. Και οι δύο εταιρείες διαθέτουν διαφοροποιημένες δραστηριότητες που εκτείνονται πέρα από τον φαρμακευτικό τομέα, ενώ και η Roche έχει σημαντικό κλάδο διαγνωστικών.
Την ίδια στιγμή, η AstraZeneca — η μεγαλύτερη εταιρεία του δείκτη FTSE 100 — αντλεί το 42% των πωλήσεών της από τις ΗΠΑ και επιδιώκει να αυξήσει περαιτέρω αυτό το ποσοστό, στοχεύοντας σε έσοδα 80 δισ. δολαρίων έως το 2030. Στην ανακοίνωση των αποτελεσμάτων τρίτου τριμήνου, η εταιρεία με έδρα το Κέιμπριτζ, και με ισχυρό χαρτοφυλάκιο φαρμάκων για τον καρκίνο, τα αναπνευστικά νοσήματα και τον διαβήτη, ανέφερε ότι υλοποιεί τη στρατηγική της για ενίσχυση των δραστηριοτήτων της στις ΗΠΑ, προκειμένου να «τροφοδοτήσει την ανάπτυξη».
Η AstraZeneca έχει επίσης δεσμευτεί για σημαντικές επενδύσεις στις ΗΠΑ, όπως και οι ανταγωνιστές της Novartis, Roche και GSK, μετά την έναρξη της δεύτερης προεδρικής θητείας του Τραμπ.
Συμφωνίες με την κυβέρνηση
Η προσπάθεια του Τραμπ να μειώσει δραστικά τις τιμές των φαρμάκων έχει οδηγήσει πολλές εταιρείες, τόσο στην Ευρώπη όσο και στις ΗΠΑ, σε διαπραγματεύσεις με την κυβέρνηση.
Τον Μάιο, ο πρόεδρος υπέγραψε εκτελεστικό διάταγμα για την εφαρμογή της πολιτικής MFN. Παράλληλα, απέστειλε επιστολές σε 17 μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες, ζητώντας τους να μειώσουν τις τιμές των συνταγογραφούμενων φαρμάκων στις ΗΠΑ στα επίπεδα που ισχύουν στο εξωτερικό.
Ταυτόχρονα, ο Τραμπ πιέζει για την επαναφορά της παραγωγής στις ΗΠΑ, συμπεριλαμβανομένων των φαρμάκων, απειλώντας με δασμούς τριψήφιου ποσοστού τις εταιρείες που δεν θα επενδύσουν σε αμερικανικές μονάδες παραγωγής — αυξάνοντας περαιτέρω την πίεση για συμφωνίες.
Η AstraZeneca, η Novo Nordisk και άλλοι φαρμακευτικοί κολοσσοί έχουν ήδη συνάψει συμφωνίες με την κυβέρνηση Τραμπ για τη μείωση των τιμών στις ΗΠΑ, αν και αναλυτές εκτιμούν ότι ο αντίκτυπος στα οικονομικά τους αποτελέσματα θα είναι περιορισμένος, λόγω της δομής αυτών των συμφωνιών.
«Η συμφωνία MFN της AstraZeneca είναι πιο ήπια απ’ όσο φαίνεται, όμως οι χώρες της Ε.Ε. ενδέχεται να δουν περιορισμένη πρόσβαση σε φάρμακα», ανέφεραν αναλυτές της Jefferies τον Νοέμβριο.
Αργά το βράδυ της Τετάρτης, το Bloomberg μετέδωσε ότι οι κολοσσοί Roche και Novartis — οι δύο μεγαλύτερες ευρωπαϊκές φαρμακευτικές εταιρείες βάσει χρηματιστηριακής αξίας — βρίσκονται κοντά στην επίτευξη συμφωνιών για την τιμολόγηση φαρμάκων με την κυβέρνηση Τραμπ, οι οποίες ενδέχεται να ανακοινωθούν ακόμη και την Παρασκευή.
Και οι δύο εταιρείες δήλωσαν στο CNBC ότι στηρίζουν τον στόχο της κυβέρνησης για μείωση του κόστους φαρμάκων για τους Αμερικανούς, χωρίς ωστόσο να επιβεβαιώσουν ότι επίκειται άμεση συμφωνία. Η Novartis ανέφερε ότι βρίσκεται «σε συζητήσεις με την κυβέρνηση».
