Όπως μεταδίδει το Reuters, πριν από την έναρξη της σύγκρουσης ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν τον περασμένο μήνα, ο κλάδος των αερομεταφορών προέβλεπε κέρδη-ρεκόρ ύψους 41 δισ. δολαρίων για το 2026. Ωστόσο, ο διπλασιασμός των τιμών των καυσίμων αεροσκαφών έχει θέσει αυτές τις προβλέψεις σε κίνδυνο, αναγκάζοντας τις εταιρείες να επανεξετάσουν τα δρομολόγια και τις στρατηγικές τους.
Αεροπορικές εταιρείες όπως η United Airlines, η Air New Zealand και η σκανδιναβική SAS έχουν ήδη ανακοινώσει μειώσεις στη χωρητικότητα και αυξήσεις τιμών, ενώ άλλες έχουν επιβάλει πρόσθετες χρεώσεις καυσίμων.
«Οι αεροπορικές εταιρείες αντιμετωπίζουν μια υπαρξιακή πρόκληση», δήλωσε ο Ρήγας Δογάνης, πρώην επικεφαλής της Ολυμπιακής Αεροπορίας και πρώην διευθυντικό στέλεχος της easyJet.
«Θα χρειαστεί να μειώσουν τις τιμές για να τονώσουν τη ζήτηση, που εξασθενεί, την ίδια στιγμή που το αυξημένο κόστος καυσίμων τις ωθεί να τις αυξήσουν. Πρόκειται για μια τέλεια καταιγίδα», πρόσθεσε ο ίδιος, ο οποίος σήμερα προεδρεύει της συμβουλευτικής εταιρείας Airline Management Group με έδρα το Λονδίνο.
«Ρεκόρ» στην επιβατική κίνηση
Σημειώνεται ότι το προηγούμενο έτος, ο κλάδος κατέγραψε ιστορικό ρεκόρ στην παγκόσμια επιβατική κίνηση, η οποία ξεπέρασε κατά περίπου 9% τα επίπεδα πριν από την πανδημία, παρά τα συνεχιζόμενα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα που επηρέασαν τις παραδόσεις νέων αεροσκαφών.
Σύμφωνα με το Reuters, η ισχυρή ζήτηση για ταξίδια μετά την πανδημία, σε συνδυασμό με τους περιορισμούς στην αύξηση της χωρητικότητας, έδωσε στις αεροπορικές εταιρείες σημαντική διαπραγματευτική δύναμη στις τιμές, καθώς κατάφερναν να γεμίζουν περισσότερες θέσεις σε κάθε πτήση.
Ωστόσο, το μέγεθος των αυξήσεων που απαιτούνται για να αντισταθμιστεί η εκτίναξη του κόστους καυσίμων είναι ιδιαίτερα μεγάλο, σε μια περίοδο που οι καταναλωτές δέχονται πιέσεις από την αύξηση των τιμών ενέργειας, γεγονός που ενδέχεται να περιορίσει τις «προαιρετικές» δαπάνες, όπως η διασκέδαση, τα ταξίδια κτλ.
«Ο μόνος τρόπος να αυξηθούν οι τιμές είναι να μειωθεί η χωρητικότητα», δήλωσε ο Άντριου Λόμπενμπεργκ της Barclays. «Αυτό περιμένω να συμβεί και τώρα, όπως και σε προηγούμενες κρίσεις: οι εταιρείες αναγκάζονται να περιορίσουν τα δρομολόγια».
Αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων
Ο διευθύνων σύμβουλος της United Airlines, Σκοτ Κίρμπι, δήλωσε στο ABC News ότι οι τιμές των εισιτηρίων θα πρέπει να αυξηθούν κατά 20% προκειμένου να καλυφθεί το αυξημένο κόστος καυσίμων.
Όπως τονίζεται, οι εταιρείες χαμηλού κόστους ενδέχεται να αντιμετωπίσουν τις μεγαλύτερες δυσκολίες, καθώς οι επιβάτες τους είναι πιο ευαίσθητοι στις αυξήσεις τιμών σε σύγκριση με τους εταιρικούς πελάτες ή τους πιο εύπορους ταξιδιώτες, τους οποίους στοχεύουν ολοένα και περισσότερο οι αεροπορικές premium κατηγορίας, όπως η Delta Air Lines και η United Airlines.
«Για τους ταξιδιώτες που είναι πιο ευαίσθητοι στις τιμές, ακόμη και τα σύντομα αεροπορικά ταξίδια ενδέχεται να αντικατασταθούν από τρένα, λεωφορεία ή άλλες εναλλακτικές», ανέφερε ο Νέιθαν Γκι της Bank of America.
«Σοκ» στην αγορά πετρελαίου
Ιστορικά, η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή αποτελεί το τέταρτο πετρελαϊκό σοκ για τον κλάδο των αερομεταφορών από τις αρχές του αιώνα και το πρώτο κατά το οποίο εταιρείες, όπως η Vietnam Airlines, εκφράζουν ανησυχίες ακόμη και για τη διαθεσιμότητα καυσίμων, λόγω του κλεισίματος των Στενών του Ορμούζ.
Ανάλογες κρίσεις είχαν σημειωθεί την περίοδο 2007-2008 πριν από την παγκόσμια χρηματοπιστωτική κρίση, γύρω στο 2011 μετά την Αραβική Άνοιξη και το 2022 με την έναρξη του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.
Στο μεταξύ, συγχωνεύσεις που πραγματοποιήθηκαν την περίοδο 2008-2014, όπως μεταξύ Delta και Northwest καθώς και American Airlines και US Airways, περιόρισαν τις μεγάλες αμερικανικές εταιρείες από οκτώ σε τέσσερις, εγκαινιάζοντας μια εποχή αυστηρότερου ελέγχου της χωρητικότητας. Παράλληλα, εταιρείες χαμηλού κόστους, όπως η Ryanair και η IndiGo της Ινδίας, βασίστηκαν σε στόλους ενός τύπου αεροσκάφους και σε γρήγορους κύκλους πτήσεων για να μειώσουν τα λειτουργικά κόστη.
Η αντικατάσταση παλαιότερων, ενεργοβόρων αεροσκαφών με πιο αποδοτικά αποτελεί προφανή λύση για τη μείωση του κόστους, ωστόσο τα προβλήματα στην εφοδιαστική αλυσίδα μετά την πανδημία, καθώς και ζητήματα με κινητήρες νέας γενιάς, έχουν καθυστερήσει τις παραδόσεις.
Παρότι οι χαμηλού κόστους αεροπορικές εταιρείες στις ΗΠΑ διαθέτουν από τους πιο σύγχρονους και αποδοτικούς στόλους, ενδεχόμενη κάμψη της ζήτησης θα μπορούσε να καταστήσει δύσκολη την αποπληρωμή των νέων αεροσκαφών και να πλήξει την κερδοφορία τους.
Τέλος, σύμφωνα με τον Νταν Τέιλορ της συμβουλευτικής εταιρείας IBA, το τρέχον πετρελαϊκό σοκ αναμένεται να διευρύνει το χάσμα μεταξύ ισχυρών και πιο αδύναμων αεροπορικών εταιρειών.
«Οι εταιρείες με ισχυρούς ισολογισμούς, μεγάλη διαπραγματευτική δύναμη στις τιμές και εύκολη πρόσβαση σε κεφάλαια είναι σε καλύτερη θέση να αντέξουν τις πιέσεις», ανέφερε. «Αντίθετα, όσες έχουν χαμηλή κερδοφορία και περιορισμένες χρηματοδοτικές δυνατότητες ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπες με αυξανόμενες οικονομικές δυσκολίες».
