Γιατί οι Νορβηγοί προτιμούν τα EV
Σύμφωνα με το CNBC, οι κυβερνήσεις της χώρας ακολούθησαν μια στρατηγική με «καρότο και μαστίγιο»: Οι εκπομπές ρύπων επιβαρύνονται με μεγάλους φόρους, ενώ τα EV απολαμβάνουν πλήρη απαλλαγή από φόρους εισαγωγής, ΦΠΑ αγοράς και τέλη κυκλοφορίας . Επιπλέον, τα οχήματα μηδενικών εκπομπών είχαν πρόσβαση σε δωρεάν στάθμευση, χρήση λεωφορειολωρίδων, εκπτώσεις σε διόδια, φέριμποτ και άλλα — αν και ορισμένα από αυτά τα προνόμια μετριάστηκαν πρόσφατα.
Η οικονομική στήριξη συνδυάστηκε με συνεπή πολιτική, ανεξάρτητα από την κυβερνώσα παράταξη, υπενθυμίζοντας ότι «πολλές χώρες βάζουν κίνητρα για τα EV και μετά τα αποσύρουν» .
Επιπτώσεις και υποδομή
Το αποτέλεσμα όλων των παραπάνω; Το 2024, το 88,9% των νέων αυτοκινήτων που πωλήθηκαν ήταν πλήρως ηλεκτρικά, ενώ το 2023 το αντίστοιχο ποσοστό ήταν 82,4%. Μοντέλα από Tesla, Volkswagen και Toyota κυριάρχησαν, κι επειδή η Νορβηγία δεν παράγει τα δικά της αυτοκίνητα, ήταν εύκολο να επιβληθούν φόροι στα συμβατικά χωρίς αντιδράσεις.
Η στροφή στα EV έχει αλλάξει και τη δομή των πρατηρίων καυσίμων: πιλοτικά προγράμματα προβλέπουν ότι μέσα σε τρία χρόνια ο αριθμός των σημείων φόρτισης θα ισοδυναμεί με τον αριθμό των αντλιών βενζίνης.
Προκλήσεις που ξεπεράστηκαν
Οι καιρικές συνθήκες έθεσαν τον προβληματισμό για ενδεχόμενη απώλεια αυτονομίας το χειμώνα, όμως οι οδηγοί δεν το θεωρούν εμπόδιο: η προθέρμανση μπαταρίας έχει γίνει πιο αποτελεσματική, και οι αποστάσεις στη Νορβηγία είναι σχετικά μικρές . Μάλιστα, σε απομακρυσμένες περιοχές της Αρκτικής, τα EV έφτασαν το 74% των νέων πωλήσεων.
Κοινωνική κινητοποίηση και συνεχής πίεση
Η ένωση οδηγών ηλεκτρικών οχημάτων, Norsk Elbilforening (Elbil), υπό την ηγεσία της Christina Bu, από 14.000 μέλη το 2014 έφτασε πάνω από 120.000, αναδεικνύοντας την κοινωνική πίεση για πολιτικές υπέρ των EV. Η ομάδα αυτή προώθησε νόμους όπως το «δικαίωμα φόρτισης» για διαμερίσματα και πίεσε για ευκολία στη χρήση φορτιστών με κάρτα/ψηφιακή πρόσβαση.
Από το παράδειγμά της Νορβηγίας μαθαίνουμε πως για να έχει επιτυχία ένα τέτοιο εγχείρημα χρειάζονται τα εξής:
1. Οικονομικά κίνητρα: Απαλλαγή από βασικούς φόρους αγοράς και κυκλοφορίας.
2. Πρόβλεψη για μακροχρόνια συνέπεια: Σύστημα που δεν αλλοιώθηκε στις αλλαγές κυβερνήσεων.
3. Υποδομή φόρτισης με στόχο την ισοτιμία με τα πρατήρια με συμβατικά καύσιμα.
4. Κοινωνική συμμετοχή με έντονη παρουσία οργανώσεων οδηγών EV.
5. Επένδυση από πλούτο πετρελαίου μέσω του κρατικού ταμείου: η «πράσινη μετάβαση» χρηματοδοτήθηκε ουσιαστικά από το ίδιο στοιχείο που επί χρόνια χρησιμοποίησαν.
Η μεταρρύθμιση της Νορβηγίας δείχνει ότι με σταθερές πολιτικές, οικονομικά κίνητρα και επενδύσεις σε υποδομές και ενημέρωση, η ευρεία υιοθέτηση των ηλεκτρικών οχημάτων είναι εφικτή — ακόμη και σε κρύα και πλούσια σε πετρέλαιο κράτη.
