Με κεντρική παραδοχή, ότι είναι αδύνατο να παρακολουθήσει κανείς μια τέτοια διοργάνωση ως ένα γεγονός αποκομμένο από το ευρύτερο κοινωνικό-οικονομικό συγκείμενο εντός του οποίου διεξάγεται και με δεδομένη την αγάπη μας για το παιχνίδι, σταχυολογήσαμε ορισμένα κεντρικά ζητήματα που μας έχουν ήδη απασχολήσει φέτος.

FIFA: «They’d sell the sky if they could»

Παραφράζοντας την ατάκα γνωστής ταινίας, θα λέγαμε ότι η FIFA θα χρέωνε και το οξυγόνο αν μπορούσε.

Καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς η Ομοσπονδία έχει βρεθεί στο στόχαστρο της κριτικής τόσο για τις «αστρονομικές» τιμές των εισιτηρίων, όπως επίσης και για μια σειρά «παράλογων» χρεώσεων, όπως η επιβολή εισιτηρίου για ζωντανή παρακολούθηση των αγώνων στα επίσημα Fan Festival.

Το παραπάνω γεγονός αντανακλά άλλωστε και ένα ευρύτερο «χάσμα» όσον αφορά την ίδια τη φυσιογνωμία του αθλήματος που σχετίζεται με την ανθρωπογεωγραφία των φιλάθλων.

Με άλλα λόγια, αργά αλλά σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες το ποδόσφαιρο έχει μεταβληθεί από ένα παιχνίδι με ξεκάθαρο λαϊκό έρεισμα, σε ένα σπορ για ισχυρά πορτοφόλια.

Μέσα σ’ όλα λοιπόν, η Ομοσπονδία μας απασχόλησε την περασμένη βδομάδα για ένα ακόμη «αλαλούμ».

Πιο συγκεκριμένα, η αρχική πολιτική της FIFA περιλάμβανε μια οδηγία που επέτρεπε στους φιλάθλους να έχουν μαζί τους ένα άδειο, διαφανές πλαστικό μπουκάλι χωρητικότητας έως ενός λίτρου, ώστε να μπορούν να το ξαναγεμίζουν από τις βρύσες πόσιμου νερού που υπάρχουν εντός των σταδίων.

Ωστόσο, όπως αποκάλυψε το Athletic, η FIFA είχε αλλάξει στις 2 Ιουνίου ριζικά τον κώδικα συμπεριφοράς που ισχύει στα γήπεδα. Συγκεκριμένα, η πολιτική της είχε αφαιρέσει τη συγκεκριμένη οδηγία και αντ’ αυτής ανέφερε ότι:

«Προς αποφυγή οποιασδήποτε αμφιβολίας, επαναχρησιμοποιούμενα μπουκάλια νερού δεν επιτρέπεται να εισάγονται στο στάδιο».

Όπως τονίζεται, αυτό σήμαινε ότι οι φίλαθλοι θα μπορούσαν να προμηθεύονται αναψυκτικά μόνο από τα σημεία πώλησης που λειτουργούν εντός των σταδίων. Και αυτό, γιατί η FIFA λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος των εσόδων από τις πωλήσεις που πραγματοποιούνται στα συγκεκριμένα σημεία, ενώ η συνεργαζόμενη εταιρεία αναψυκτικών της, η Coca-Cola, θα διέθετε προς πώληση στα γήπεδα τόσο τα αναψυκτικά της, όσο και το εμφιαλωμένο νερό της μάρκας Dasani.

Παρ’ όλα αυτά, μετά τις εύλογες αντιδράσεις που προκλήθηκαν η Ομοσπονδία «ανέκρουσε πρύμναν» με την εν λόγω οδηγία όμως να μην εφαρμόζεται ακόμη στα γήπεδα που βρίσκονται στο Μεξικό.

Υπενθυμίζεται εδώ ότι σύμφωνα με τις προειδοποιήσεις του ΟΗΕ και του Παγκόσμιου Μετεωρολογικού Οργανισμού το φετινό Μουντιάλ αναμένεται να πραγματοποιηθεί σε συνθήκες ακραίας ζέστης, γεγονός ιδιαίτερα επιβαρυντικό τόσο για την υγεία των φιλάθλων, όσο και των ίδιων των παικτών.

Ο «ελέφαντας» - Ιράν στο δωμάτιο

Οι ΗΠΑ και ιδιαίτερα ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ έχουν ήδη «μονοπωλήσει» το ενδιαφέρον για όλους τους «λάθος» λόγους στο φετινό Μουντιάλ, μεταξύ των οποίων και για το τεράστιο κόστος της μεταφοράς των φιλάθλων στο γήπεδο.

Είναι σαφές όμως ότι τη βαρύτερη «σκιά» τη ρίχνει ο συνεχιζόμενος πόλεμος στη Μέση Ανατολή. Μετά την επίθεση των ΗΠΑ και του Ισραήλ εναντίον του Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου δεν έχει μπορέσει να επιτευχθεί συμφωνία για τερματισμό του πολέμου, με το ενδεχόμενο μιας ακόμη παρατεταμένης σύγκρουσης με τεράστιες συνέπειες σε ανθρώπινες ζωές, τιμές ενέργειας και κόστος ζωής να είναι πέρα για πέρα ορατό.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα προσπαθήσει να εμφανίσει εαυτόν ως «νικητή» «επιμηκύνοντας» όμως συνεχώς στις επόμενες δύο βδομάδες την ολοκλήρωση της σύγκρουσης.

Εντούτοις, παρά τις αμέτρητες παλινωδίες, τις πρωτοφανείς απειλές και τα κωμικοτραγικά και αντικρουόμενα μηνύματά του, η πραγματικότητα βρίσκεται σε ευθεία σύγκρουση με τις φαντασιώσεις του.

Η Τεχεράνη έχει αποδειχθεί «σκληρότερο» καρύδι απ’ ότι -αφελώς- υπολόγιζε με τις συνέπειες του πολέμου να έχουν φτάσει ήδη και στην πόρτα του, αφού το «roller coaster» στις τιμές του πετρελαίου επηρεάζει πλέον και την τσέπη των Αμερικανών πολιτών.

Η Εθνική Ομάδα του Ιράν λοιπόν σίγουρα θα συγκεντρώσει πάνω της την προσοχή.

Σε αυτό το φόντο, πρόσφατο ρεπορτάζ του Athletic, αναφέρεται στις πολιτικές συνδηλώσεις μιας κονκάρδας που έχουν φορέσει κατά καιρούς οι Ιρανοί ποδοσφαιριστές.

Ειδικότερα, η συγκεκριμένη κονκάρδα, αναπαριστά τον αριθμό «168» και είναι αφιερωμένη στη μνήμη των κοριτσιών που δολοφονήθηκαν την πρώτη μέρα των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων ύστερα από πυραυλική επίθεση των ΗΠΑ στο σχολείο τους. Στο συγκεκριμένο συμπέρασμα κατέληξαν με έρευνά τους οι New York Times.

Με δεδομένο λοιπόν, ότι οι κανονισμοί της FIFA απαγορεύουν στους ποδοσφαιριστές να φέρουν στον εξοπλισμό τους οποιοδήποτε πολιτικό ή θρησκευτικό μήνυμα αντανακλώντας και την ευρύτερα υποκριτική «No Politica» στάση της, ερωτήματα εγείρονται σχετικά με τον τρόπο που η διοργανώτρια θα διαχειριστεί την εν λόγω περίπτωση.

Την ίδια ώρα, το αντι-μεταναστευτικό «κρεσέντο» της κυβέρνησης Τραμπ που έχει προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε πολλές αμερικανικές πολιτείες -λόγω της δολοφονικής δράσης της Υπηρεσίας Μετανάστευσης και Τελωνείων (ICE)-, δεν αφήνει ανεπηρέαστο ούτε το Μουντιάλ.

Την περασμένη Παρασκευή μάλιστα, ο Ιρακινός άσσος Αϊμάν Χουσεΐν ανακρίθηκε επί επτά ώρες από τις αρμόδιες υπηρεσίες μετανάστευσης κατά την άφιξή του στις ΗΠΑ για τη συμμετοχή του στη διοργάνωση.

Κατ’ επέκταση, όπως μαρτυρά πρόσφατο ρεπορτάζ του BBC αρκετοί φίλαθλοι από διάφορες χώρες που συμμετέχουν στη διοργάνωση αντιμετωπίζουν προβλήματα, περιορισμούς ή απόρριψη των αιτήσεών τους για ταξιδιωτική βίζα.

Πρόκειται για πολίτες που προέρχονται κυρίως από χώρες της Μέσης Ανατολής και της Αφρικής, «προμηνύοντας» τη «φιλοξενία» της κυβέρνησης Τραμπ απέναντί τους.

Σε αναβρασμό το Μεξικό

Την ίδια ώρα, το Μεξικό κινείται στο ρυθμό έντονων και μαζικών διαδηλώσεων που πραγματοποιούνται στη «σκιά» της πρεμιέρας του Παγκοσμίου Κυπέλλου.

Σύμφωνα με τη Washington Post, εκπαιδευτικοί, οικογένειες αγνοουμένων και μια σειρά κοινωνικών κινημάτων στη χώρα αξιοποιούν τους επικείμενους εορτασμούς της FIFA, προκειμένου να ασκήσουν πίεση στις αρχές και να προωθήσουν τα αιτήματά τους.

Να σημειωθεί ότι τα τελευταία είκοσι χρόνια ο αριθμός των αγνοουμένων στο Μεξικό ανέρχεται σε 130000, γεγονός που συνδέεται άμεσα με τις συγκρούσεις για τον έλεγχο του εμπορίου ναρκωτικών.

Μάλιστα, εντός της χρονιάς η δολοφονία ενός διαβόητου αρχιβαρόνου είχε προκαλέσει λουτρό αίματος στη χώρα, εγείροντας σοβαρά ερωτήματα ως προς την ασφαλή διεξαγωγή της διοργάνωσης.

Οι διαμαρτυρίες οικογενειών που αναζητούν τους εξαφανισμένους συγγενείς τους και εκπαιδευτικών από αγροτικές περιοχές που διεκδικούν καλύτερες συνθήκες εργασίας έχουν ενταθεί, την ώρα που η τοπική κυβέρνηση προωθεί σχέδια «αισθητικής αναβάθμισης» της πόλης.

Όπως μεταδίδει η Washington Post, η κυβέρνηση της Κλαούντια Σέινμπαουμ έχει δεχθεί επικρίσεις από οργανώσεις ακτιβιστών ότι δίνει προτεραιότητα στους εορτασμούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου αντί να αντιμετωπίσει επείγουσες κοινωνικές ανάγκες, όπως το αυξανόμενο κόστος ζωής, το οποίο εν μέρει αποδίδεται και στην ξένη τουριστική δραστηριότητα.

Παράλληλα, όσον αφορά την πρόσβαση των Μεξικανών στη διοργάνωση, εκτενές ρεπορτάζ της El País φανερώνει ότι ένα μεγάλο μέρος των παραδοσιακών φίλων του ποδοσφαίρου έχει «αποκλειστεί» από τις εξέδρες.

Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται, οι φίλαθλοι που παραδοσιακά γεμίζουν τα γήπεδα του μεξικανικού πρωταθλήματος, -υπάλληλοι γραφείου, νέοι επαγγελματίες ή οικογένειες της μεσαίας τάξης- αναγκάστηκαν «να κάνουν οικονομικούς υπολογισμούς, να παραιτηθούν από τις διακοπές τους, να αναβάλουν σημαντικές αγορές και να παρακολουθούν επί μήνες, ακόμη και χρόνια, τα διάφορα στάδια διάθεσης των εισιτηρίων, ελπίζοντας να εξασφαλίσουν μια θέση».

Στο ίδιο πλαίσιο, παρόλο που η FIFA ανακοίνωσε ότι θα υπήρχαν εισιτήρια από 60 δολάρια, οι φίλαθλοι δηλώνουν ότι ποτέ δεν είδαν τέτοιες τιμές. Στον αντίποδα, βρέθηκαν αντιμέτωποι με εισιτήρια που κόστιζαν δεκάδες χιλιάδες πέσος, ενώ οι τιμές τους διπλασιάζονταν ή και τριπλασιάζονταν όσο προχωρούσαν οι φάσεις πώλησης.

Συγκριτικά δε με τις δύο προηγούμενες διοργανώσεις, -της Ρωσίας το 2018 και του Κατάρ το 2022-, το φετινό Μουντιάλ έχει καταγράψει αυξήσεις-«φωτιά» στις τιμές των φθηνότερων εισιτηρίων που φτάνουν έως και το 800%, ανάλογα με τη φάση του τουρνουά.

Για πολλούς, η παρακολούθηση ενός αγώνα της εθνικής ομάδας του Μεξικού αποδείχθηκε αδύνατη, ακόμη και αν κατοικούσαν στην πόλη όπου διεξαγόταν ο αγώνας.