Στην επιστολή του, με τίτλο «Το δικαίωμα των νησιών να έχουν μέλλον», ο κ. Παναγιωτάκης υπογραμμίζει ότι η ακτοπλοΐα δεν αποτελεί απλώς μία μεταφορική δραστηριότητα, αλλά βασικό πυλώνα εθνικής συνοχής, ανάπτυξης και κοινωνικής συνοχής για τη νησιωτική Ελλάδα.
Όπως επισημαίνει, η απρόσκοπτη λειτουργία των ακτοπλοϊκών γραμμών δεν αφορά μόνο τη μετακίνηση επιβατών και επισκεπτών, αλλά συνδέεται άμεσα με την τροφοδοσία των νησιών, την πρόσβαση των κατοίκων σε υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης, την οικονομική δραστηριότητα και συνολικά την προοπτική των τοπικών κοινωνιών.
Ο επικεφαλής της Fast Ferries, με περισσότερα από είκοσι χρόνια παρουσίας στο χώρο της ακτοπλοΐας, περιγράφει τις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα νησιά κατά τη χειμερινή περίοδο, τονίζοντας ότι τα πλοία δωδεκάμηνης δρομολόγησης αποτελούν τη «ραχοκοκαλιά» της νησιωτικής συγκοινωνίας, καθώς εξυπηρετούν τις ανάγκες των κατοίκων ακόμη και όταν η τουριστική κίνηση είναι περιορισμένη και τα δρομολόγια συχνά ζημιογόνα.
Προβληματισμός για τον στόλο και την πράσινη μετάβαση
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στην ανάγκη ανανέωσης του ελληνικού ακτοπλοϊκού στόλου και προσαρμογής του στις νέες περιβαλλοντικές απαιτήσεις που τίθενται για τα επόμενα χρόνια.
Ο κ. Παναγιωτάκης σημειώνει ότι ο μέσος όρος ηλικίας των πλοίων της ελληνικής ακτοπλοΐας έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, ενώ μόλις ένα μικρό ποσοστό του στόλου είναι ηλικίας κάτω των 20 ετών, γεγονός που καταδεικνύει –όπως αναφέρει– το μέγεθος των επενδύσεων που απαιτούνται για την πράσινη μετάβαση.
«Η ανανέωση του στόλου και η πράσινη μετάβαση αποτελούν εθνικό στοίχημα. Όμως για να υπάρξουν επενδύσεις, πρέπει πρώτα να διασφαλιστεί ότι θα συνεχίσει να υπάρχει ένας υγιής και βιώσιμος ακτοπλοϊκός κλάδος», υπογραμμίζει.
Ανησυχία για τον ανταγωνισμό και τη συγκέντρωση της αγοράς
Στην επιστολή του εκφράζει επίσης έντονο προβληματισμό για τις εξελίξεις στον κλάδο της ακτοπλοΐας, επισημαίνοντας ότι τα συμβατικά πλοία που εξυπηρετούν τα νησιά όλο τον χρόνο καλούνται να ανταγωνιστούν εποχικά ταχύπλοα που δραστηριοποιούνται κυρίως κατά τη θερινή περίοδο και στις πλέον εμπορικές γραμμές.
Όπως αναφέρει, δημιουργείται μια διαρθρωτική ανισορροπία, καθώς τα πλοία δωδεκάμηνης παρουσίας επωμίζονται το κόστος της χειμερινής εξυπηρέτησης των νησιών, ενώ οι εποχικές δραστηριότητες επικεντρώνονται στις περιόδους υψηλής ζήτησης.
Παράλληλα, ο πρόεδρος της Fast Ferries εκφράζει ανησυχία για την αυξανόμενη συγκέντρωση της ακτοπλοϊκής αγοράς σε έναν επιχειρηματικό όμιλο, προειδοποιώντας ότι η περαιτέρω συγκέντρωση ενδέχεται να περιορίσει τον πραγματικό ανταγωνισμό, να μειώσει τις επιλογές των επιβατών και των τοπικών κοινωνιών και να οδηγήσει μακροπρόθεσμα σε υψηλότερο κόστος μετακίνησης και λιγότερες συνδέσεις.
«Όταν τα νησιά χάνουν τις επιλογές τους, χάνουν ένα μέρος της αυτονομίας τους», σημειώνει χαρακτηριστικά.
Κάλεσμα σε κοινή διεκδίκηση για το μέλλον των νησιών
Απευθυνόμενος στους δημάρχους των Κυκλάδων, στο Επιμελητήριο Κυκλάδων και στους φορείς των νησιών, ο Θεολόγος Παναγιωτάκης ζητά τη διαμόρφωση ενός κοινού μετώπου για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας της ακτοπλοΐας και του δικαιώματος των νησιωτών να έχουν πραγματικές επιλογές στις μετακινήσεις τους.
Όπως τονίζει, είναι αναγκαίο να διεκδικηθούν από κοινού:
- Η διατήρηση πραγματικού και υγιούς ανταγωνισμού στην ακτοπλοΐα, προς όφελος των νησιωτών, της τοπικής οικονομίας και της αναπτυξιακής προοπτικής των νησιών.
- Η αποτροπή συνθηκών υπερσυγκέντρωσης της αγοράς, που θα μπορούσαν να περιορίσουν τις επιλογές των νησιωτών και να δημιουργήσουν εξαρτήσεις ασύμβατες με τις αρχές της πολυφωνίας και της ελεύθερης αγοράς.
- Η δημιουργία ενός νέου, σύγχρονου και δίκαιου θεσμικού πλαισίου, το οποίο θα διασφαλίζει την κάλυψη των συγκοινωνιακών αναγκών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, θα ενισχύει τη βιωσιμότητα της ακτοπλοΐας και θα ενθαρρύνει νέες επενδύσεις.
- Η παροχή κινήτρων για την ανανέωση και την πράσινη μετάβαση του ακτοπλοϊκού στόλου, ώστε η ελληνική ακτοπλοΐα να ανταποκριθεί στις περιβαλλοντικές προκλήσεις των επόμενων δεκαετιών χωρίς να υποβαθμιστούν οι παρεχόμενες υπηρεσίες.
- Η ουσιαστική στήριξη των συμβατικών πλοίων δωδεκάμηνης δρομολόγησης, τα οποία αποτελούν τη βασική υποδομή εξυπηρέτησης των νησιωτικών κοινωνιών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους.
- Περισσότερες, συχνότερες και οικονομικότερες ενδονησιωτικές συνδέσεις, καθώς και ασφαλείς και αξιόπιστες συνδέσεις με τα λιμάνια της Αττικής, καθώς –όπως επισημαίνει– η σύνδεση των νησιών δεν αποτελεί πολυτέλεια αλλά θεμελιώδες δικαίωμα.
- Τη διασφάλιση πραγματικών επιλογών για τους νησιώτες σήμερα και στο μέλλον, ως βασική προϋπόθεση ανάπτυξης, κοινωνικής συνοχής και ίσων ευκαιριών.
«Τα νησιά δεν ζητούν προνόμια, ζητούν ίσες ευκαιρίες»
Κλείνοντας την επιστολή του, ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Fast Ferries τονίζει ότι η συζήτηση δεν αφορά την προστασία συγκεκριμένων επιχειρήσεων, αλλά τη δυνατότητα των νησιών να διατηρήσουν αξιόπιστες ακτοπλοϊκές συνδέσεις και αναπτυξιακή προοπτική.
«Τα νησιά δεν ζητούν προνόμια. Ζητούν ίσες ευκαιρίες. Ζητούν επιλογές. Ζητούν να συνεχίσουν να είναι ζωντανά και να μπορούν να αποφασίζουν τα ίδια για το μέλλον τους», αναφέρει, καταλήγοντας με το μήνυμα ότι «τα πλοία δεν μεταφέρουν μόνο ανθρώπους και εμπορεύματα. Μεταφέρουν το δικαίωμα των νησιών να έχουν μέλλον».
