Πάνω από 27.000 άνθρωποι πέρασαν στη χώρα από τις αρχές του 2024 έως και σήμερα 8 Ιουλίου 2025, ακολουθώντας δύο βασικές θαλάσσιες διαδρομές: τη νότια, από τις ακτές της Λιβύης, και την ανατολική, από τα τουρκικά παράλια.
Οι αριθμοί που προκύπτουν από επιχειρησιακά δεδομένα και μαρτυρίες μεταναστών είναι αποκαλυπτικοί. Οι 11.407 αφίξεις από Λιβύη αντιστοιχούν σε συνολικό ποσό 51,3 εκατομμυρίων δολαρίων, εφόσον κάθε μετανάστης, κατά δηλώσεις τους, πλήρωσε κατά μέσο όρο 4.500 δολάρια.
Αντίστοιχα, οι 15.783 αφίξεις από Τουρκία συνδέονται με 63,1 εκατομμύρια δολάρια, με μέση τιμή μεταφοράς τα 4.000 δολάρια ανά άτομο. Πρόκειται για ένα υπόγειο δίκτυο τεράστιας έκτασης, που λειτουργεί με οικονομικούς κανόνες, προσφορά και ζήτηση, εποχικότητα, ψευδείς υποσχέσεις και απόλυτο έλεγχο των ροών από οργανωμένα κυκλώματα.
Η δραματική μετατόπιση του βάρους προς τη Λιβύη καταγράφηκε με απόλυτη σαφήνεια φέτος το καλοκαίρι, αν και από πέρυσι είχαν δοθεί τα πρώτα μηνύματα. Μόνο το πενθήμερο 4 έως 8 Ιουλίου, οι ελληνικές αρχές κατέγραψαν 2.081 αφίξεις από τη χώρα αυτή σε 26 ξεχωριστά περιστατικά.
Οι περισσότεροι εξ αυτών των μεταναστών πίστευαν ότι ταξίδευαν προς Ιταλία, γεγονός που φανερώνει όχι απλώς παραπλάνηση, αλλά πιθανώς και σκόπιμη ανακατεύθυνση των διαδρομών από τους διακινητές. Το εκτιμώμενο ποσό που καταβλήθηκε για το συγκεκριμένο κύμα υπερβαίνει τα 9,3 εκατομμύρια δολάρια.
Το 2024, οι αφίξεις από Λιβύη ήταν περιορισμένες, μόλις 2.304. Όμως στο πρώτο μισό του 2025, ο αριθμός αυτός τετραπλασιάστηκε, αγγίζοντας τους 9.103, αποκαλύπτοντας πλήρη επαναφορά της νότιας διαδρομής ως κύριου άξονα διακίνησης προς την Ελλάδα.
Σκάφη αναχωρούν κυρίως από τη Δυτική Λιβύη, συχνά υπερφορτωμένα, με προορισμό την Κρήτη. Οι μεταναστευτικές ροές προσαρμόζονται πλέον σε στρατηγικά «παράθυρα» και επιχειρούν να εκμεταλλευτούν την δύσκολη επιτήρηση στη νοτιοδυτική Μεσόγειο.
Αντίθετα, η ανατολική διαδρομή μέσω Τουρκίας δείχνει να υποχωρεί. Το 2024 αποτέλεσε τη χρονιά με τις περισσότερες αφίξεις μέσω αυτής της οδού με 14.341 άτομα, που κατέληξαν κυρίως σε νησιά του ανατολικού Αιγαίου, με το συνολικό ποσό διακίνησης που εκτιμάται λίγο κάτω από τα 60 εκατομμύρια δολάρια.
Το 2025, η ίδια διαδρομή έχει μέχρι στιγμής αποδώσει μόλις 1.442 αφίξεις, δηλαδή σχεδόν το 1/10 της προηγούμενης χρονιάς. Η κάμψη αυτή αποδίδεται σε αυξημένες περιπολίες, σε πολιτικά μηνύματα προς την τουρκική πλευρά και σε μερική μετατόπιση των διακινητών προς πιο «ανοιχτές» διαδρομές.
Σε κάθε περίπτωση, το συμπέρασμα είναι σαφές, η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο μιας παραοικονομίας εκατομμυρίων. Η φύλαξη των θαλάσσιων συνόρων έχει πάψει να είναι τεχνικό ζήτημα επιτήρησης και εξελίσσεται σε σύμπτωμα μιας δομικής αποσταθεροποίησης στα πέριξ της Μεσογείου.
Όσο οι γεωπολιτικοί κραδασμοί συνεχίζονται και οι μετακινήσεις πληθυσμών οργανώνονται από εγκληματικά δίκτυα με επιχειρηματικούς όρους, η χώρα θα καλείται να διαχειρίζεται όχι απλώς κύματα ανθρώπων, αλλά αριθμούς που τρομάζουν.
(Σ.σ. : Την ώρα που γράφονταν αυτό το ρεπορτάζ βρίσκονταν σε εξέλιξη νέα επιχείρηση του Λιμενικού Σώματος ανοιχτά της Κρήτης. Προς το παρόν δεν είναι ξεκάθαρος ο αριθμός των παράτυπων μεταναστών του εν λόγω περιστατικού. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις στελεχών του Λ.Σ. είναι μεταξύ 250 και 400).
