Με 370 ψήφους υπέρ, 201 κατά και 84 αποχές, το ΕΚ καθόρισε τη διαπραγματευτική του θέση απέναντι στα κράτη μέλη, όσον αφορά τόσο το ύψος όσο και τη δομή του νέου μακροπρόθεσμου προϋπολογισμού. Σύμφωνα με αυτή, ο προϋπολογισμός της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034 θα πρέπει να φτάσει στο 1,27% του ακαθάριστου εθνικού εισοδήματος της Ένωσης.
Η πρόταση του ΕΚ προβλέπει αύξηση περίπου 10% σε σχέση με το σχέδιο της Επιτροπής. Σε αριθμητικούς όρους, αυτό μεταφράζεται σε επιπλέον 175,11 δισ. ευρώ σε σταθερές τιμές 2025 ή 197,30 δισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές. Σημειώνεται ότι στα ποσά αυτά δεν περιλαμβάνεται η αποπληρωμή των δανείων που συνδέονται με το πρόγραμμα NextGenerationEU, το οποίο δημιουργήθηκε κατά την περίοδο της πανδημίας COVID-19. Υπενθυμίζεται ότι η Επιτροπή είχε προτείνει συνολικό προϋπολογισμό 2 τρισ. ευρώ, συμπεριλαμβάνοντας και 168 δισ. ευρώ για την εξυπηρέτηση του συγκεκριμένου χρέους.
Συνολικά, το ΕΚ εισηγείται προϋπολογισμό ύψους 1,78 τρισ. ευρώ σε σταθερές τιμές 2025 ή 2,01 τρισ. ευρώ σε τρέχουσες τιμές, με στόχο τη χρηματοδότηση των βασικών πολιτικών και στρατηγικών προτεραιοτήτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Οι ευρωβουλευτές υπογραμμίζουν ότι ο επόμενος προϋπολογισμός θα πρέπει να διατηρήσει τον χαρακτήρα του ως επενδυτικό εργαλείο, που στηρίζει τις πολιτικές της ΕΕ, τους πολίτες, τις περιφέρειες, καθώς και τις μεγάλες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις, προσφέροντας σαφή ευρωπαϊκή προστιθέμενη αξία σε σύγκριση με τις εθνικές δαπάνες.
Παράλληλα, ζητούν ισχυρές και επαρκώς χρηματοδοτούμενες πολιτικές, με ξεχωριστές πιστώσεις για τομείς που εντάσσονται στα εθνικά και περιφερειακά σχέδια εταιρικής σχέσης. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κοινή γεωργική και αλιευτική πολιτική, η πολιτική συνοχής, το Ευρωπαϊκό Κοινωνικό Ταμείο και οι πολιτικές εσωτερικών υποθέσεων.
Το ΕΚ χαιρετίζει επίσης την πρόταση της Επιτροπής για διπλασιασμό της χρηματοδότησης σε κρίσιμους τομείς όπως η ανταγωνιστικότητα, η άμυνα, η καινοτομία, η ψηφιακή και πράσινη μετάβαση, οι υποδομές, η υγεία, η εκπαίδευση και ο πολιτισμός. Ζητά επιπλέον ενίσχυση για βασικά προγράμματα, όπως το Ταμείο Ευρωπαϊκής Ανταγωνιστικότητας, το πρόγραμμα «Ορίζων Ευρώπη», ο μηχανισμός «Συνδέοντας την Ευρώπη», το Erasmus+, το πρόγραμμα AgoraEU, ο μηχανισμός πολιτικής προστασίας, καθώς και ειδική χρηματοδότηση για το EU4Health και δράσεις του προγράμματος LIFE στο πλαίσιο του ΕΤΑ.
Επιπλέον, οι ευρωβουλευτές ζητούν αυξημένους πόρους για τη διεύρυνση της ΕΕ, την αναπτυξιακή πολιτική, τη στήριξη προς την Ουκρανία, την πολυμερή συνεργασία και την ανθρωπιστική βοήθεια.
Το ΕΚ επαναλαμβάνει επίσης τη θέση του υπέρ της δημιουργίας νέων ιδίων πόρων, προκειμένου να καλυφθεί η αποπληρωμή του χρέους του NextGenerationEU και να ενισχυθεί η χρηματοδότηση του προϋπολογισμού. Υποστηρίζει την προσέγγιση «καλαθιού» της Επιτροπής, εκτιμώντας ότι οι νέες πηγές εσόδων θα πρέπει να εγκριθούν ταυτόχρονα με το νέο ΠΔΠ και να αποφέρουν περίπου 60 δισ. ευρώ ετησίως. Σε περίπτωση απόρριψης μέρους των προτάσεων, προτείνονται εναλλακτικά μέτρα όπως εισφορά στις ψηφιακές υπηρεσίες, φορολόγηση των διαδικτυακών τυχερών παιχνιδιών, επέκταση του μηχανισμού συνοριακής προσαρμογής άνθρακα ή εισφορά στα κέρδη από κρυπτοστοιχεία.
Ο εισηγητής του ΕΚ, Σίγκριντ Μούρεσαν, χαρακτήρισε τη θέση του Κοινοβουλίου «ισχυρή», τονίζοντας ότι επιτυγχάνει ισορροπία μεταξύ νέων και παραδοσιακών προτεραιοτήτων με μια λογική αύξηση της τάξης του 10%, ενώ κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να επιταχύνει τις διαδικασίες για την επίτευξη συμφωνίας.
Από την πλευρά της, η εισηγήτρια Κάρλα Ταβάρες υπογράμμισε ότι «φιλοδοξία χωρίς πόρους είναι κενό γράμμα», επισημαίνοντας πως η πρόταση του ΕΚ συνδυάζει αυξημένες φιλοδοξίες με νέους και ουσιαστικούς ίδιους πόρους. Παράλληλα, κάλεσε το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο να ανταποκριθεί στις προτάσεις και να συμβάλει στη διαμόρφωση ενός ισχυρού και έγκαιρου προϋπολογισμού προς όφελος των πολιτών, των περιφερειών και των δικαιούχων, εκφράζοντας την προσδοκία για εποικοδομητικές διαπραγματεύσεις.
Η θέση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το ΠΔΠ 2028-2034 αναμένεται να αποτελέσει τη βάση των διαπραγματεύσεων με τα κράτη μέλη, τα οποία έχουν και τον τελικό λόγο στην έγκριση του νέου προϋπολογισμού.
