Η μελέτη του ΙΟΒΕ, που δεν μπορεί να κατηγορηθεί ότι παίζει πολιτικά παιχνίδια, επιβεβαιώνει τη βελτίωση ορισμένων δεικτών της ελληνικής οικονομίας, αλλά, παράλληλα δείχνει ότι η περίφημη σύγκλιση με την Ευρώπη παραμένει άπιαστο όνειρο.

Σχεδόν επτά στα δέκα νοικοκυριά (68%) δηλώνουν ότι δυσκολεύονται να καλύψουν τις ανάγκες τους, ποσοστό υπερτριπλάσιο από το μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης που διαμορφώνεται στο 19%.

Παράλληλα, η Ελλάδα εξακολουθεί να βρίσκεται στην τέταρτη θέση μεταξύ των χωρών της ΕΕ ως προς την εισοδηματική ανισότητα.

Κι αν αυτά η κυβέρνηση τα αποδίδει στην... γκρίνια των Ελλήνων, το ΙΟΒΕ επισημαίνει ότι η ανισότητα δεν μπορεί να αποτιμάται αποκλειστικά μέσω του εισοδήματος. Η πρόσβαση στην εκπαίδευση, στην υγεία, στη στέγαση και στις υπηρεσίες φροντίδας επηρεάζει καθοριστικά τις πραγματικές ευκαιρίες των πολιτών και την κοινωνική κινητικότητα.

Και σε όλα τα παραπάνω οι Έλληνες σίγουρα δεν παίρνουν αυτό που τους αναλογεί.

Η δημόσια δαπάνη για τη μακροχρόνια φροντίδα ηλικιωμένων παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, κοντά στο 0,1% του ΑΕΠ, σε μια περίοδο κατά την οποία η δημογραφική γήρανση εξελίσσεται σε μείζονα πρόκληση για τη χώρα.

Σημαντικές προκλήσεις εντοπίζονται επίσης στην υγεία και στη στέγαση. Η υψηλή συμμετοχή των ιδιωτικών δαπανών υγείας μεταφέρει σημαντικό βάρος στα νοικοκυριά, ενώ οι ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας εμφανίζονται πολλαπλάσιες στα χαμηλότερα εισοδηματικά στρώματα.

Βασικά ευρήματα

• Η Ελλάδα καταγράφει από τα υψηλότερα ποσοστά ιδιωτικών δαπανών υγείας στην ΕΕ.
• Το 32% των ατόμων στο χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο δηλώνει ανεκπλήρωτες ανάγκες υγείας, έναντι 10% στο υψηλότερο.
• Τα χρόνια νοσήματα αφορούν το 30% των ατόμων στο χαμηλότερο εισοδηματικό τεταρτημόριο, έναντι 18% στο υψηλότερο.
• Οι οικονομικές ανισότητες μεταφράζονται σε σημαντικές διαφορές στην κατάσταση υγείας και στο προσδόκιμο υγιούς ζωής.

Την ίδια στιγμή, η αύξηση των ενοικίων και του στεγαστικού κόστους μετά το 2018 έχει εντείνει τις πιέσεις κυρίως στους νέους και στα νοικοκυριά χαμηλού εισοδήματος, διευρύνοντας το χάσμα μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών.

• Η αδυναμία κάλυψης ενεργειακών και στεγαστικών υποχρεώσεων έχει επιδεινωθεί μετά το 2021.
• Η στεγαστική επισφάλεια συνδέεται με χαμηλότερες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές προοπτικές.

Και τέλος, η αύξηση των αξιών ακινήτων διευρύνει το χάσμα μεταξύ ιδιοκτητών και ενοικιαστών.

Συνεπώς, δεν είναι ότι οι Έλληνες... γκρινιάζουν πως δεν τα βγάζουν πέρα. Το περιβάλλον που ζουν έχει πράγματι βελτιωθεί. Η οικονομική ανάπτυξη σε όρους ΑΕΠ είναι ικανοποιητική και η πτώση της ανεργίας σε μονοψήφιο ποσοστό είναι εξαιρετικά σημαντική. Όμως, αυτά δεν αρκούν για όσα περιλαμβάνει η «καθημερινότητα». Η κυβέρνηση είναι λοιπόν λογικό να διαφημίζει και να πανηγυρίζει για τις θετικές αξιολογήσεις από τους διεθνείς οίκους, αλλά πρέπει να θυμάται καλά ότι αυτές δεν «τρώγονται».