Το κλίμα που διαμορφώθηκε στην Ουάσιγκτον μετά την επιχείρηση στη Βενεζουέλα και τη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο στις αρχές Ιανουαρίου ενίσχυσε την αλαζονεία των ΗΠΑ. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, κορυφαία στελέχη της αμερικανικής διοίκησης διατύπωσαν ανοιχτά μια αντίληψη σύμφωνα με την οποία ο κόσμος δεν κυβερνάται από αρχές, αλλά από ισχύ, βία και επιβολή.
Η πολεμική επιχείρηση κατά του Ιράν, με την ονομασία “Epic Fury”, εμφανίζεται ως συνέχεια αυτής ακριβώς της λογικής, πίεση χωρίς αναστολές, στόχοι που παραμένουν ασαφείς και δημόσια ρητορική περί άνευ όρων παράδοσης της ιρανικής πλευράς.
Στον Θουκυδίδη και στον περίφημο Διάλογο των Μηλίων, η Αθήνα απαίτησε από τη Μήλο να υποταχθεί, υποστηρίζοντας στην πράξη ότι οι ισχυροί επιβάλλουν τη βούλησή τους και οι αδύναμοι υφίστανται τις συνέπειες. Η Μήλος αντιστάθηκε και τελικά καταστράφηκε.
Για πολλούς, αυτή είναι η κλασική διατύπωση του πολιτικού ρεαλισμού. Όμως στο επόμενο κεφάλαιο, το οποίο συνήθως ξεχνιέται, μετά τη Μήλο η Αθήνα παρασυρόμενη από την αίσθηση παντοδυναμίας αποφάσισε να εκστρατεύσει στη Σικελία, εναντίον των Συρακουσών.
Εκεί άρχισε η πραγματική καταστροφή. Παρά την αρχική αυτοπεποίθηση, η Αθήνα υποτίμησε τον αντιπαλο, υπερεκτίμησε τις δυνατότητες της και εγκλωβίστηκε σε μια εκστρατεία που τελικά αποδυνάμωσε ολόκληρη την αυτοκρατορία της.
Κατά τον Θουκυδίδη, αυτή η υπερέκταση άνοιξε τον δρόμο για τη συνολική ήττα της Αθήνας στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Με άλλα λόγια, η κατάχρηση ισχύος δεν αποδείχθηκε ένδειξη στρατηγικής ευφυΐας, αλλά προάγγελος παρακμής.
Παρά τις διαβεβαιώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ότι ο πόλεμος μπορεί να τελειώσει σύντομα, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν μια σύγκρουση που δύσκολα θα κλείσει γρήγορα.
Η Ουάσιγκτον αφήνει ανοιχτό το ενδεχόμενο κλιμάκωσης, το Ισραήλ μιλά για συνέχεια των επιχειρήσεων, ενώ η Τεχεράνη δείχνει αποφασισμένη να συνεχίσει μέχρι να επιβάλει και εκείνη ένα μεγάλο κόστος σε ΗΠΑ και Ισραήλ. Αυτό σημαίνει ότι ο πόλεμος μπορεί να αποκτήσει διάρκεια, βάθος και απρόβλεπτες περιφερειακές συνέπειες.
Η ουσία λοιπόν είναι τόσο απλή όσο και σκληρή. Οι μεγάλες δυνάμεις δεν αποτυγχάνουν επειδή στερούνται όπλων. Αποτυγχάνουν όταν χάνουν το μέτρο. Όταν συγχέουν τη στρατιωτική ισχύ με το δικαίωμα να επιβάλλουν τα πάντα. Όταν θεωρούν ότι κάθε νέο μέτωπο είναι και μια εύκολη επίδειξη ισχύος.
Εκεί αρχίζει η ύβρις. Και από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα, η ύβρις συνήθως πληρώνεται ακριβά.
