Στα 72 του χρόνια πια ο Τόνι Μπλερ έχει αναδειχθεί σε βασικό παίκτη στον σχεδιασμό για την ανοικοδόμηση και διακυβέρνηση της Λωρίδας της Γάζας, εφόσον υπογραφεί τελικά συμφωνία κατάπαυσης του πυρός μεταξύ Ισραήλ και Χαμάς.

Το σχέδιο δράσης του Μπλερ έχει σε μεγάλο βαθμό υιοθετηθεί από τον Πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ και έχει προσαρμοστεί στην πρόταση των 21 σημείων που έχουν καταθέσει οι ΗΠΑ για τη Μέση Ανατολή.

Η πρόταση περιλαμβάνει το όραμα για έναν «νέο διεθνή φορέα» που θα αναλάβει τη διοίκηση της Γάζας σε μεταβατική βάση. Σύμφωνα με αξιωματούχους που γνωρίζουν την προσέγγιση του Μπλερ, η Διεθνής Μεταβατική Αρχή για τη Γάζα θα αποτελείται από διεθνείς εμπειρογνώμονες, αξιωματούχους του ΟΗΕ, καθώς και Παλαιστίνιους και Άραβες εκπροσώπους. Η αρχή αυτή θα εποπτεύει μια εκτελεστική ομάδα Παλαιστίνιων διοικητικών στελεχών και τεχνοκρατών, υπεύθυνων για την καθημερινή λειτουργία της περιοχής.

Ο ίδιος ο Μπλερ ενδέχεται να επιλεγεί ως ο πρώτος επικεφαλής της διεθνούς μεταβατικής αρχής, με ευθύνη για στρατηγικές και διπλωματικές αποφάσεις, καθώς και τον συντονισμό των κρατών του Κόλπου που αναμένεται να χρηματοδοτήσουν μεγάλο μέρος της ανοικοδόμησης. Η πιθανότητα αυτή προκαλεί ανησυχία στην παλαιστινιακή πλευρά, όπου ο Μπλερ θεωρείται κυρίως ως συνδημιουργός του πολέμου στο Ιράκ και φίλα προσκείμενος στο Ισραήλ σε όλη τη μακρά καριέρα του.

Σε κάθε περίπτωση, όπως σημειώνει η Washington Post, η επιστροφή του Μπλερ στο επίκεντρο των μεσανατολικών διεργασιών αποτελεί αξιοσημείωτο επόμενο κεφάλαιο στη σχέση του με την περιοχή. Έχει ασχοληθεί με τη σύγκρουση ως Βρετανός πρωθυπουργός, ως απεσταλμένος του ΟΗΕ, ως ιδιώτης σύμβουλος και ως ανεπίσημος μεσολαβητής, αρνούμενος να εγκαταλείψει μια άλυτη διαμάχη που έχει εξαντλήσει αμέτρητους ηγέτες και διπλωμάτες.

«Πάντα είχε μια γωνιά στην καρδιά του αφιερωμένη στο ανολοκλήρωτο έργο της ηρεμίας αυτής της σύγκρουσης», δήλωσε σε συνέντευξη το Σάββατο ο πρώην Ισραηλινός πρωθυπουργός Εχούντ Μπαράκ, που εξελέγη στην αρχή της θητείας του Μπλερ.

Τι πιστεύουν Ισραηλινοί και Παλαιστίνιοι

Η επανεμφάνιση του Μπλερ μέσα στη δίνη των διαπραγματεύσεων για τη Γάζα δεν αποτελεί έκπληξη για όσους έχουν μελετήσει την καριέρα του. Ξεκινώντας με τον ρόλο του στις Συμφωνίες της Μεγάλης Παρασκευής το 1998 που τερμάτισαν τη βία στη Βόρεια Ιρλανδία, ο Μπλερ αγκάλιασε τα πιο δύσκολα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της στρατιωτικής επέμβασης στο Κόσοβο το επόμενο έτος.

Ο Μπλερ παραμένει γνωστός σε όλους τους παίκτες στην Ιερουσαλήμ και τη Ραμάλα, αλλά δεν είναι οικουμενικά αγαπητός. Οι υποστηρικτές του (και έχει πολλούς στο Ισραήλ) τον θεωρούν αξιόπιστο μεσολαβητή που ίσως μπορέσει να πιέσει τον Νετανιάχου να δεχθεί κάποιους όρους — όπως παλαιστινιακή συμμετοχή στη διοίκηση της Γάζας — που εξοργίζουν τους Ισραηλινούς σκληροπυρηνικούς.

«Οι Ισραηλινοί δεν μπορούν εύκολα να καταπιούν την ιδέα ότι η Παλαιστινιακή Αρχή θα έχει οποιονδήποτε ρόλο», είπε ο Μπαράκ. «Αυτό θα μπορούσε να τροποποιηθεί κάπως με κάποιον σαν τον Μπλερ στη μέση. Τον σέβονται».

Μεταξύ των Παλαιστινίων, ωστόσο, η φήμη του είναι πολύ πιο ανάμεικτη. Αν και διατήρησε την παραδοσιακή θέση της Βρετανίας υπέρ του Ισραήλ αλλά και υπέρ μιας διαπραγματευμένης λύσης δύο κρατών, οι επικριτές του λένε ότι έτεινε πάντα προς το Ισραήλ και ότι τα πολλά χρόνια ενασχόλησής του με το ζήτημα ελάχιστα συνέβαλαν στην πρόοδο. Δεν έκανε αυτό που έκανε πρόσφατα ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ, δηλαδή την επίσημη αναγνώριση της Παλαιστίνης ως κυρίαρχου κράτους.

Για πολλούς, η ιδέα να αναλάβει οποιονδήποτε ρόλο διακυβέρνησης στη Γάζα προκαλεί δυσφορία, ιδιαίτερα λόγω του ρόλου του στην εισβολή στο Ιράκ το 2003 με τον Τζορτζ Μπους, που βασίστηκε σε ψευδείς αναφορές για όπλα μαζικής καταστροφής.

Σε κάθε περίπτωση, ο Μπλερ είναι και πάλι κεντρικό πρόσωπο στο Μεσανατολικό και οι επόμενες ημέρες θεωρούνται κρίσιμες για το αν τελικά το σχέδιό του μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή.