Υπενθυμίζεται ότι στην ίδια συνάντηση κορυφαίων αξιωματούχων ασφαλείας πέρυσι, ο Αντιπρόεδρος JD Vance είχε επιτεθεί στους Ευρωπαίους συμμάχους, πυροδοτώντας σειρά συγκρούσεων, με τις ΗΠΑ να φαίνεται ότι ήταν έτοιμες να αποδομήσουν μεγάλο μέρος της διεθνούς τάξης που οι ίδιες είχαν συμβάλει στη δημιουργία της.
Ως απάντηση, οι εταίροι της Ουάσιγκτον προσπαθούν να χαράξουν μια πιο ανεξάρτητη πορεία, διατηρώντας όμως τη βάση της συμμαχίας, καθώς αντιμετωπίζουν πληθώρα απειλών, από τον πόλεμο της Ρωσίας στην Ουκρανία, έως τις τεράστιες αναταράξεις στο παγκόσμιο εμπόριο.
«Νομίζω ότι βρισκόμαστε σε μια στιγμή - ορόσημο. Ο κόσμος αλλάζει πολύ γρήγορα μπροστά στα μάτια μας», δήλωσε ο Ρούμπιο πριν αναχωρήσει για το Μόναχο.
«Ο Παλαιός Κόσμος έχει φύγει, ειλικρινά, -ο κόσμος που γνώρισα μεγαλώνοντας-, και ζούμε σε μια νέα εποχή γεωπολιτικής, που θα απαιτήσει από όλους μας να επανεξετάσουμε τι σημαίνει αυτό και ποιος θα είναι ο ρόλος μας».
«Οι ΗΠΑ είναι βαθιά συνδεδεμένες με την Ευρώπη και οι μελλοντικές μας πορείες υπήρξαν πάντα συνδεδεμένες και θα συνεχίσουν να είναι», πρόσθεσε ο Ρούμπιο, που θεωρείται πιθανός αντίπαλος του Vance για τις προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ το 2028. «Πρέπει απλώς να συζητήσουμε πώς θα μοιάζει αυτό το μέλλον».
Διατλαντικές σχέσεις και πολεμικές συγκρούσεις στο επίκεντρο
Η φετινή σύνοδος διεξάγεται σε ένα φόντο πολλαπλών συγκρούσεων, μεταξύ των οποίων οι πόλεμοι στην Ουκρανία, τη Γάζα και το Σουδάν.
«Δεν μπορώ να θυμηθώ στιγμή με τόσους πολλούς ταυτόχρονους πολέμους, κρίσεις και συγκρούσεις τέτοιας έκτασης», δήλωσε ο πρώην Γερμανός διπλωμάτης Wolfgang Ischinger, επικεφαλής του φόρουμ, σε συγκέντρωση νωρίτερα αυτή την εβδομάδα.
Όπως επισημαίνει το Reuters, οι διατλαντικές σχέσεις αποτελούν παραδοσιακά τον πυρήνα της Συνόδου Ασφαλείας του Μονάχου, που ξεκίνησε ως φόρουμ για συζητήσεις Δυτικής άμυνας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου.
Ωστόσο, η αδιαμφισβήτητη υπόθεση συνεργασίας που τις χαρακτήριζε έχει διαταραχθεί από ό,τι ο Ischinger αποκάλεσε «πολιτική-σφύρα», όπου «η εκτεταμένη καταστροφή -και όχι οι προσεκτικές μεταρρυθμίσεις και διορθώσεις πολιτικής- αποτελεί σήμερα».
Επισημαίνεται ότι η περσινή ομιλία του Vance, στην οποία κατηγορούσε Ευρωπαίους ηγέτες για λογοκρισία της ελευθερίας του λόγου και αποτυχία στον έλεγχο της μετανάστευσης, αποτέλεσε σταθμό στην επιδείνωση των σχέσεων.
Ο αυστηρός νέος τόνος της κυβέρνησης Τραμπ, συμπεριλαμβανομένης της προειδοποίησης ότι η Ευρώπη αντιμετωπίζει «πολιτισμική εξαφάνιση», έχει ταράξει τους συμμάχους της, οι οποίοι δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις στρατιωτικές δαπάνες τους μετά από δεκαετίες παραμέλησης.
Ωστόσο, η εξάρτηση της Ευρώπης από την αμερικανική στρατιωτική υποστήριξη θα χρειαστεί χρόνια για να μειωθεί, αφήνοντάς την ευάλωτη, καθώς συνεχίζεται η αντιπαράθεση με τη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία.
Ο Γερμανός Υπουργός Εξωτερικών δήλωσε την Παρασκευή ότι πρόσφατες δηλώσεις Αμερικανών αξιωματούχων έχουν προκαλέσει ενόχληση εντός του ΝΑΤΟ.
«Αυτή η συμμαχία βρίσκεται επίσης υπό πίεση. Υπάρχει αποξένωση, υπάρχει ενόχληση για ορισμένα πράγματα που ακούμε από την Ουάσιγκτον. Πρέπει να τα συζητήσουμε εδώ μαζί», είπε ο Johann Wadephul στον γερμανικό σταθμό ARD.
Ρεκόρ συμμετοχής ηγετών
Σημειώνεται ότι ο Καγκελάριος της Γερμανίας, Friedrich Merz, θα ανοίξει τη σύνοδο με ομιλία την Παρασκευή το απόγευμα, ενώ αναμένονται περίπου 70 αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων και πάνω από 140 υπουργοί υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας στο Μόναχο.
Μεταξύ των σημαντικών συμμετεχόντων βρίσκονται ο Κινέζος Υπουργός Εξωτερικών Wang Yi, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας Volodymyr Zelenskiy, ο Πρόεδρος της Γαλλίας Emmanuel Macron, ο Πρωθυπουργός του Ηνωμένου Βασιλείου Keir Starmer και ο Ινδός Υπουργός Εξωτερικών Subrahmanyam Jaishankar.
Η Christine Lagarde αναμένεται να είναι η πρώτη πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας που θα απευθυνθεί στη σύνοδο, υπογραμμίζοντας ότι οι προσπάθειες ενίσχυσης της οικονομικής ανθεκτικότητας της Ευρώπης θεωρούνται μέρος των ευρύτερων πολιτικών στοιχημάτων.
Τέλος, η Ρωσία δεν στέλνει αντιπροσωπεία, ενώ το φόρουμ απέσυρε τις προσκλήσεις προς Ιρανούς αξιωματούχους μετά την καταστολή των διαδηλώσεων στην Τεχεράνη τον προηγούμενο μήνα, κατά την οποία χιλιάδες άνθρωποι φέρεται ότι σκοτώθηκαν. Αντίθετα, ο γιος του τελευταίου Σάχη του Ιράν αναμένεται να μιλήσει στη σύνοδο, ενώ στην πόλη φαίνεται ότι πραγματοποιείται μεγάλη συγκέντρωση της ιρανικής αντιπολίτευσης.
