Η στρατιωτική επίθεση στη Μέση Ανατολή, η οποία οδήγησε στον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν Αλί Χαμενεΐ —που θεωρούνταν φιλικά διακείμενος προς την Κίνα— καθώς και άλλων Ιρανών αξιωματούχων, θεωρείται ένδειξη ότι οι ΗΠΑ εντείνουν τη στρατηγική τους να εγκαταλείπουν τη διπλωματία και να καταφεύγουν σε στρατιωτικές επιχειρήσεις υψηλού ρίσκου για την προώθηση των παγκόσμιων στόχων τους.
Ο πόλεμος ξεκίνησε λιγότερο από δύο μήνες μετά από μια άλλη αιφνιδιαστική αμερικανική επιχείρηση: την επίθεση στη Βενεζουέλα για τη σύλληψη του προέδρου της χώρας, Νικολάς Μαδούρο, και της συζύγου του. Και οι δύο κρατούνται πλέον στη Νέα Υόρκη.
Οι κινήσεις αυτές δείχνουν ότι, παρά το γεγονός πως ο εμπορικός πόλεμος ΗΠΑ–Κίνας έχει μετατραπεί σε μια εύθραυστη ισορροπία, η κυβέρνηση Τραμπ είναι διατεθειμένη να προκαλέσει αναταράξεις σε περιοχές όπου το Πεκίνο διατηρεί σημαντική επιρροή.
Οι στρατιωτικές επιχειρήσεις δεν αναμένεται να ανακόψουν πλήρως τη διπλωματία μεταξύ των δύο υπερδυνάμεων. Ωστόσο, αναμένεται να επηρεάσουν το γενικό κλίμα ενόψει της επικείμενης συνόδου κορυφής Τραμπ–Σι στην Κίνα.
Ο Τιμ Κίλερ, εταίρος και συν-επικεφαλής διεθνούς εμπορίου στη Mayer Brown, σημείωσε ότι η ταχύτητα και η ισχύς της επιχείρησης εναντίον του Μαδούρο ήταν «εντυπωσιακές» και λειτούργησαν ως υπενθύμιση των στρατιωτικών δυνατοτήτων των Ηνωμένων Πολιτειών προς την Κίνα.
Αν η επιχείρηση στο Ιράν εξελιχθεί με παρόμοιο τρόπο, πρόσθεσε, τότε ενδέχεται να αλλάξει σημαντικά το πολιτικό υπόβαθρο της συνάντησης των δύο ηγετών.
Η σύνοδος Τραμπ–Σι αναμένεται να πραγματοποιηθεί από τις 31 Μαρτίου έως τις 2 Απριλίου στην Κίνα. Πριν από αυτήν, κορυφαίοι αξιωματούχοι εμπορίου των δύο χωρών θα συναντηθούν στο Παρίσι για να συζητήσουν ζητήματα δασμών και πιθανές εμπορικές συμφωνίες, όπως εξαγωγές αμερικανικής σόγιας και αεροσκαφών Boeing.
Η Κίνα κατά του πολέμου και οι ενεργειακές ανησυχίες
Οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ξεκίνησαν αεροπορικές επιδρομές κατά του Ιράν το περασμένο Σάββατο, με τον Ντόναλντ Τραμπ να θέτει αρχικά ως βασικό στόχο την αλλαγή καθεστώτος στην Τεχεράνη.
Στη συνέχεια, η αμερικανική κυβέρνηση διαμόρφωσε ένα ευρύτερο πλαίσιο αιτιολόγησης της επιχείρησης: την καταστροφή του πυραυλικού προγράμματος του Ιράν, την αποδυνάμωση του ναυτικού του, την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων και τον περιορισμό της υποστήριξης που παρέχει σε ένοπλες οργανώσεις εκτός των συνόρων του.
Η σύγκρουση έχει ήδη προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές, κυρίως λόγω της σοβαρής διαταραχής στη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ — έναν από τους σημαντικότερους διαδρόμους μεταφοράς ενέργειας στον κόσμο.
Η Κίνα, που αποτελεί τον μεγαλύτερο αγοραστή ιρανικού πετρελαίου, έχει ταχθεί ανοιχτά κατά του πολέμου και ζητά άμεση κατάπαυση του πυρός.
«Τα Στενά του Ορμούζ και οι γύρω θαλάσσιες περιοχές αποτελούν σημαντική διεθνή οδό για το εμπόριο αγαθών και ενέργειας. Η διατήρηση της ασφάλειας και της σταθερότητας στην περιοχή εξυπηρετεί τα κοινά συμφέροντα της διεθνούς κοινότητας», δήλωσε ο εκπρόσωπος της κινεζικής πρεσβείας στην Ουάσιγκτον, Λιου Πενγκγιού στο CNBC.
Η άνοδος των τιμών του πετρελαίου —λόγω των διαταραχών στον εφοδιασμό— προκαλεί ήδη επιπτώσεις στην παγκόσμια οικονομία, ενώ η Κίνα και άλλες ασιατικές οικονομίες ενδέχεται να επηρεαστούν ιδιαίτερα, καθώς εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τις προμήθειες που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ.
Ορισμένοι αναλυτές εκτιμούν ότι, τουλάχιστον βραχυπρόθεσμα, η σύγκρουση ίσως ενισχύσει τη διαπραγματευτική θέση του Τραμπ απέναντι στο Πεκίνο, καθώς η επίδειξη στρατιωτικής ισχύος μπορεί να δημιουργήσει την εικόνα μιας κυβέρνησης που διαπραγματεύεται «από θέση ισχύος».
Ωστόσο, ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξέλιξη του πολέμου παραμένει αβέβαιη και μπορεί να αλλάξει σημαντικά μέχρι τη συνάντηση των δύο ηγετών.
«Τρεις εβδομάδες είναι μεγάλο χρονικό διάστημα», σχολίασε χαρακτηριστικά ο Κίλερ.
