Να σημειωθεί ότι σύμφωνα με τα στοιχεία του ταξιδιωτικού ισοζυγίου της ΤτΕ για τον Ιούλιο και το πρώτο επτάμηνο που δημοσιοποιήθηκαν χθες, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 12,5% την περίοδο Ιανουαρίου - Ιουλίου 2025 ενώ η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση την ίδια περίοδο ενισχύθηκε κατά 2,6%. Μόνο τον Ιούλιο, δε, η εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση αυξήθηκε κατά 6,4% με τις ταξιδιωτικές εισπράξεις να καταγράφονται αυξημένες κατά 15%.
Ο πληθωρισμός
Όλα αυτά συμβαίνουν σε ένα έντονα πληθωριστικό περιβάλλον, με τη μέση ετήσια αύξηση του Δείκτη Τιμών Καταναλωτή, σύμφωνα με τις προβλέψεις της ΤτΕ, να φτάνει φέτος το 3,1%, ενώ ορισμένοι κλάδοι υπηρεσιών καταγράφουν, βάσει στοιχείων της ΕΛΣΤΑΤ, διψήφια άνοδο.
Πάντως με βάση πρόσφατη έκθεση της Eurobank με τίτλο «Τουρισμός - Βασικά χαρακτηριστικά, επίδραση στην οικονομία, προκλήσεις, ευκαιρίες και προτάσεις πολιτικής», στην οποία αποκαλύπτεται ότι την περίοδο 2011-2024 ο πραγματικός μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής της μέσης δαπάνης ανά διανυκτέρευση ήταν… 0%.
«Σε ό,τι αφορά στα συνολικά μεγέθη, το κεντρικό συμπέρασμα που εξάγεται είναι ότι η άνοδος των ταξιδιωτικών εισπράξεων στην Ελλάδα από το 2011 μέχρι το 2024 (5,8% κατά μέσο όρο ετησίως) προήλθε κυρίως από τη συνιστώσα των αφίξεων. Αυτό αποτελεί μια ένδειξη ότι ενισχύθηκε ο μαζικός τουρισμός, αποτέλεσμα που είναι συμβατό με την κυριαρχία του πακέτου «ήλιος και θάλασσα».
Αναλυτικά, ο μέσος ετήσιος ρυθμός μεταβολής των αφίξεων ήταν 7,1%, οδηγώντας την εισερχόμενη ταξιδιωτική κίνηση στους 40,7 εκατ. ταξιδιώτες το 2024 (συμπεριλαμβανομένων των αφίξεων από κρουαζιέρα), από 15 εκατ. το 2010. Αντιθέτως, η μέση δαπάνη των ταξιδιωτών μειώθηκε στα €530,6 το 2024, από €640,4 το 2010», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην έκθεση.
Αυτή η στασιμότητα, που αποτυπώνεται στη μηδενική ουσιαστικά αύξηση της μέσης δαπάνης ανά διανυκτέρευση, αποδίδεται σε τρεις, ουσιαστικά, λόγους: στην αδράνεια της πολιτείας σε ότι αφορά στη θέσπιση της νομοθεσίας για τη χωροθέτηση των μονάδων φιλοξενίας, τα προβλήματα σε ότι αφορά στις δημόσιες υποδομές και υπηρεσίες που στηρίζουν τον ποιοτικό τουρισμό και την επιχειρηματική νοοτροπία.
Το εμπόριο
Πάντως, χθες, λίγες ώρες μετά τις ανακοινώσεις για το ταξιδιωτικό ισοζύγιο, έντονος ήταν ο προβληματισμός σε εκδήλωση της ΕΣΕΕ για την Ημέρα Ελληνικού Εμπορίου για την αξιοποίηση του τουριστικού «μομέντουμ» για το εμπόριο, με δεδομένη και τη δημογραφική συρρίκνωση της χώρας. «Πρέπει να δούμε πώς θα πουλάμε με δεδομένο ένα οξύ δημογραφικό. Δεν είμαστε χώρα 10 εκατ., είναι άλλα 35 εκατ. τουριστών και η διασύνδεση με την τεχνολογία μπορεί να δώσει αξία. Είναι τεράστιες οι δυνατότητες, εάν μικρά σημεία αξιοποιήσουν την τεχνολογία» ανέφερε σε πάνελ συζήτησης ο Γενικός Διευθυντής του ΙΟΒΕ, καθ. Νίκος Βέττας, υπογραμμίζοντας την ανάδειξη παραγωγικών δυνατοτήτων σε εγχώρια βάση.
«Βλέπουμε ότι ο Έλληνας είναι συγκρατημένος και είναι πιο εξυπνος» σημείωσε ο πρόεδρος της Ενωσης Σούπερ Μάρκετ Ελλάδος, Αριστοτέλης Παντελιάδης, και συμπλήρωσε: «Δεν έχουμε μείωση κατανάλωσης παρά το κυμα πληθωρισμου. Αθροιστικά, είχαμε αύξηση 30% σε τρία έτη κι έχει σταματήσει. Εχουμε στασιμότητα ή ελαφρά αύξηση όγκων. Δεν είναι ανησυχητικό το τι κάνει ο Έλληνας καταναλωτής» τόνισε και εστίασε στην συμπεριφορά των 35 εκατ. τουριστών που, όπως είπε ο κ. Παντελιάδης, «βγαινουν λιγότερο έξω ξοδεύουν λιγότερα έξω. Αυτό ευνοεί τα σούπερ μάρκετ, εάν το δεις κοντόφθαλμα. Πέρυσι τα ψώνια ήταν πρωινό, φέτος είναι τα πάντα».
«Μπορεί βραχυπρόθεσμα να μας ευνοεί αλλά συνολικά δεν καλή εξέλιξη γιατι δε διαχέονται τα οφέλη, έτσι, στις τοπικές κοινωνίες» τόνισε για τη «συναρμογή» εμπορίου, κατανάλωσης και τουρισμού ο επικεφαλής της ΜΕΤΡΟ.
Το Airbnb
Την ίδια ώρα «σήμα» ανησυχίας για την πορεία τους εκφράζουν και οι ξενοδόχοι, λόγω και της εκτίναξης βέβαια του Airbnb. Όπως αναφέρει, πρόσφατη, ανακοίνωση της Ένωσης Ξενοδόχων Αθηνών Αττικής και Αργοσαρωνικου «η απόδοση του Ιουλίου 2025 δεν ήταν αυτή που θα επιθυμούσαν τα ξενοδοχεία της Αθήνας. Αν και το 7μηνο του 2025 έκλεισε στα ίδια περίπου επίπεδα με το αντίστοιχο 7μηνο του 2024, προβληματίζει το γεγονός ότι κατά το μήνα Ιούλιο και στην καρδιά του καλοκαιριού, σημειώθηκε πτώση της μέσης πληρότητας και του εσόδου ανά διαθέσιμο δωμάτιο (Rev Par) στα ξενοδοχεία, η δε μέση τιμή δωματίου (ADR) κινήθηκε στα ίδια περίπου επίπεδα» αναφέρει η Ένωση και εστιάζει σε θέματα εσόδων, που αποτελούν και τον πυρήνα για την κερδοφορία και άρα τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων. Πιο συγκεκριμένα, με βάση την Ένωση, «ο Ιούλιος 2025 κατέγραψε 83,3% μέση πληρότητα, έναντι 86,4% του περσινού Ιουλίου, εμφανίζοντας μείωση της τάξης του 3,6%, σε συνέχεια ενός Ιουνίου που, επίσης, παρουσίασε πτώση της μέσης πληρότητας κατά 2%. Αξίζει να σημειωθεί πως η αντίστοιχη αρνητική μεταβολή μέσης πληρότητας Ιουλίου 2025 έναντι του Ιουλίου 2023 φτάνει το 5,7%.
Η Μέση Τιμή Δωματίου (ADR), τον Ιούλιο διαμορφώθηκε στα 207,85 ευρώ, έναντι 205,54 ευρώ του περσινού Ιουλίου, δηλαδή παρατηρήθηκε μικρή αύξηση της τάξης του 1,1%, το δε RevPar Ιουλίου 2025 διαμορφώθηκε στα 173,19 ευρώ, έναντι 177,64 ευρώ του περσινού Ιουλίου, δηλαδή μειώθηκε κατά 2,5%».
Με βάση την Ένωση, «η κίνηση και απόδοση των αθηναϊκών ξενοδοχείων σε επίπεδο επταμήνου, κλείνει στα ίδια περίπου επίπεδα με την αντίστοιχη περσινή περίοδο κάτι που αποδίδεται κυρίως στην καλύτερη απόδοση των ξενοδοχείων κατά το Α΄ τρίμηνο του έτους: Η μέση πληρότητα στα ξενοδοχεία της Αθήνας κατά το επτάμηνο 2025 (75,8%) σημείωσε αύξηση της τάξης του 0,4%, η μέση τιμή δωματίου (ADR) διαμορφώθηκε στα 176,18 ευρώ σημειώνοντας αύξηση κατά 1,6% έναντι της αντίστοιχης περσινής περιόδου, ενώ το μέσο έσοδο ανά διαθέσιμο δωμάτιο (RevPar) έφτασε στα 133,49 ευρώ (αύξηση κατά 2% έναντι του περσινού επταμήνου). Ιδιαίτερα πιεσμένα εμφανίζονται τα ξενοδοχεία 3* όπου οι δείκτες πληρότητας ακολουθούν πτωτική πορεία από το μήνα Μάρτιο».
Συγκριτικά με τις πόλεις – ανταγωνιστές της Αθήνας, σε επίπεδο επταμήνου οι επιδόσεις της Αθήνας σε πληρότητα, μέση τιμή δωματίου και έσοδο ανά διαθέσιμο δωμάτιο εξακολουθούν να είναι καλύτερες από αυτές της Κωνσταντινούπολης, αλλά απέχουν απ’ αυτές της Βαρκελώνης, της Μαδρίτης και της Ρώμης.
Ειδικά σε ό,τι αφορά στην μέση τιμή δωματίου (ADR), η ΕΞΑΑΑ παρατηρεί αύξηση κατά 1,6% για την Αθήνα, κατά 3% για την Ρώμη, κατά 4,9% για την Μαδρίτη και κατά 2.4% για τη Βαρκελώνη, ενώ στην Κωνσταντινούπολη σημειώθηκε μείωση κατά 1,9%. Αντίστοιχα, στο έσοδο ανά διαθέσιμο δωμάτιο (RevPar) κατά το επτάμηνο, παρατηρήθηκε μείωση για την Αθήνα κατά 2%, ενώ για την Μαδρίτη αύξηση κατά 4,8%, για την Βαρκελώνη αύξηση κατά 1,3%, για την Ρώμη αύξηση κατά 2% ενώ στην Κωνσταντινούπολη καταγράφηκε μείωση κατά 3% έναντι της αντίστοιχης περσινής περιόδου.
Με βάση την Ένωση, «τα στοιχεία αποτυπώνουν και επιβεβαιώνουν την αίσθηση που οι περισσότεροι - άνθρωποι του Τουρισμού αλλά και πολίτες - έχουμε για μια «επικίνδυνη στασιμότητα» στις τουριστικές επιδόσεις της Αθήνας και της χώρας γενικότερα».
Μάλιστα μια από τις πλέον σημαντικές Ενώσεις Ξενοδόχων της χώρας, εστιάζοντας στο οικονομικό κλίμα, καλεί την Πολιτεία και την Τοπική Αυτοδιοίκηση να λάβουν υπόψη τους τα «μηνύματα» των επαγγελματιών του κλάδου και να προσανατολιστούν εγκαίρως προς μέτρα, στρατηγικές, αποφάσεις, δράσεις και στόχους που θα ενδυναμώσουν την ανταγωνιστικότητα του τουριστικού προϊόντος, θα βελτιώσουν τις δημόσιες υποδομές, θα αναβαθμίσουν την τουριστική εμπειρία και πρόταση για το 2026 και θα ενισχύσουν τη σχέση με τις παραδοσιακές αγορές αλλά και με νέες, καθώς ήδη υπάρχουν σημάδια ενδιαφέροντος για την Αθήνα - με τις νέες πτήσεις που ανακοινώθηκαν.
«Αναμένουμε ανακοινώσεις που θα δώσουν ώθηση, θα ενισχύσουν την ανθεκτικότητα και την ανταγωνιστικότητα και θα συμβάλουν στην επανατοποθέτηση του ελληνικού τουρισμού – ενός τομέα που, ως γνωστόν, οφείλει να πρωτοπορεί, ανανεώνοντας διαρκώς την πρότασή του προς τις διεθνείς αγορές», καταλήγει η Ένωση.
Μέση πληρότητα
Σημειώνεται ότι παράγοντες του κλάδου φιλοξενίας αναφέρουν τόσο τον Ιούλιο όσο και τον Αύγουστο οι πληρότητες κινήθηκαν στο 80% με τις τιμές να παραμένουν στα ίδια επίπεδα με πέρυσι.
«Η στροφή στον ποιοτικό τουρισμό είναι ελκυστική αλλά στην πραγματικότητα είναι ένα εξαιρετικά σύνθετο project το οποίο θα επέβαλε μεγάλες αλλαγές σε επιχειρηματικές πρακτικές, πολιτικές, επενδύσεις (δημόσιες και ιδιωτικές), αλλά και σε νοοτροπίες», σημειώνει χαρακτηριστικά η έκθεση της Eurobank και επισημαίνει ότι «μια σύνθετη προσπάθεια μετασχηματισμού του μοντέλου του τουρισμού δυσχεραίνεται από το γεγονός ότι το όφελος είναι σημαντικό και για πολλούς αλλά είναι έμμεσο και μακροπρόθεσμο, ενώ το κόστος είναι για συγκεκριμένους και βραχυπρόθεσμο. Ως εκ τούτου, η προσπάθεια αυτή δεν είναι πιθανό να ευδοκιμήσει χωρίς την ενεργητική στήριξη (και αστυνόμευση) τέτοιων πολιτικών από το κράτος».
Οριοθετεί, δε, και τον κίνδυνο από την αδράνεια: «Τα τελευταία χρόνια το μοντέλο του ελληνικού τουρισμού μεταβάλλεται προς την κατεύθυνση «όλο και περισσότεροι τουρίστες οι οποίοι διαμένουν λίγοτερο στη χώρα και αφήνουν όλο και λιγότερα χρήματα»».
