Ο καλλιτέχνης έχει καταβάλει μεγάλες προσπάθειες για να παραμείνει ανώνυμος. Μετά από έρευνα πριν από σχεδόν δύο δεκαετίες από την εφημερίδα The Mail on Sunday, που αρχικά ανέφερε ότι ήταν ο Gunningham, ο καλλιτέχνης άλλαξε νομικά το όνομά του σε David Jones, ένα από τα πιο συνηθισμένα ονόματα στην Αγγλία.
Τελικά, όμως, η ταυτότητά του αποκαλύψθηκε. Ωστόσο, αντί να υπονομεύσει το μυστήριο, η αποκάλυψη μπορεί στην πραγματικότητα να δώσει στα έργα του μεγαλύτερη ώθηση, λένε άνθρωποι του χώρου.
Ο συλλέκτης Peter Brant δεν είχε ποτέ συλλέξει έργα του Banksy λόγω της άγνωστης ταυτότητάς του, παρόλο που είναι γνωστός για τη συλλογή street artists όπως ο Keith Haring. Για χρόνια, ο Brant υποψιαζόταν ότι ο καλλιτέχνης ήταν στην πραγματικότητα ο Damien Hirst, του οποίου αγοράζει έργα, αλλά δήλωσε ότι η ασαφής ταυτότητα του Banksy «λειτούργησε εις βάρος του».
«Είναι δύσκολο να αγοράσεις έργο κάποιου που προσπαθεί τόσο πολύ να παραμείνει άγνωστος, γιατί ουσιαστικά αγοράζεις έναν μύθο», είπε ο Brant. «Είναι σημαντικό να ξέρεις ποιος είναι και πώς εξελίσσεται».
Οι τιμές των έργων του Banksy έχουν παρουσιάσει μεγάλες διακυμάνσεις τα τελευταία χρόνια. Το ρεκόρ του είναι η μεταπώληση το 2021, έναντι 25,4 εκατομμυρίων δολαρίων, του μερικώς αυτοκαταστραμμένου έργου με το κορίτσι που προσπαθεί να πιάσει ένα μπαλόνι που απομακρύνεται, το οποίο μετονομάστηκε σε «Love is in the Bin» στη Sotheby’s. Δεκατέσσερις από τις 20 υψηλότερες τιμές του σημειώθηκαν το 2021 και το 2022, εν μέρει χάρη στο ενδιαφέρον επενδυτών κρυπτονομισμάτων, αλλά έκτοτε κανένα έργο δεν έχει πουληθεί σε δημοπρασία πάνω από 10 εκατομμύρια δολάρια, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Artdai.
Καλλιτέχνες από τον Mike Winkelmann, γνωστό ως Beeple, μέχρι τον Marcel Duchamp, που δημιούργησε κάποια έργα με το ψευδώνυμο Rrose Sélavy, έχουν χρησιμοποιήσει ψευδώνυμα, όμως η αγορά τείνει να επιβραβεύει τη διαφάνεια — και όσο περισσότερα γνωρίζει για το προσωπικό ιστορικό ενός καλλιτέχνη, τόσο πιο άνετα νιώθουν οι συλλέκτες να αγοράσουν έργα του, δήλωσε ο Jean-Paul Engelen, διευθυντής της Acquavella Galleries στη Νέα Υόρκη.
Φόρος τιμής στον David Bowie
Παρόλα αυτά, ο κόσμος της τέχνης απολαμβάνει και λίγη παιχνιδιάρικη διάθεση. Το γεγονός ότι ο Banksy επέλεξε ένα κοινό όνομα όπως το David Jones γίνεται δεκτό θετικά από τους γνώστες της τέχνης, καθώς αυτό ήταν και το πραγματικό όνομα του David Bowie, και τέτοιες πολιτισμικές αναφορές εκτιμώνται ιδιαίτερα, είπε ο Engelen. «Είναι ένας ευχάριστος φόρος τιμής».
Η εταιρεία του Banksy, Pest Control Office, αρνήθηκε να επιβεβαιώσει ή να διαψεύσει τα συμπεράσματα του Reuters, εκδίδοντας ανακοίνωση σύμφωνα με την οποία ο καλλιτέχνης «επέλεξε να μη σχολιάσει».
Δεν είναι σαφές πόσα έργα έχει δημιουργήσει ο Banksy, αν και οι έμποροι εκτιμούν ότι είναι χιλιάδες. Τα έργα του, συμπεριλαμβανομένων εκτυπώσεων, έχουν πουληθεί σε δημοπρασίες σχεδόν 9.000 φορές, σύμφωνα με τη βάση δεδομένων Artnet. Οι συλλέκτες τείνουν να πληρώνουν υψηλότερες τιμές για τα πιο πολιτικά έργα του, όπως η εικόνα διαδηλωτή που πετά ένα μπουκέτο λουλούδια αντί για βόμβα, καθώς και για τις επανερμηνείες διάσημων έργων, όπως το «Show Me the Monet», μια λιμνούλα με νούφαρα γεμάτη σκουπίδια και έναν πορτοκαλί κώνο κυκλοφορίας.
«Ο Banksy μπορεί να βλέπει τον εαυτό του ως επαναστάτη, αλλά έχει γίνει πλέον μέρος της καθιερωμένης αγοράς τέχνης, οπότε όσο περισσότερα γνωρίζουμε για τη ζωή του, τόσο το καλύτερο», είπε ο Engelen. «Δεν μειώνει τις καλλιτεχνικές του περιπέτειες».
Τα τελευταία χρόνια οι τιμές του έχουν υποχωρήσει σταθερά, στο πλαίσιο της γενικής κάμψης της αγοράς. Ο έμπορος έργων τέχνης Acoris Andipa ανέφερε ότι πριν από πέντε χρόνια πούλησε άλλα, μη κατεστραμμένα αντίτυπα του «Girl with Balloon» έως και 4 εκατομμύρια δολάρια — ενώ πριν από έναν χρόνο έργα της ίδιας σειράς πωλούνταν για περίπου 600.000 δολάρια. Η ζήτηση έχει ανακάμψει ελαφρώς από τότε, με την τρέχουσα τιμή στη δευτερογενή αγορά να κυμαίνεται γύρω στο 1 εκατομμύριο δολάρια.
Η αποκάλυψη της ταυτότητάς του μπορεί να επηρεάσει και τον τρόπο με τον οποίο υλοποιεί τα έργα του. Η ανωνυμία του ήταν ένας τρόπος να αποφεύγει τη σύλληψη από τις αρχές, καθώς συχνά ζωγράφιζε με σπρέι δημόσια και ιδιωτικά κτίρια, κάτι που θα μπορούσε να θεωρηθεί βανδαλισμός, είπε ο Andipa. Πέρυσι, δημιούργησε ένα έργο σε ιστορικό κτίριο στο Λονδίνο, κοντά στα Royal Courts of Justice, που απεικόνιζε έναν διαδηλωτή πεσμένο στο έδαφος να κρατά μια πινακίδα με αίμα, ενώ ένας δικαστής με περούκα υψωνόταν από πάνω του κρατώντας ένα σφυρί σαν όπλο. Το έργο αφαιρέθηκε αργότερα.
Η δυνατότητά του να δημιουργεί ελεύθερα χωρίς να τιμωρείται ίσως περιοριστεί τώρα που είναι αναγνωρίσιμος ως Gunningham ή Jones. Οι συλλέκτες, συμπεριλαμβανομένου του Brant, θα παρακολουθούν στενά τι θα δημιουργήσει στη συνέχεια, κάτι που μπορεί επίσης να επηρεάσει τις τιμές των έργων του στις δημοπρασίες. «Αν τα επόμενα έργα του είναι καλά, θα ενισχύσουν και τα παλαιότερα, ανώνυμα έργα του», είπε ο Brant.
